Μυρμήγκια και 17η Νοεμβρίου

Θυμάμαι ένα περιστατικό στην σχολική γιορτή της 17ης Νοέμβρη, αγαπημένε μου Πιτσιρίκο, στο οποίο στάθηκα στο ύψος της ημέρας. Έχουν περάσει αρκετές δεκαετίες φυσικά, ήμουν βλέπεις νέος και θαρραλέος. Π@πάρια θαρραλέος, όπως θα καταλάβει ο αναγνώστης από το περιστατικό.

Στο καθιερωμένο προσκλητήριο νεκρών, μία παρέα από 3 πιτσιρικάδες που βρίσκεται μπροστά μου, λέει κάτι και χασκογελάει. Χτυπάω ήρεμα τον έναν από αυτούς στον ώμο, γυρίζει. Τον κοιτάζω λίγο άγρια αλλά ψύχραιμα, φέρνω το δάχτυλο στο στόμα και του ψιθυρίζω όλο νόημα “βγάλε τον σκασμό ή πήγαινε έξω με τα φιλαράκια σου”.

Ήταν η ημέρα που όρθωσα το ανάστημά μου στον φασισμό και με θαύμασα όσο δεν πήγαινε. Αισθάνθηκα μέρος της ηρωικής παράδοσης και καταράστηκα την ώρα και τη στιγμή που δεν ήμουν στο Πολυτεχνείο τη σωστή στιγμή, να μασήσω τις ερπύστριες και να λυγίσω τα κανόνια.

Εντάξει, υπερβάλλω λίγο. Τόσο μ@λάκας δεν ήμουν ποτέ, είπαμε…

Τα χρόνια πέρασαν και, όμως, κάθε χρόνο τέτοιο καιρό σκέφτομαι εκείνο το περιστατικό. Δεν είχε ρέντα ο νεοναζισμός τότε, αν και ήξερα κάτι καλά κουμάσια. Αλλά σκέφτομαι, αν είχα μπροστά μου καμία χρυσαυγουλοπαρέα με το μαχαίρι στην κάλτσα και τα αναβολικά στο σώμα, θα είχα ορθώσει ανάστημα;

What if ερώτημα, θα μου πεις. Η απάντηση, όμως, είναι σίγουρη: Θα είχα κάνει τουμπεκί ψιλοκομμένο.

Πολλοί το λένε δειλία. Έχουν δίκαιο να το λένε δειλία, γιατί δεν είναι τίποτα άλλο από αυτό. Τι είναι όμως η δειλία; Ένας μηχανισμός αυτοσυντήρησης και επιβίωσης, τίποτα παραπάνω. Είναι σαν τον φόβο που έχουμε όταν πλησιάζουμε το χείλος του γκρεμού, όταν βλέπουμε το σκοτεινό μονοπάτι στο δάσος. Είναι ο εγκέφαλος που κάνει τον γρήγορο υπολογισμό και υπολογίζει το ρίσκο, την πιθανότητα νίκης, το κέρδος και την χασούρα.

Στην περίπτωση εκείνη, το ρίσκο ήταν χαμηλό. Ήμουν διπλάσιος από τους πιτσιρικάδες, η έκβαση μιας πιθανής σύγκρουσης θα ήταν θλιβερή για αυτούς και θρίαμβος για εμένα. Το παρουσιαστικό μου ήταν αποτρεπτικό, οπότε η πιθανότητα να συγκρουστούμε ήταν ανύπαρκτη. Κέρδιζα σε κάθε περίπτωση.

Στην υποθετική, όμως, περίπτωση που ήταν τα χρυσαύγουλα; Καλό το αποτρεπτικό παρουσιαστικό μου, αλλά μπορεί να είχα την τύχη του Φύσσα.

Δεν θα είχα βγάλει άχνα.

Θα μου πεις εσύ τώρα, τι μας τα λες αυτά; Θα σου πω εγώ τώρα, τα λέω για τον εξής λόγο: Ποτέ στη ζωή μου δεν ξεκίνησα καυγά και συμπλοκή. Ακόμα και αν, σε κάποια περίσταση, πήρα επιθετική στάση όπως εκείνη την 17η Νοεμβρίου, το έκανα γιατί ήμουν 99,99% σίγουρος πως θα είχε αποτρεπτικό αποτέλεσμα. Δεν έπεσα έξω.

