Θα πεθάνουμε ΟΛΟΙ!!! (κι αν δεν πεθάνουμε, θα φτωχύνουμε ή θα τρελαθούμε τελείως)
Γεια σου φίλε Πιτσιρίκο. Άκουσα το χτεσινό σου podcast και δεν σου κρύβω ότι σε βρήκα αρκετά αισιόδοξο για την πορεία των κρουσμάτων του κορωνοϊού στην Ελλάδα. Μια ακόμα οφθαλμαπάτη που δυστυχώς θα διαλυθεί απότομα και πολύ γρήγορα. Απλά, η Ελλάδα υπολείπεται χρονικά της Ισπανίας δύο εβδομάδες.
Όπως πολύ εύστοχα είχες γράψει, Ο κορωνοϊός είναι μια πιθανότητα. Ο θάνατος από τον κορωνοϊό είναι μια μικρότερη πιθανότητα. Η οικονομική καταστροφή ομως εκατομμυρίων ανθρώπων και ιδίως των φτωχότερων -που υποτίθεται οτι καίγονται να τους προστατέψουν κλείνοντας τους μες τα κλουβιά-διαμερίσματα τους- είναι μια βεβαιότητα.
Η σχετιζόμενη με τον ιό θνησιμότητα είναι αντικειμενικά χαμηλή. Το βλέπουμε αυτό από το παράδειγμα της Νοτίου Κορέας του Χονγκ Κονγκ της Σιγκαπούρης, της Ταιβάν, της Ισλανδίας, απο τα κρουαζιερόπλοια όπου υπήρχαν κρούσματα, ακόμα κι από τις επιδημιολογικές μελέτες από το Wuhan.
Δεν είναι η Ιταλία το τυπικό παράδειγμα. Αλλά ακόμα και στην Βόρεια Ιταλία, στην κωμόπολη Vo όπου εφαρμόστηκε η κορεάτικη τακτική των απεριόριστων test ανίχνευσης των φορέων και της εξαντλητικής ανίχνευσης των επαφών τους και της αυστηρή καραντίνας υπήρχαν πολύ λίγοι νεκροί. Όαση μέσα στην κόλαση του Δάντη.
Κλείνω, όμως, την παρένθεση κι επανέρχομαι στα στοιχεία που αφορούν την σχετιζόμενη με τον ιό θνητότητα. Πρακτικά μηδενική στους κάτω από 40, 1-1.4% στις ηλικίες 40-65, και μετά εκτοξεύεται στο 8%, 10% και 15%.
Όμως στις ηλικίες > 65 και ιδιαίτερα στους πάνω από 80 και σε εκείνους με συν-νοσηρότητες τα ποσοστά θνητότητας κι από άλλους ιους είναι το ίδιο μεγάλα.
Οι θάνατοι όμως δεν σχετίζονται μονάχα με τον covid-19 αλλά και με την ταυτόχρονη παρουσία κι άλλων σοβαρών και χρόνιων παθήσεων.
Αξίζει νομίζω να επισημανθεί ότι η θνησιμότητα αυξάνει σημαντικά στους υπερήλικες και στους ηλικιωμένους που προσβάλλονται κι από άλλους λοιμογόνους παράγοντες, βακτήρια και ιούς, της κοινής γρίπης συμπεριλαμβανομένης.
Επίσης, έχει βρεθεί ότι, εκτός από την ηλίκία, το κάπνισμα συσχετίζεται πολύ ισχυρά τόσο με την θνησιμότητα όσο και με την νοσηρότητα και ιδιαίτερα τις σοβαρές επιπλοκές.
Για το κάπνισμα, όμως, που μαζί με τον covid-19 αυξάνει δραματικά τις πιθανότητες διασωλήνωσης και θανάτου, είμαι σίγουρος ότι δεν έχεις ακούσει τόσα όσα έχεις ακούσει πχ για την αναγκαιότητα της απαγόρευσης της κυκλοφορίας.
