Εύκολα και γρήγορα
Αγαπημένε πιτσιρίκο,
Πλησιάζοντας το τέλος της χρονιάς, έχουμε την συνήθεια να μοιραζόμαστε λίστες με αγαπημένα βιβλία και ταινίες.
Ένα βιβλίο που έχει αναφερθεί πολλές φορές στο blog είναι το “Bullshit jobs” του David Graeber. Το βιβλίο γράφτηκε με αφορμή ένα άρθρο που έγραψε ο Graeber στο περιοδικό Strike!, το οποίο γνώρισε τεράστια απήχηση.
Στο βιβλίο του παραθέτει πλήθος προσωπικών μηνυμάτων που έλαβε μετά την δημοσίευση του άρθρου, από ανθρώπους που παραδέχονταν ότι η δουλειά τους ανήκει στην κατηγορία bullshit job για την οποία μιλούσε το άρθρο.
Ένας από αυτούς, δημιουργός ειδικών εφέ για ταινίες, παραδέχεται ότι, αν και κάποτε η δουλειά του ήταν πολύ δημιουργική, πλέον αναλώνεται σχεδόν αποκλειστικά σε διαφημιστικά που έχουν σκοπό να κάνουν ανθρώπους και προϊόντα να φαίνονται πιο ελκυστικά. Αναρωτιέται τι προκάλεσε την αλλαγή αυτή και καταλήγει ότι η πιο πιθανή αιτία είναι ότι τα τελευταία 30 χρόνια η προσφορά προϊόντων και υπηρεσιών στον δυτικό κόσμο ξεπέρασε την ζήτηση.
Η διαρκής βελτίωση της τεχνολογίας και βιομηχανίας έκανε εύκολη και φτηνή την παραγωγή των περισσότερων προϊόντων και ο μόνος τρόπος για να συνεχίσει το παραμύθι της διαρκούς ανάπτυξης και αύξησης κερδών ήταν να πείσουν τους καταναλωτές να συνεχίσουν να αγοράζουν.
Κι εκεί μπήκε στο παιχνίδι ο “μαγικός” κόσμος του μάρκετινγκ. Οι εταιρείες πλέον πρέπει να ανταγωνιστούν σκληρά μεταξύ τους και το καλύτερο εργαλείο είναι η διαφήμιση και μαζική προώθηση των προϊόντων τους με κάθε δυνατό τρόπο. Το χοντρό χρήμα πέφτει πλέον στην διαφήμιση και όχι στην παραγωγή. Και κάπως έτσι καταλήγουμε στην γνωστή ατάκα:
“We buy things we don’t need with money we don’t have to impress people we don’t like.”
Δεν θα μιλήσω άλλο για το βιβλίο, όμως, το οποίο εννοείται προτείνω σε όλους τους φίλους του blog, αλλά για τις σκέψεις που με έβαλε σχετικά με αυτή την αλλαγή που συμβαίνει στην κοινωνία μας τα τελευταία χρόνια.
Από μια κοινωνία δημιουργών και παραγωγών, έχουμε μεταμορφωθεί σε μια κοινωνία καταναλωτών. Είμαστε αυτό που καταναλώνουμε.
Είμαστε η μάρκα ρούχων που φοράμε, η τσάντα που κουβαλάμε, το κινητό που κρατάμε και βγάζουμε σέλφι στο ακριβό εστιατόριο που τρώμε για να πούμε στους άλλους ότι πήγαμε.
Είμαστε ο πίνακας ζωγραφικής που αγοράσαμε και όχι ο πίνακας που ζωγραφίσαμε.
Είμαστε το άρθρο που κάναμε κοινοποίηση χωρίς καν να διαβάσουμε και όχι το άρθρο που γράψαμε. Όταν όλα μας σερβίρονται τόσο εύκολα και γρήγορα, είναι αναμενόμενο να μην βλέπουμε κανένα λόγο στο να φτιάξουμε κάτι μόνοι μας.