Βρίσκομαι λοιπόν να παλεύω συνέχεια με την εξής απορία σχετικά με τα μαζικά κινήματα: Γιατί ο κόσμος δίνει μάχες που είναι χαμένες εκ των προτέρων; Γιατί βάζει παθητικά το σώμα του στόχο για τα χτυπήματα και τις σφαίρες αυτών που είναι αποφασισμένοι να ασκήσουν βία ακόμα και ενάντια σε ειρηνικούς και ακίνδυνους ανθρώπους;

Μια φορά, συζητώντας με τον Κώστα από το Αμστελόδαμο, του είχα πει πως μόνο εμείς και κάποιο είδος μυρμηγκιών παίρνουμε σκλάβους στον πόλεμο μεταξύ κοινοτήτων-αποικιών. Υπάρχουν και άλλα είδη στο ζωικό βασίλειο που συγκρούονται και πολεμούν, αλλά εμείς και αυτά τα έντομα υποδουλώνουμε τους ηττημένους.

Polyergus Lucidus λέγεται το είδος των μυρμηγκιών αυτών, για τους λάτρεις της ταξινομίας.

Τον τελευταίο καιρό, ο μόνος τρόπος που η δράση του ανθρώπινου είδους μου βγάζει κάποιο νόημα, είναι να φανταστώ τις ανθρώπινες κοινότητες σαν αποικίες, κυψέλες, σαν συλλογικότητες με κεντρική εξουσία και καθορισμένους ρόλους.

Υπάρχουν περισσότερες αποχρώσεις φυσικά στον άνθρωπο σε σχέση με τα έντομα, αλλά το σύστημα σε γενικές γραμμές λειτουργεί κεντρικά. Κάποιες ομάδες που ελέγχουν την εξουσία διανέμουν τους ρόλους στους υπόλοιπους. Υπάρχει μια κινητικότητα στην αποικία, αλλά συνήθως οι χαμηλότεροι παραμένουν χαμηλά και οι υψηλότεροι δύσκολα πέφτουν.

Πίσω, όμως, στην αυτοθυσία, και στα μυρμήγκια. Θυμάμαι την εντύπωση που μου είχε κάνει στο ίδιο, ή σε ένα άλλο ντοκιμαντέρ, που έδειχνε τα έντομα να θέλουν να περάσουν ένα ποτάμι και να συγκεντρώνονται όλα μαζί για να σχηματίσουν μια σχεδία. Αυτά που ήταν από κάτω και στις άκρες πέθαιναν, τα από πάνω πέρναγαν.

Σημείωση συντάκτη: Δεν κάθομαι όλη την ημέρα να βλέπω ντοκιμαντέρ με μυρμήγκια.

Βλέπω και ντοκιμαντέρ με μέλισσες, σκαθάρια, πεταλούδες και ακρίδες.

Πέρα από τα αστεία, όμως, αυτές οι άσχετες πληροφορίες που βρίσκονταν στο μυαλό μου εδώ και χρόνια με οδήγησαν στο εξής συμπέρασμα. Όπως μάχονται και υποδουλώνουν με τον ίδιο τρόπο που το κάνουν τα έντομα, οι ανθρώπινες κοινωνίες “αποφασίζουν” να θυσιάσουν έναν αριθμό ατόμων για να μεταβούν σε μία άλλη κατάσταση, την οποία θεωρούν ευνοϊκότερη για την λειτουργία τους.

Το “αποφασίζουν” είναι εντός εισαγωγικών γιατί -εδώ έπαιξαν ρόλο τα ντοκιμαντέρ και ας γελάτε εσείς- όσο και αν η απόφαση φαίνεται συνειδητή, δημοκρατικά ειλημμένη, ιδεολογικά καθορισμένη ή οτιδήποτε άλλο από όλες αυτές τις λειτουργίες που αποδίδουμε στα ανθρώπινα όντα και στις κοινωνίες τους, δεν διαφέρει ιδιαίτερα από την βιολογική “απόφαση” των μυρμηγκιών.

Κάποια άτομα, έντομα ή άνθρωποι, ωθούν με τη βία ή πείθουν κάποια άλλα να γίνουν το πάτωμα της σχεδίας και να πνιγούν, ή να κατέβουν στον δρόμο και να πεθάνουν, για να μπορέσει η αποικία να περάσει στην απέναντι όχθη ή η κοινωνία να αλλάξει πολίτευμα.

Ίσως, αν αποκωδικοποιούσαμε τους τρόπους επικοινωνίας των Polyergus Lucidus, να βρίσκαμε τι λένε οι αρχηγοί στους άλλους για να τους κάνουν να δεχτούν να πνιγούν. Γιατί δεν πάνε οι αρχηγοί από κάτω, ας μην γελιόμαστε.