Ούτε κι εγώ έχω ακούσει. Αν όμως μπει κανείς στον κόπο και βουτήξει μέσα στα στοιχεία που έχουν μέχρι τώρα δημοσιευτεί θα το δει πεντακάθαρα και σίγουρα θα απορήσει με την σιωπή των συνήθως λαλίστατων επιστημόνων.
Ο covid-19 λοιπόν είναι αναμφισβήτητα πολύ πιο θανατηφόρος από την κοινή γρίπη, δεν είναι όμως από τις πιο θανατηφόρες λοιμώξεις στον πλανήτη, δεν είναι ας πούμε Ebola ή ακόμα και SARS-Cov-1 των αρχών της προηγούμενης δεκαετίας.
Που βρίσκεται λοιπόν το πρόβλημα και προς τι ο παγκόσμιος πανικός;
Τα προβλήματα βασικά είναι τρία.
Πρώτον ο ιός είναι καινούργιος, είναι επίσης πολύ μεταδοτικός και δεν υπάρχει κανένα προστατευτικό ανάχωμα που δημιουργεί η λεγόμενη “ανοσία της αγέλης” για να τον περιορίσει.
Το δεύτερο προβλημα, συνέπεια ουσιαστικά του πρώτου, είναι το γεγονός οτι πολλά περιστατικά covid-19 έχουν μαζευτεί μέσα σε μικρό χρονική διάστημα, με αποτέλεσμα να καταρρεύσουν τα συστήματα υγείας που μοιραία δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες ανάγκες που έχουν δημιουργηθεί.
Το τρίτο πρόβλημα που δρα επιβαρυντικά στο δεύτερο, είναι η λανθασμένη αντίδραση· πρακτικά, το άσκοπο over-reaction των υστερικών δυτικών κοινωνιών.
Για όποιον σκέφτεται στοιχειωδώς, είναι προφανές ότι η απάντηση στην πανδημία δεν μπορεί να ειναι το γενικευμένο lock-down ούτε φυσικά η καλλιεργούμενη από τα ΜΜΕ μαζική υστερία.
Με αυτήν την τακτική διαλύεις την οικονομία, τρομοκρατείς των κόσμο και δεν προστατεύεις κανέναν και ιδιαίτερα τις πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
Άσε που, όταν θα έρθει το δεύτερο κύμα του ιού το φθινόπωρο, δεν θα έχει μείνει τίποτα όρθιο, οι οικονομίες θα έχουν μπει σε βαθιά ύφεση και δεν θα υπάρχουν οι δυνατότητες ανασυγκρότησης ενός λαβωμένου συστήματος υγείας.
Χωρίς να λογαριάσουμε και την επιβάρυνση της πρόγνωσης ασθενών με κακοήθειες, αυτοάνοσα και άλλα χρόνια νοσήματα, η φροντίδα των οποίων περνάει εκ των πραγμάτων σε δεύτερη μοίρα.
Μα καλά, θα ρωτήσει κάποιος, εσύ δεν έλεγες ότι χρειάζονται περιοριστικά μέτρα.
Φυσικά και χρειάζονται και εξακολουθώ να το υποστηρίζω αυτό.
Τα περιοριστικά μέτρα είναι απαραίτητα. Κλείσιμο σχολείων στο pick της επιδημίας, απαγόρευση δραστηριοτήτων που οδηγούν σε συγχρωτισμό πολλών ατόμων, κλπ.
Ακόμα και καραντίνα πόλεων ή περιοχών, αν αυτό χρειάζεται, όχι όμως ολόκληρων κρατών!
Οι θιασώτες του “κλείνω τον διακόπτη κι ό,τι γίνει” αναφέρονται πολύ συχνά στο παράδειγμα της Κίνας.
Ξεχνούν όμως να αναφέρουν ότι η η Κίνα έβαλε μια πόλη η μια περιοχή σε ολοκληρωτική καραντίνα, όχι ολόκληρη την Κίνα. Πεκίνο, Σανγκαη, κλπ. λειτουργούσαν κανονικά.
