La Belle Verte

Γεια σου πιτσιρίκο,
Το podcast της Στροφορμής για τον ουτοπικό σοσιαλισμό με έβαλε σε διάφορες σκέψεις για την μορφή μιας ιδανικής κοινωνίας και το αν ποτέ θα γίνει πραγματικότητα όπως άλλες ουτοπίες του παρελθόντος. Με την ευκαιρία να ευχαριστήσω τους φίλους του blog όπως την Στροφορμή και τον Κώστα που κάνουν podcasts σε συνδυασμό με όμορφα τραγούδια.

Οι ιδέες του Saint-Simon και των υπόλοιπων ουτοπικών σοσιαλιστών μου θύμισαν “Το νησί” του Άλντους Χάξλεϋ.

Το συγκεκριμένο βιβλίο που γράφτηκε στην αρχή της δεκαετίας του ’60 θεωρείται ένα οικολογικό και ανθρωπιστικό μανιφέστο και σημαντική έμπνευση του κινήματος των χίπις που ακολούθησε.

Χωρίς να θέλω να αποκαλύψω το τέλος για όσους δεν το έχουν διαβάσει, να πω ότι οι κάτοικοι “του νησιού” είναι και υπήκοοι ενός κράτους/κοινωνίας που έχει αποφασίσει να πάει ενάντια στον τρόπο ζωής του υπόλοιπου πλανήτη, όπως και η κοινότητα του Saint-Simon και των ουτοπικών σοσιαλιστών.

Βέβαια, είναι πιο τυχεροί από τους ουτοπικούς σοσιαλιστές, γιατί δεν έχουν να λογοδοτήσουν στην κυβέρνηση ή να υπακούσουν τους νόμους κάποιου κράτους, αφού είναι κράτος από μόνοι τους.

Έτσι, οι άλλες χώρες δεν ασχολούνται μαζί τους, μέχρι την μέρα που αποκαλύπτεται πως το νησί τους έχει κοιτάσματα πετρελαίου.

Ελπίζω το πιτσιρικονήσι που σου περιέγραψα στο προηγούμενο κείμενό μου να μην έχει την ίδια μοίρα.

Το βιβλίο περιγράφει με λεπτομέρεια πρωτοποριακά συστήματα εκπαίδευσης, ανατροφής παιδιών, αγροτικής καλλιέργειας και κοινωνικών δομών.

Εστιάζει σε οικολογικά ζητήματα και κατακρίνει την αλόγιστη κατανάλωση αμφισβητώντας το καπιταλιστικό σύστημα, κάτι πολύ γενναίο για την εποχή που γράφτηκε.

Αυτά είναι και τα ζητήματα που με έβαλαν σε σκέψεις διαβάζοντάς το.

Είναι δυνατόν να μιλάμε για τα ίδια προβλήματα σχεδόν 60 χρόνια μετά; Και αν ναι, τι πρόοδο έχουμε κάνει στο διάστημα αυτό;

Μιλώντας συγκεκριμένα για την κλιματική κρίση, δεν μπορώ παρά να είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον του μικρού πλανήτη μας.

Όλη η επιστημονική κοινότητα φωνάζει εδώ και χρόνια πως η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει και πως, αν δεν δράσουμε εδώ και τώρα με ριζοσπαστικές αλλαγές στον τρόπο που παράγουμε, καταναλώνουμε και ζούμε τις ζωές μας, θα δούμε πολύ άσχημες μέρες. Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζουμε να οδεύουμε προς την καταστροφή.

Δυστυχώς, είναι πολύ απίθανο να αλλάξει κάτι πριν ζορίσουν πολύ τα πράγματα.

Οι λόγοι πιστεύω ότι είναι συνδεδεμένοι με την ζωή στην πόλη και τον τρόπο που μεγαλώνουν τα παιδιά και οι νέοι.

Ας πάρουμε, για παράδειγμα, την Ελλάδα. Μία χώρα 10 εκατομμυρίων με τα 5 από αυτά να είναι στοιβαγμένα σε μια τσιμεντούπολη.