Πάντως, στην γλώσσα των homo sapiens δεν έχω βρει ακόμα κάτι που να με πείθει να βάλω το κεφάλι μου κάτω από τα γκλοπ των τραμπούκων, για αυτό δεν κατέβηκα ποτέ σε πορείες και διαδηλώσεις.

Είναι κάτι για το οποίο φυσικά δεν ντρέπομαι. Δεν με συνεπαίρνει ο ενθουσιασμός της συλλογικότητας και δεν μεθάω με την ιδέα της σύγκρουσης στους δρόμους, ειδικά όταν γνωρίζω πως υπάρχουν κάποιοι που θα πατήσουν στα πτώματα αυτών που αγωνίζονται.

Άσε που “σύγκρουση” είναι λίγο ευφημισμός σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις που μπορώ να σκεφτώ. Το σύνηθες είναι 5.000 ντοπαρισμένοι, εξοπλισμένοι και θωρακισμένοι να βιαιοπραγούν ενάντια σε κάποιες χιλιάδες άοπλων και φιλήσυχων ανθρώπων. “Κρούση” θα το έλεγα καλύτερα, κρούση των μεν ενάντια στους δε.

Πρόσφατα, διάβασα κάπου το εξής: Η απεργία διαρκείας είναι η μόνιμη καραμέλα αυτών που δεν θέλουν να απεργήσουν στις 24ωρες και στις 48ωρες και ψάχνουν δικαιολογίες. Καταπληκτικό ε; Αντιστροφή της γ@μημενης της κοινής λογικής σε μια φράση!

Επειδή δεν γουστάραμε να κάνουν οι τρικαριολαίοι ψευτοσυνδικαλιστές εκβιαστικά μικροπολιτικά κολπάκια στους εργοδότες και να χάνουμε εμείς το μεροκάματο, αλλά προτείναμε να το βάλουμε μπροστά σκληροπυρηνικά μέχρι να νιώσουν τα καθάρματα πως δεν μπορούν να μας πηδάνε, είμαστε εμείς τα μαύρα πρόβατα και οι άλλοι οι Τσεγκεβαραίοι!

Ήταν οι εποχές που αποφάσισα να φύγω από την Ελλάδα, και δεν το μετάνιωσα ποτέ.

Γενικά, πιστεύω πως το παιχνίδι, εκτός από φοβερά πολύπλοκο, είναι στημένο με τέτοιο τρόπο που οι παλιές τακτικές δεν λειτουργούν πια. Αλλά, για να αλλάξουν οι τακτικές ,πρέπει να αλλάξουν αυτοί που τις σχεδιάζουν, και αυτό είναι σχεδόν αδύνατο. Κλειστές κλίκες, στις οποίες ακόμα και αν κάποιος θέλει να μπει για να τις αλλάξει, καταλήγει είτε αποκλεισμένος είτε αφομοιωμένος.

Αν όλα αυτά που γράφονται τον τελευταίο καιρό σχετικά με τις παρακολουθήσεις αληθεύουν -και αν κρίνω από τις αντιδράσεις των εμπλεκομένων μάλλον αληθεύουν-, τότε ακόμα και τα τελευταία προσχήματα που τηρούνταν σχετικά με το πολίτευμα του τόπου καταρρέουν. Το ξέραμε πως δεν είναι πραγματικά δημοκρατικά το πολίτευμα, αλλά πλέον είναι πολύ πιθανό να έχουμε και απτές αποδείξεις πως είναι κάτι χειρότερο από αυτό που πιστεύαμε.

Πάλι θα μου πεις, δεν το φανταζόσουν πως αλληλοεκβιάζονται, αλληλορουφιανεύονται και αλληλοκατασκοπεύονται; Ναι, αλλά άλλο να το φαντάζεσαι και άλλο να το ξέρεις.

Είναι το λιγότερο ειρωνικό να οργανώνονται εκδηλώσεις για το Πολυτεχνείο και για το πώς αυτό οδήγησε στην αποκατάσταση της δημοκρατίας, ενώ η δημοκρατία έχει καταλυθεί εδώ και καιρό -αν ποτέ επανήλθε- και πως έχουμε περάσει σε κάτι τελείως διαφορετικό. Αυτό δεν έπρεπε να είναι εορτασμός, έπρεπε να είναι πένθος.

