Η ελευθερία θα είναι πάντα αδύνατη, αν δεν μπορείς να την φανταστείς

Αγαπημένε μου Πιτσιρίκο,
Η συζήτηση που είχα με την Λίνα με έβαλε σε πολλές σκέψεις. Είχα καιρό να απολαύσω τόσο μια συζήτηση.
Σκεφτόμουν, που λες, ότι το κεντρικό λογικό ατόπημα στο θέμα της ισότητας, είναι ότι δεν θα είμαστε ποτέ ίσοι επειδή κάποιος είναι πάντα πιο γοητευτικός, πιο έξυπνος ή πιο δυνατός από τον άλλον, πράγμα που δικαιολογεί και την υπόλοιπη ανισότητα, την οικονομική, την κοινωνική κλπ.

Το ατόπημα είναι ότι για να είμαστε ίσοι, χρειάζεται να είμαστε ίδιοι.

Δεν χρειάζεται να είμαστε ίδιοι, για να είμαστε ίσοι. Το πρόβλημα της ισότητας δεν δημιουργείται από την ανισορροπία που δημιουργούν οι προσωπικές διαφορές μεταξύ μας, αν είμαστε πιο έξυπνοι, πιο δυνατοί, ή πιο εμφανίσιμοι, αλλά από την ανισορροπία στις σχέσεις εξουσίας μεταξύ των ανθρώπων.

Αυτό είναι, άλλωστε, στην ουσία του, το θέμα της πολιτικής, των κοινωνικών συστημάτων κλπ, ο καθορισμός των σχέσεων εξουσίας και η εξισορρόπηση αυτών των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων.

Ας μην ξεχνάμε ότι η δημοκρατία βασίστηκε στην ιδέα ότι οι πλούσιοι άρχοντες της πόλης δεν πρέπει σε ουδεμία περίπτωση να ελέγχουν την πολιτική εξουσία, τον έλεγχο των κοινών, και επομένως την δύναμη να αποφασίζουν αυτοί για τα πράγματα, γιατί τότε αυτή η ισορροπία εξαφανίζεται και το σύστημα ονομάζεται πια ολιγαρχία, ή τυραννία, όχι δημοκρατία.

Παραδείγματος χάρη, αν ζούσαμε πραγματικά σε δημοκρατίες, και προέκυπτε ένας πόλεμος με μια πυρηνική υπερδύναμη και ο οποίος υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να απειλήσει την επιβίωση του ανθρωπίνου είδους, δεν θα έπρεπε οι κυβερνήσεις μας να μας ρωτήσουν τι πρέπει να γίνει; Ή αν θα πρέπει να γίνει πόλεμος εξαρχής;

Το ίδιο ισχύει και για την κλιματική κρίση.

Εσένα, εμένα, όλους. Ούτε γκάλοπ, ούτε σφυγμομετρήσεις, ούτε εκλογές με αντιπροσώπους. Να μας ρωτήσουν προσωπικά. Μέχρι να γίνουν οι εκλογές τους, μπορεί να πέσει καμία μπόμπα. Να συμπληρώσω ό,τι φόρμες θέλεις, ρε αδερφέ, και να απαντήσω. Τώρα.

Γιατί εδώ δεν μιλάμε ότι θα μου κλείσεις το μαγαζί, θα πληρώσω ακριβά το ρεύμα κλπ. Εδώ μιλάμε για εκατοντάδες εκατομμύρια νεκρούς.

Δεν έχουμε καν λέξη γι’αυτό το έγκλημα. Γενοκτονία; Δεν αρκεί.

Δεν είναι ένα αρκετά σημαντικό θέμα αυτό για να χάσουμε μερικές μέρες δουλειάς για να το λύσουμε;

Και μπορεί για κάποιους το παράδειγμα να είναι ακραίο, αλλά για όσους δεν γνωρίζουν, το πυρηνικό υποβρύχιο USS Rhode Island, κουβαλώντας 24 πυραύλους Trident φορτωμένους με πυρηνικές κεφαλές, σουλατσάρει από την 1η Νοεμβρίου στη Μεσόγειο.

Η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν μας ρωτάει ευθέως να αποφασίσουμε για κανένα από τα σημαντικά θέματα που ρυθμίζουν τις ζωές μας.