Όταν μιλάς για τις εκλπληκτικές επιδόσεις κρατών που δεν έβαλαν λουκέτο, όπως η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, η Ταϊβάν, η Σιγκαπούρη και το Χονγκ Κονγκ, σου λένε ότι υπάρχει διαφορά στην νοοτροπία και για αυτό δεν είναι σωστό να γίνονται συγκρίσεις.
Όμως, οι συγκρίσεις γίνονται μοιραία.
Σήμερα στην Ιταλία μετράνε 8215 νεκρούς και 3612 σε κρίσιμη κατάσταση. Στην Ισπανία, 4154 και 3166 αντίστοιχα.
Αντίθετα, στην Νότια Κορέα έχουν καταγραφεί 131 θάνατοι και 59 άνθρωποι νοσηλεύονται σε κρίσιμη κατασταση, στην Ιαπωνία 47 και 57 αντίστοιχα, στην Ταιβάν 2 και 0!
Τι διάολο κάτι πρέπει να έκαναν αυτοί καλά και κάτι λάθος οι δυτικοί.
Τι έκαναν λοιπόν στην Κορέα που δεν έκαναν στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ;
Κατ’ αρχάς, χιλιάδες tests προκειμένου να ανιχνευτούν φορείς και ήπια νοσούντες, να ιχνηλατηθούν εξονυχιστικά οι επαφές τους, ώστε να μπουν άμεσα όλοι αυτοί σε αυστηρή 15μερη καραντίνα.
Έβαλαν σε καραντίνα ακόμη και πόλεις όπως η Daegu όταν χρειάστηκε.
Επίσης, φρόντισαν να εξοπλίσουν αποτελεσματικά και να προστατέψουν το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Κατασκεύασαν νοσοκομεία -ή διαμόρφωσαν χώρους- αποκλειστικά για ασθενείς με κορονωϊό.
Στο Χονγκ Κονγκ, έχοντας μάθει από την προηγούμενη επιδημία SARS, χώρισαν το προσωπικό και τους χώρους των γενικών νοσοκομείων, σε clean -για τους άλλους ασθενείς- και σε dirty (μονάχα για τους προσβεβλημένους από covid-19) περιοχές και ομάδες. Καμία επαφή ανάμεσα στην clean και στην dirty ομάδα δεν επιτρεπόταν. Δια ροπάλου.
Τι από αυτά έκαναν οι Δυτικές κυβερνήσεις; Τίποτα!
Κατέβασαν μονάχα τον διακόπτη της οικονομιας.
Κατά την γνώμη μου, ηγεσία σημαίνει διαχείριση μιας κρίσης με σφαιρικό τρόπο και όχι με ενα switch off του διακόπτη ή με απαγόρευση της κυκλοφορίας για έναν ιό που δεν μεταδίδεται με τον αέρα.
Στην Άπω Ανατολή αντιμετώπισαν τον ιό επιθετικά με τακτικές του 21ου αιώνα.
Στην υστερική Δύση, με λογικές Μεσαίωνα και σε κάποιες περιπτώσεις με αγιασμούς και ευχέλαια.
Αποτέλεσμα; Έλεγχος της επιδημίας στην Άπω Ανατολή. Εκατόμβη θυμάτων στην πολιτισμένη και υστερική Δύση.
Κλείνω το μακροσκελές αυτό κείμενο με ένα σχόλιο σχετικά με τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας και της αποτυχημένης διαχείρισής της.
Σήμερα η Σιγκαπούρη μια χώρα που ΔΕΝ έκανε lock down ανακοίνωσε ότι η οικονομία της θα μπεί σε ύφεση 2,5% για πρώτη φορά μέσα στα τελευταία 30 χρόνια.
Φαντάζεται λοιπόν κανείς εύκολα ότι οι προβλέψεις για ύφεση 10 και 15% σε πολλές χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ μπορεί να μην απέχουν πολύ από την πραγματικότητα.
Η κρίση αυτή είναι κρίση μειωμένης παραγωγής και ζήτησης. Ένας κύκλος θανάτου που όμοιο του έχει να δει η ανθρωπότητα από το 1929.
Ήδη πολλές χώρες (πχ Καζακστάν, Βιετνάμ, Σερβία, κλπ) εχουν πάρει απόφαση για αναστολή εξαγωγών τροφίμων και ειδών διατροφής.
