Τι γυρεύει ο Γκόγια μες στον καύσωνα και τις πυρκαγιές;

’Η Οικογένεια του Καρόλου Δ΄ [1800], Φρανθίσκο Γκόγια
Τι γυρεύει ο Γκόγια μες στον καύσωνα και τις πυρκαγιές;
Η μεγάλη τέχνη χωράει παντού. Όταν, μάλιστα, αποτυπώνει το διαχρονικό πρόσωπο της εξουσίας.

Ο Γκόγια, ως ζωγράφος της βασιλικής αυλής, έχει απαθανατίσει τα πρόσωπα της βασιλικής οικογένειας σ’ αυτόν τον περίφημο πίνακα με έναν τρόπο που καθόλου δεν τους κολακεύει.

Όχι μόνο δεν υπάρχει ίχνος εξωραϊσμού, όπως θα όφειλε, αλλά τους αποδίδει σαν καρικατούρες, εκτός, ίσως, από τα παιδιά. Η κεντρική θέση της βασίλισσας Μαρίας Λουίζας δεν αφήνει καμιά αμφιβολία για το ποιος κινεί τα νήματα στο παλάτι. Όλοι έχουν στηθεί με άξονα τη φιγούρα της.

Η Μαρία Λουίζα, σύζυγος του Καρόλου του Δ΄, άργησε να κερδίσει την καρδιά του άντρα της, αλλά φαίνεται πως, αφού την κέρδισε, θέλησε να επεκτείνει την ερωτική της επικράτεια. Άλλαζε συνεχώς εραστές. Λέγεται πως υπήρξε ομορφούλα στα νιάτα της, αλλά οι δεκατέσσερις γέννες την τσαλάκωσαν και θεωρούνταν μια μάλλον άσχημη γυναίκα. Ασκούσε ισχυρή επιρροή στον Κάρολο, ο οποίος δεν ήταν πολύ δυναμικός και φιλόδοξος, και παρενέβαινε στις υποθέσεις της κυβέρνησης.

Παρότι πιστεύεται πως δεν υπήρχε πρόθεση του Γκόγια να παραποιήσει επί το γελοιότερον την εικόνα της βασιλικής οικογένειας -πώς, άλλωστε, θα μπορούσε να εργαστεί τόσα χρόνια ως ζωγράφος της Αίθουσας του Βασιλιά, με υψηλή αμοιβή και αναγνώριση!- ωστόσο, αυτό σημαίνει ‘’μεγάλος καλλιτέχνης’’: Να διαπερνά ασυνείδητα τη χοντρή πέτσα της επιβεβλημένης αυτοκρατορικής ορθότητας και να αφήνει την υποδόρια αλήθεια να οδηγεί τις πινελιές του. Ουσιαστικά, ν’ αφήνει τα ίδια τα πρόσωπα να ‘’μιλήσουν’’.

Η βασιλική οικογένεια καμαρώνει στημένη μπροστά στην παλέτα του καλλιτέχνη, με όλη την κενότητα της ψεύτικης λάμψης.

Αλλά η μεγάλη τέχνη δεν μπορεί παρά να είναι αληθινή, υπονομεύοντας τη ματαιοδοξία της εξουσίας και του πλούτου, αιχμαλωτίζοντάς τους για πάντα σε μια πόζα που προκαλεί θυμηδία.

Σημείωση: Περιττή ίσως, γιατί είναι προφανές ότι το πρόσωπο, η έκφραση και η στάση της βασίλισσας θα μπορούσαν να της προσδώσουν ένα ακόμη ένδοξο όνομα. Μαρία Λουίζα Μητσοτάκη.

Φιλιά

Μερόπη

Υ.Γ. Ελπίζω η Iνφάντα Μαρία να μη νιώσει απειλητική την εισβολή μου στα ισπανικά παλάτια. Δεν διεκδικώ τίτλους και αξιώματα. Το πολύ πολύ να γίνω ο νάνος στην ποδιά της.

(Αγαπητή Μερόπη, το αποτέλεσμα του πίνακα του Γκόγια θα ήταν όταν οι άλλοι έβλεπαν από κοντά τα μέλη της βασιλικής οικογένειας, να τους έλεγαν “Είστε πιο όμορφοι απ’ ό,τι στον πίνακα”. Σαν αυτό που λένε σήμερα κάποιοι σε ηθοποιούς και τραγουδιστές: “από κοντά είστε πιο ωραίος/α απ’ ό,τι στην τηλεόραση”. Μερόπη, η Ινφάντα Μαρία αγαπάει πολύ το λαό της. Όλους εμάς δηλαδή. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.