Χωριά που κανένα από τα θέματα που προκύπτουν και ρυθμίζουν τις ζωές μας δεν έχει την παραμικρή ευγένεια να παρουσιάζεται κάθε τέσσερα χρόνια, στις εκλογές. Εμφανίζονται, κατά τυχαίο τρόπο, μετά την ανάληψη εξουσίας από τους άριστους κάθε χώρας, και κατά τη διάρκεια της άριστης διακυβέρνησης τους.

Κοίτα να δεις σύμπτωση.

Επομένως, είναι προφανές ότι δεν ζούμε σε δημοκρατίες.

Ωραία. Το ερώτημα που προκύπτει αμέσως, είναι το “γιατί”;

Λέω κάτι παράλογο; Δεν καταλαβαίνω.

Βέβαια, εδώ θα μου πεις ότι ακόμα δεν μας περνάει από το μυαλό ότι, αν αν δεν πάει κανείς στην δουλειά αύριο το πρωί, το σύστημα καταρρέει. Ούτε επαναστάσεις, ούτε εκλογές, ούτε τίποτα.

Πέρα από το προφανές, λοιπόν, ότι είμαστε όσο ίσοι επιθυμούμε να είμαστε, ως κοινωνία, ιστορικά, υπήρξαν πάρα πολλές μορφές κοινωνίας με ποικίλους όρους ισότητας. Αν δεν μας αρέσει το πώς είναι τα πράγματα τώρα, αν αποφασίσουμε να κάνουμε κάτι διαφορετικό, τότε τα πράγματα θα είναι αλλιώς.

Στο χέρι μας είναι. Στο χέρι μας ήταν πάντα, και στο χέρι της εξουσίας ήταν πάντα να προσπαθεί να το αποκρύψει αυτό.

Πιτσιρίκο, αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα τεράστιο κύμα λαϊκής οργής, παγκοσμίως, ένα μικρό κομμάτι του οποίου είναι οργανωμένο. Αυτό το οργανωμένο κομμάτι της λαϊκής οργής, μπορεί να αποτελεί μειοψηφία, αλλά είναι όμως αυτό που ακούγεται περισσότερο, γιατί η υστερία πουλάει.

Το άλλο, το μεγαλύτερο κομμάτι αυτής της λαϊκής αγανάκτησης και οργής, το ανοργάνωτο, το οποίο δεν συμμετέχει σε οργανώσεις και κόμματα και στο κυνήγι μαγισσών στο Facebook και το Twitter, έχει πέσει ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη. Ανάμεσα σε ακροδεξιούς απατεώνες που θέλουν να ξυπνήσουν τα φαντάσματα του παρελθόντος για να δώσουν λίγο χρόνο ακόμα στους πλούσιους να ξεσκίσουν τον κόσμο -ενώ πουλάνε το παραμύθι ότι τα βάζουν με τις ελίτ που συνεχίζουν να ταΐζουν- και ανάμεσα στην συνενοχή της Αριστεράς στο καπιταλιστικό έγκλημα τα τελευταία 30 χρόνια.

Μια Αριστερά που πρόδωσε την εργατική τάξη, και που, αντί να συνεχίσει να αγωνίζεται και να βρίσκεται στο πλευρό των εργαζομένων, στήριξε το σύστημα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης με την συναίνεσή της στην pax americana.

Η καπιταλιστική προπαγάνδα τα τελευταία 150 χρόνια ενάντια σε οτιδήποτε σοσιαλιστικό, καθώς και τα εγκλήματα των “κομμουνιστικών” καθεστώτων του 20ού αιώνα, έχουν δημιουργήσει μια πάγια καχυποψία στους ανθρώπους απέναντι σε συλλογικές, σοσιαλιστικές ιδέες, δηλαδή, σε δημοκρατικές ιδέες.

Οι άνθρωποι έχουν βαρεθεί πια τους απατεώνες της πολιτικής και της οικονομικής ελίτ. Έχουν βαρεθεί πλέον να τους διασώζουν και να τους ταΐζουν με τρισεκατομμύρια από την διαρκή λιτότητά τους.

Απλά, δεν ξέρουν τι να κάνουν, γιατί πλέον δεν εμπιστεύονται κανέναν.

Το μεγαλύτερο κομμάτι της κοινωνίας δεν ανήκει σε κανέναν πολιτικό χώρο και έχει χάσει πλήρως την εμπιστοσύνη του στις κυβερνήσεις, στις τράπεζες και στις μεγάλες πολυεθνικές. Καθώς έχει χαθεί και η εμπιστοσύνη στην ικανότητα της επιστήμης να παράξει ένα καλύτερο μέλλον γι’ αυτούς, παρά κέρδη για τα πλούσια αφεντικά τους.