Αυτές οι αποφάσεις είναι τραγικα αδιέξοδες και οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε εμβάθυνση της κρίσης και σε μια άνευ προηγουμένου καταστροφή.
Η παγκόσμια οικονομία πρέπει να παραμείνει ανοιχτή.
Πρέπει, επίσης, να σταματήσουν οι αποκαλυπτικού περιεχομένου υστερίες με τον κορονωϊό, να φτιάχνουν νοσοκομεία, εξοπλισμός, να γίνονται αμέτρητα διαγνωστικά Test για τον ιό, να επιβληθούν σκληρές αλλά στοχευμένες καραντίνες όπου χρειάζεται και όχι σε ολόκληρο τον πληθυσμό.
Πρέπει να βρεθεί τρόπος να επανακινήσει η οικονομία και η παραγωγική δραστηριότητα πάρα πολύ σύντομα -όχι περισσότερο από 8 βδομάδες από σήμερα- και σίγουρα πριν ξεσπάσει ανεξέλεγκτα το θανατικό που έρχεται σαν ένα τρομακτικό τσουνάμι στις ΗΠΑ, χώρα ατμομηχανή της παγκόσμιας οικονομίας.
Test σε ό,τι κινείται και δεν κινείται, χωρίς διακρίσεις. Test ακομα και καθε εβδομάδα.
Όσοι είναι θετικοί, να μπαίνουν σε αυστηρότατη καραντίνα 15 ημερών.
Όποιος την βγάζει καθαρή, πίσω στην εργασία του μετά το τέλος της καραντίνας.
Όποιος παρουσιάζει επιπλοκές, νοσηλεία σε νοσοκομεία αποκλειστικά για τον Covid-19, επανδρωμένα με καλά εξοπλισμένο προσωπικό.
Οι υπόλοιποι στις δουλειές τους από αύριο.
Και φυσικά, προληπτική καραντίνα των ομάδων υψηλού κινδύνου μέχρι να μειωθεί σημαντικά ο αριθμός των νεων κρουσμάτων.
Δεν χρειάζεται εφησυχασμός με τον Covid-19. Αντίθετα, χρειάζονται επιθετικά μέτρα. Όμως, προς θεού, ας σταματήσει ο αυτοχειριασμός!
Έχω, πάντως, την εντύπωση ότι και ο τρόπος αντιμετώπισης της πανδημίας από τον κορονωϊό αντικατοπτρίζει πληρως την μονομέρεια που χαρακτηρίζει τις δυτικές -και όχι μόνο- κοινωνίες.
Έχουμε γεμίσει ανθρώπους που είναι καταπληκτικοί στο να κοιτούν και να αναλύουν με κάθε λεπτομέρεια το δέντρο αλλά είναι τρομακτικά ανίκανοι να αντιληφθούν ότι το δέντρο βρίσκεται μέσα σε ένα δάσος, ούτε μπορούν φυσικά να δουν την εικόνα του δάσους.
Χρήσιμοι όλοι αυτοί, δεν λέω, αλλά για την βασική έρευνα.
Ο ρόλος της ηγεσίας (πολιτικής, επιστημονικής, κλπ) βρίσκεται στο να συνθέτει την συνολική εικόνα από τα επιμέρους, να δίνει κατευθύνσεις και να θέτει στόχους.
Σήμερα η ηγεσία σε πλανητικό επίπεδο είναι ανύπαρκτη, είναι κυριολεκτικά για τον πούτσo.
Ίσως γιατί κι αυτοί που τους εκλέγουν ειναι επίσης για τον πούτσo.
Κι αυτό θα πληρωθεί δυστυχώς πολύ ακριβά. Και μακάρι να βγω ψεύτης.
Φιλιά από την Εσπερία, Ηλίας
ΥΓ-1 Συγγνώμη για το σεντόνι αλλά πώς να τα πεις όλα αυτά, εν συντομία;
ΥΓ-2 Σου στέλνω ένα πολύ αστείο σκίτσο κι ένα ακόμα πιο αστείο βιντεάκι.