Κι όμως, είναι η προσπάθεια του να φτιάξεις κάτι που μας κάνει καλύτερους και όχι το αποτέλεσμα. Όπως έχεις πει πιτσιρίκο, δεν υπάρχει γέννηση χωρίς εγκυμοσύνη. Την ίδια χαρά που ένιωθε ο Πικάσο ενώ ζωγράφιζε νιώθει κι ένα παιδί ενώ ζωγραφίζει. Είχε πει άλλωστε: “Every child is an artist. The problem is how to remain an artist once he grows up.”
Και μπορεί να ακούγομαι γραφικός αλλά με στεναχωρεί να βλέπω παιδιά 2-3 χρονών να έχουν μόνο tablets και smartphones στα χέρια αντί για μολύβια, πλαστελίνη, ξύλα και πέτρες. Και ήρθε και η πανδημία σαν το κερασάκι στην τούρτα να μας κλείσει κι άλλο μέσα στο σπίτι και να μειώσει περισσότερο τις ανθρώπινες επαφές.
Νομίζω πως δεν είναι τυχαίο ότι χόμπι όπως το πλέξιμο έχουν γίνει δημοφιλή σε άτομα νέας ηλικίας. Οι άνθρωποι έχουμε την ανάγκη για επαφή καθώς και να δημιουργήσουμε με τα χέρια μας, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει να μαγειρέψουμε ή να φυτέψουμε ένα λουλούδι. Η δουλειά μου, αν και είναι σχετικά δημιουργική, γίνεται μόνο μέσω υπολογιστή και έχουν υπάρξει στιγμές που θέλω να πετάξω τον υπολογιστή από το παράθυρο.
Κάνοντας αναδρομή στη χρονιά που πέρασε, για κάποιο λόγο έπεφτα συνέχεια στην ανάμνηση ενός διήμερου που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα ήταν κάτι αξιοσημείωτο. Μου είχε μείνει απωθημένο από καιρό να κάνω μαθήματα ξυλουργικής και ενώ είχα βρει ένα εργαστήρι τον περασμένο χειμώνα, έκλεισε προσωρινά λόγω κορονοϊού. Τον Μάιο, με το τέλος των αυστηρών μέτρων, άνοιξε πάλι και ήμουν εκεί στο πρώτο διήμερο σεμινάριο. Ο δάσκαλος, ένας Καταλανός, σχεδόν δάκρυσε από χαρά όταν μας έλεγε πόσο περίμενε την ημέρα που θα ξεκινήσουν πάλι τα μαθήματα. Ο συνδυασμός της ανθρώπινης επαφής αλλά και της επαφής με το ξύλο και τα εργαλεία, το έκανε μια εμπειρία που δεν περίμενα να νιώσω. Στα διαλείμματα, μιλώντας με τους υπόλοιπους 7 μαθητές, συνειδητοποίησα ότι όλοι μας κάναμε δουλειά γραφείου με υπολογιστή και δεν νομίζω ότι ήταν τυχαίο.
Μπορεί το τραπεζάκι που έφτιαξα στο μάθημα να μου κόστισε τέσσερις φορές πιο ακριβά από τα ΙΚΕΑ αλλά δεν έχει σημασία γιατί το έφτιαξα μόνος μου και έχει τις ατέλειές του που το κάνουν μοναδικό.
Ας το ρίξουμε λοιπόν όλοι στο πλέξιμο γιατί είναι το ταξίδι σε ό,τι κάνουμε που μετράει και όχι πόσο γρήγορα και εύκολα θα φτάσουμε.
Γιορτινά φιλιά από το ανατολικό Βερολίνο,
Ο άλλος Βασίλης
(Φίλε Βασίλη, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ξεχάσει την διαδικασία που χρειάζεται για να δημιουργηθεί το οτιδήποτε. Και οι σχέσεις έχουν διαδικασία. Και η διαδικασία είναι ουσία. Χρειάζεται χρόνος και δουλειά για όλα τα πράγματα. Ίσως το Βασικό Εισόδημα να βοηθήσει πολλούς ανθρώπους να έχουν τον χρόνο να σκεφτούν ποιοι είναι, τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος και ποιος είναι ο ρόλος του ανθρώπου πάνω στον πλανήτη. Να είσαι καλά και γιορτινά φιλιά. Την αγάπη μου.)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.