Η όποια εμπιστοσύνη είχαν απέναντι στην εξειδικευμένη γνώση των οικονομολόγων και των “καινοτόμων” επιχειρηματιών και μιντιακών “ιδιοφυών” να σχεδιάσουν μια ισορροπημένη κοινωνία, έχει καταρρεύσει. Και παραμένει πεπεισμένο ότι η πολιτική αποτελεί έναν αδιόρθωτα διεφθαρμένο χώρο.

Γι’ αυτό και οι απόντες σε κάθε μεγάλη εκλογική αναμέτρηση στον κόσμο είναι το μεγαλύτερο κόμμα.

Οι άνθρωποι αυτοί, τα εκατομμύρια των θυμωμένων, ταλαιπωρημένων και πεινασμένων της παγκόσμιας εργατικής τάξης, έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους και στην μεσαία τάξη, η οποία με τις συμβολικές διαδηλώσεις της, την τέχνη της, τις συλλογικότητες της, τις ΜΚΟ της και τους διεθνείς της οργανισμούς, καθώς και την εμμονή της να εμπιστεύεται την εξουσία σε αποδεδειγμένα διαπλεκόμενους και διεφθαρμένους πολιτικούς, δείχνει σε κάθε κρίση πόσο ανίσχυρη είναι πλέον να βάλει φρένο στην καπιταλιστική λαίλαπα.

Ξέρεις, τη λαίλαπα που κερδοσκοπεί από τους πολέμους και την καταστροφή των οικοσυστημάτων του πλανήτη. Που καταδικάζει 6.500 ανθρώπους σε θάνατο για να χτίσουν κάποιοι σεΐχηδες γήπεδα στην έρημο για έναν μήνα, ώστε να κουνήσουμε τα σημαιάκια μας στους μπαλαδόρους που θα εκπροσωπήσουν τις χώρες μας στο ματωμένο με αίμα τερέν των ναών της μπάλας.

Που την στιγμή που εκατοντάδες εκατομμύρια λιμοκτονούν, αποφασίζει ότι το 80% την καλλιεργήσιμης γης, παγκοσμίως, θα χρησιμοποιείται για να παραχθούν ζωοτροφές.

Η εμπιστοσύνη της θυμωμένης και αγανακτισμένης εργατικής τάξης έχει χαθεί τόσο απέναντι στις οικονομικές και πολιτικές ελίτ, όσο και απέναντι στη “αφυπνισμένη” μεσαία τάξη που αγνοεί τα προβλήματα της. Αλλά, η σημαντικότερη απώλεια εμπιστοσύνης των εργαζομένων αφορά κάτι το οποίο είναι καίριας σημασίας για την επίλυση των προβλημάτων τους: τη δημοκρατία.

Σε μια πρόσφατη εκλογική έρευνα στις ΗΠΑ, το 71% θεωρεί ότι το δημοκρατικό πολίτευμα της χώρας τους βρίσκεται σε κίνδυνο. Μόνο το 7%, όμως, θεωρεί πως αυτό είναι το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα τους.

Αυτό που απασχολεί, βλέπεις, τους εργαζόμενους ψηφοφόρους καταναλωτές, δεν είναι η δημοκρατία, αν θα έχουν έναν φασίστα στην προεδρία, έναν τραπεζίτη απατεώνα, ή έναν δημοκρατικό προοδευτικό πατερούλη που δεν θα τους δέρνει μεν, αλλά ο οποίος αρνείται να συγκρουστεί με το οικονομικό κατεστημένο που τους καταστρέφει τις ζωές.

Δεν τους ενδιαφέρει η δημοκρατία γιατί δεν αποφασίζουν αυτοί οι ίδιοι για το οτιδήποτε αφορά πραγματικά τις ζωές τους, ενώ οι εκπρόσωποί τους φαίνεται να είναι ανίκανοι να επιλύσουν κάποιο από τα προβλήματά τους, και να μείνει λυμένο.

Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι η τριακονταετής στασιμότητα και η μείωση του πραγματικού τους εισοδήματος, ο πληθωρισμός και η πορεία της οικονομίας από την οποία εξαρτάται η επιβίωσή τους. Το αν θα έχουν δουλειά αύριο, γιατί αν δεν έχουν δουλειά δεν έχουν λεφτά, και αν δεν έχουν λεφτά δεν θα μπορούν να πληρώσουν το νοίκι και το σουπερμάρκετ.