Στην πόλη αυτή μεγαλώνουν οι δήμαρχοι και πολιτικοί του μέλλοντος που θα ξεπουλήσουν τις τελευταίες εκτάσεις παρθένας φύσης και θα εκμεταλλευτούν στο έπακρο τους φυσικούς πόρους που έχουν απομείνει.

Δυστυχώς, πόλεις σαν την Αθήνα υπάρχουν πολλές στον κόσμο, και μέχρι το 2050 τα Ηνωμένα Έθνη προβλέπουν ότι το 68% του πληθυσμού της γης θα ζει σε πόλεις.

Πώς περιμένουμε να γίνουν ξαφνικά ευαίσθητοι οι άνθρωποι που έχουν μεγαλώσει περπατώντας από τσιμέντο σε πλακάκι και θεωρούν το χώμα κάτι βρόμικο;

Άνθρωποι που κάνουν διακοπές σε all-inclusive ξενοδοχεία, κάνουν μπάνιο σε πισίνες έχοντας την θάλασσα σε απόσταση αναπνοής, αράζουν σε ξαπλώστρες μην τυχόν και κολλήσει άμμος στο ευαίσθητο δερματάκι τους.

Έχουμε χάσει κάθε επαφή με τον πραγματικό κόσμο και, όπως ένας δισεκατομμυριούχος δεν μπορεί να καταλάβει τα καθημερινά προβλήματα κάποιου που παλεύει να βγάλει τον μήνα, έτσι και οι περισσότεροι κάτοικοι των μεγαλουπόλεων δεν μπορούν να αποκτήσουν ξαφνικά ενσυναίσθηση και να κατανοήσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χλωρίδα και η πανίδα του πλανήτη.

Αποανάπτυξη, αποκέντρωση και λιγότερη κατανάλωση είναι ένα μέρος της λύσης. Λέξεις που είναι ενάντια σε ότι διδάσκουν στα MBAs τους μελλοντικούς CEO και στελέχη των πολυεθνικών.

Τα προβλήματα του πλανήτη είναι δυστυχώς και δικά μας προβλήματα και οι λύσεις δεν βρίσκονται μόνο σε ατομικό επίπεδο. Λυπάμαι που θα μας στεναχωρήσω αλλά δεν είναι αρκετό να ανακυκλώνουμε και να γίνουμε χορτοφάγοι όταν χαλάμε τον μισό μισθό μας σε άχρηστα αντικείμενα, ρούχα και gadgets.

Κλείνοντας, θα ήθελα να προτείνω το “La belle verte”, μια ταινία που αν και γυρίστηκε το 1996, μιλάει για αυτά ακριβώς τα προβλήματα. Στην ταινία παίζει και η πανέμορφη -21 ετών τότε- Marion Cotillard και οι φήμες στο ίντερνετ λένε ότι η ταινία απαγορεύτηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση λίγο μετά την κυκλοφορία της. Δεν ξέρω αν αληθεύει, πάντως ολόκληρη η ταινία υπάρχει πλέον στο διαδίκτυο αν ξέρεις πού να ψάξεις.

Τα φιλιά μου

Ο άλλος Βασίλης

Υ.Γ. ‘Οπως έχεις κάνει κι εσύ παλιότερα, θα ήθελα κι εγώ να προτρέψω ξανά τους φίλους του blog να προτείνουν βιβλία ή ταινίες. Μιας και το κείμενο μιλάει για ουτοπίες θα ήθελα να προτείνω κι εγώ όπως έχουν κάνει κι άλλοι την “Ουτοπία για ρεαλιστές” του Rutger Bregman. Το βιβλίο του είναι απολαυστικό και θα έπρεπε να διδάσκεται στο σχολείο ή τουλάχιστον στους φοιτητές οικονομικών επιστημών σε όλο τον κόσμο.

(Αγαπητέ φίλε, ωραίες οι σκέψεις σας και οι προτάσεις σας. Έχω δει την ταινία και το βιβλίο του Rutger Bregman το έχω διαβάσει πέντε φορές. Το έχω προτείνει και από το μπλογκ. Είναι το βιβλίο που το διάβαζα και σκεφτόμουν “δεν είμαι τρελός, να, τα λέει κι αυτός καλύτερα”. Υποθέτω πως αυτός είναι ο λόγος που το βιβλίο έγινε best seller. Να είστε καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.