Το να γιορτάζει κανείς σήμερα μου φαίνεται προσβλητικό και ασεβές απέναντι σε αυτούς που πραγματικά αγωνίστηκαν και απέναντι σε αυτούς που έχασαν τη ζωή τους στο Πολυτεχνείο. Τόσο προσβλητικό και ασεβές όσο και το γέλιο τριών χαζοχαρούμενων πιτσιρικάδων κατά τη διάρκεια του προσκλητηρίου των νεκρών, 30 χρόνια πριν.

Την αγάπη μου σου στέλνω όπως πάντα, από την Ερημιά του Κόσμου

Βασίλης

Υ.Γ. Να προσέχετε πολύ εκεί έξω, ή γυναίκα μου λέει πως είναι σαν να περπατάς σε βλακοπέδιο, κατά το ναρκοπέδιο. Η κακιά στιγμή έχει να κάνει με την ατυχία, αλλά έχει να κάνει και με την ατυχία του να έχει γεννηθεί κανείς λειψός στο μυαλό. Σε πρόσφατη παραίνεση σε νεαρούς γονείς να κρατήσουν τα μικρά παιδιά τους κοντά στο τραπέζι τους και να μην αφήσουν να διασχίσουν τα 5 μέτρα που μας χωρίζουν και πλησιάσουν τα δεμένα και πίσω από μια σειρά καρέκλες απομονωμένα σκυλιά μας, η απάντηση ήταν “δεν έχουμε πρόβλημα εμείς με τα σκυλιά, αν σας ενοχλούν τα παιδιά φωνάξτε την αστυνομία”. Σημειωτέον, τα σκυλιά μας τα βλέπεις και αλλάζεις δρόμο αν είσαι έξυπνος, όχι να αφήσεις τα παιδιά σου να τα πλησιάσουν. Όταν λοιπόν ακούτε και διαβάζετε για όλα αυτά τα τραγικά που συμβαίνουν κατά καιρούς, να ξέρετε πως, αν και το κακό μπορεί να συμβεί όσο και να προσέχεις, οι περισσότεροι ούτε προσέχουν, ούτε νοιάζονται, ούτε τους ενδιαφέρει. Ακόμα και αν πρόκειται για τα παιδιά τους. Τους λείπει η αγάπη και ο σεβασμός για τη ζωή την ίδια.

Υ.Γ.2 Όντως, δεν κάθομαι να βλέπω ντοκιμαντέρ με έντομα, γενικά δεν τα συμπαθώ. Απλά, άσχετες πληροφορίες συσσωρεύονται με τα χρόνια και κάποια στιγμή συνδυάζονται με εμπειρίες, γνώσεις, γεγονότα και συλλογισμούς, γίνονται κείμενα και αποστέλλονται στον Πιτσιρίκο τα τελευταία 12+ χρόνια.

(Φίλε Βασίλη, κανένας αγώνας δεν γίνεται. Το Πολυτεχνείο ήταν ο αγώνας συγκεκριμένων ανθρώπων σε μια συγκεκριμένη περίοδο. Το να οικειοποιούμαστε τους αγώνες των άλλων είναι πολύ δημοφιλές στην Ελλάδα -και όχι μόνο- , ενώ είναι και πολύ δημοφιλές,  σε όλους τους πολιτικούς χώρους, να εργαλειοποιούν τους νεκρούς.  Αλλά επαναστάσεις και εξεγέρσεις με αίμα άλλων δεν γίνονται. Μια ματιά γύρω αρκεί για να αντιληφθεί κάποιος πως δεν υπάρχει τίποτα κινηματικό στην ελληνική κοινωνία. Οπότε, οι 24ωρες απεργίες, οι διαδηλώσεις-παρελάσεις και οι επετειακές πορείες είναι σαν χριστιανικά έθιμα. Εγώ, σε αυτή τη φάση της ζωής μου, βρίσκω πιο τίμια και πιο ενδιαφέροντα τα πανηγύρια. Αλλά τα αποφεύγω κι αυτά. Πάντα με τον Αλεξανδρινό, μακριά από την “πολλή συνάφεια του κόσμου”. Βέβαια, για δεκαετίες, ξεσκίστηκα στις πορείες και στις διαδηλώσεις. Αλλά κάποια στιγμή σκέφτηκα πως το “εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά” που φωνάζαμε, αντί να το φωνάζω μέχρι να πεθάνω, να το κάνω πράξη όσο ζω. Και το έκανα. Να πεις στην καλή σου πως έχει απόλυτο δίκιο. Και να είστε καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net για να συνεχίσει να υπάρχει μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία. Οι τρόποι στήριξης εδώ.