Γι’ αυτό τα αριστερά κόμματα έχουν χάσει πλήρως την επαφή τους με τον κόσμο. Οι επαγγελματίες πολιτικοί της Αριστεράς τους φωνάζουν ότι απειλείται η δημοκρατία, την ώρα που οι εργαζόμενοι έχουν στο μυαλό τους πώς θα πληρώσουν τους λογαριασμούς και τα φροντιστήρια των παιδιών τους, την ακρίβεια στο σουπερμάρκετ, και τις εξαντλητικές υπερωρίες που βαράνε σε καθημερινή βάση, πράγματα που για να λυθούν, απαιτούν ρήξη και σύγκρουση με τους πλούσιους και ισχυρούς ολιγάρχες σε κάθε χώρα.

Τίποτα λιγότερο, από την καταστροφή του συστήματος διαφθοράς που έχουν δημιουργήσει οι πολιτικοί με τα πλούσια αφεντικά που τους τρέφουν και τους στηρίζουν.

Η δημοκρατία δεν σημαίνει τίποτα για τον εργαζόμενο. Η κλιματική καταστροφή τον αφορά μόνο όταν πλήττει την ικανότητά του να επιβιώνει. Η οικονομική και κοινωνική ανισότητα του είναι αδιάφορη γιατί την θεωρεί απαράλλαχτο δεδομένο της ζωής.

Αυτό που έχει σημασία είναι η ποιότητα ζωής που μπορεί να εξασφαλίσει με τον μισθό του, όχι το πόσα δισεκατομμύρια παραπάνω έχει φέτος ο Έλον Μασκ, ή αν ο Βαγγέλης Μαρινάκης έχει άμεση πρόσβαση στη δημόσια μάσα. Τον ενδιαφέρει αν δουλεύει 8, 10, 12 ή και 15 ώρες την ημέρα, όπως έκαναν οι εργαζόμενοι πριν 100 χρόνια, όταν δεν είχαν κανένα δικαίωμα και πέθαιναν στα πατώματα των εργοστασίων. Δεν βλέπει την σύνδεση αυτών των δύο. Αυτό που τον καίει, είναι αν θα έχει αρκετά χρήματα για να ζήσει αυτός και η οικογένεια του.

Κανείς τους δεν γνωρίζει τι πρέπει να κάνουμε για να αλλάξουν τα πράγματα. Αλλά ξέρουν ότι η κατάσταση έχει φτάσει πια στο απροχώρητο.

Κάτι πρέπει να αλλάξει προς το καλύτερο, και γρήγορα.

Εγώ, από την άλλη, λέω ότι, αν δεν ξέρουμε τι να κάνουμε, ας αναρωτηθούμε γιατί μια αγελάδα στην Ολλανδία έχει πολύ καλύτερη ποιότητα ζωής από εκατομμύρια εργαζόμενους στην Ε.Ε., κι ας καταλήγει στο τέλος στο σφαγείο;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα λύσει όλες μας τις απορίες.

Γιατί η ελευθερία, η ισότητα, μια δικαιότερη κοινωνία, όπως θέλεις πες το, θα είναι πάντα αδύνατα και απραγματοποίητα, αν δεν μπορούμε καν να τα φανταστούμε.

Από το μακρινό και φθινοπωρινό Αμστελόδαμο, με αγάπη,

Κώστας

(Αγαπημένε Κώστα, ξεχνάμε πάντα όταν γράφουμε και συζητάμε πως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν να είναι ελεύθεροι. Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να έχουν αφεντικό. Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να έχουν πάντα κάποιον να τους λέει τι να κάνουν. Ελάχιστοι είναι αυτοί που πραγματικά θέλουν να είναι ελεύθεροι, να ζήσουν ελεύθερα. Μου πήρε χρόνια για να αποδεχτώ πως αυτό συμβαίνει, αν και η Ιστορία το φωνάζει: οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν να είναι ελεύθεροι. Και μισούν αυτούς που θέλουν να ζήσουν ελεύθεροι. Μπορεί να αλλάξουμε όλα τα συστήματα του κόσμου, αν δεν αλλάξει αυτό, δεν θα αλλάξει ποτέ τίποτα. Η ελευθερία θα είναι πάντα αδύνατη, αν δεν την επιθυμείς. Για να είμαστε ίσοι, πρέπει πρώτα όλοι να θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι. Αλλά ούτε όλα τα πουλιά δεν θέλουν να είναι ελεύθερα. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.