ΥΓ-3 Η Κίνα, όπως γράφει ο The Guardian, έκλεισε τα σύνορα της σήμερα στους δυτικούς. Διαβάζοντας την είδηση, μου ήρθε στο μυαλό μια παλιά κινέζικη παροιμία που πάει κάπως έτσι: “έχει ο καιρός γυρίσματα σκατο-καριόλεs”. Θα γράψω κάποια στιγμή -σύντομα ελπίζω- για εκείνο που ζήτησες στο χτεσινό σου podcast σχετικά με τον ρόλο της Κίνας.
ΥΓ-4 Για τον ελεύθερο χρόνο προτείνω το βιβλίο του μεγάλου Ζοζέ Σαραμάγκου, “Περί Τυφλότητος”.
(Φίλε Ηλία, ελπίζω -και ελπίζεις κι εσύ- να πέσεις έξω για τους θανάτους στην Ελλάδα. Η αισιοδοξία μου δεν βασίζεται κάπου -πέρα από την τύχη- αλλά δεν μπορώ να κάνω κάτι άλλο από το να είμαι αισιόδοξος αυτή τη στιγμή πως η Ελλάδα δεν θα γίνει ούτε Ιταλία, ούτε Ισπανία, ούτε καν Ολλανδία. Ηλία, το κάπνισμα παίζει μεγάλο ρόλο σε όλες τις παθήσεις, όπως και στον κορωνοϊό. Υποθέτω πως οι γιατροί και οι ειδικοί δεν αναφέρονται πολύ στο πόσο επικίνδυνο είναι το κάπνισμα σε μια τέτοια πάθηση, αφενός γιατί το ξέρουν όλοι και αφετέρου γιατί, αν είσαι κλεισμένος μέσα στο σπίτι σε μια τέτοια κατάσταση, μάλλον δεν είναι η ιδανική στιγμή για να κόψεις το κάπνισμα, γιατί θα σκοτώσεις κάναν άνθρωπο από τα νεύρα σου. Έχεις καπνίσει και ξέρεις πώς είναι. Φαντάζομαι πως, αν κάπνιζα σήμερα, θα κάπνιζα δέκα πακέτα την ημέρα. Ηλία, ζούμε στην εποχή που η ανικανότητα παρουσιάζεται από τα καθεστωτικά ΜΜΕ ως υπευθυνότητα. Βέβαια, σε δυο-τρεις μήνες, θα έχουν καταλάβει όλοι τι καταστροφή έχει γίνει, ενώ αυτοί χάζευαν ένα ανόητο ανθρωπάκι να ψέλνει και να μιμείται το ψεύτικο παίξιμο της Βουγιουκλάκη στη συγκίνηση. Ηλία, όταν επιστρέψει ο κορωνοϊός το φθινόπωρο -και αν δεν βρεθεί στο μεταξύ κάποιο φάρμακο που να τον αντιμετωπίζει-, όλα θα είναι διαφορετικά. Γιατί τότε, για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, το πρόβλημα δεν θα είναι ο κορωνοϊός· ούτε τώρα είναι αλλά δεν το έχουν αντιληφθεί. Αλλά, ας μην τα γράψω όλα. Να είσαι καλά, Ηλία. Την αγάπη μου. Εσύ, ως γιατρός, ξέρεις πώς να προφυλάσσεις τον εαυτό σου. Κάνε το. Γιατί η Ελβετία, αν και μπορούσε, δεν το έκανε αμέσως και δεν είχε τουλάχιστον την εξυπνάδα και την ετοιμότητα να κλείσει τα σύνορα με την Ιταλία, για να μην περνάνε κάθε μέρα στην Ελβετία οι χιλιάδες Ιταλοί που δουλεύουν εκεί.)
(Ηλία, εννοείται πως δεν μπορώ να διαβάσω βιβλίο με τίποτα, αν και είμαι βιβλιολάγνος. Άσε που δεν προλαβαίνω. Τρελές δουλειές με τον κορωνοϊό και την καραντίνα.)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.