Έχε το νου σου στο παιδί
Φίλε πιτσιρίκο, με ιντριγκάρησε η ταινία “Sound of Freedom”, την είδα προχτές. Ας ξεκινήσω με τα τυπικά και κατόπιν θα περιγράψω τους προβληματισμούς μου.
Η ταινία βγήκε φέτος, σε σκηνοθεσία Alejandro Monteverde. Εκτός από τους δύο πρωταγωνιστές, οι υπόλοιποι βασικοί συντελεστές είναι σχετικά πρωτοεμφανιζόμενοι. Η παραγωγή ολοκληρώθηκε 5 χρόνια πριν, αλλά αντιμετώπισε προβλήματα στη διανομή και μόλις φέτος βρήκε το δρόμο για τις αίθουσες -θα γράψω περισσότερα για αυτό παρακάτω. Παρ’ όλα αυτά, εξελίχθηκε σε εισπρακτική επιτυχία, κοντράροντας και ξεπερνώντας ακόμα και το φετινό Indiana Jones.
Περιγράφει τις περιπέτειες ενός πράκτορα της Υπηρεσίας Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, εξειδικευμένου στην καταδίωξη παιδεραστώv, και βασίζεται σε αληθινά γεγονότα. Μετά από μακρά προϋπηρεσία, και με την ψυχή του φορτωμένη από όλα τα φριχτά που έχει δει στη δουλειά του, αναλαμβάνει μια προσωπική σταυροφορία για τη διάσωση δυο μικρών παιδιών από τα νύχια των δουλεμπόρων τους. Καθώς αντιμετωπίζει τη γραφειοκρατική αδράνεια της υπηρεσίας του, και με το εγχείρημα να βαίνει όλο και πιο δύσκολο, παραιτείται από τη δουλειά του και κινείται αυτόνομα, αναζητώντας συμμαχίες που θα του επιτρέψουν να εκπληρώσει τον προσωπικό του, και λυτρωτικό για τον ίδιο, σκοπό.
Αν και το φιλμ είναι τεχνικά καλογυρισμένο, είναι σαφές από την αρχή ως το τέλος πως πρόκειται για low budget παραγωγή. Όλες οι σκηνές περιέχουν λίγους χαρακτήρες, τα εφέ είναι τα βασικά, το άνευρο του σεναρίου και η έλλειψη ευρηματικότητας στη σκηνοθεσία είναι εμφανή σε όλη τη διάρκεια. Οι κακοί είναι κακοί, οι καλοί καλοί, και οι γραφειοκράτες γραφειοκράτες, η πρώτη εντύπωση είναι και η τελευταία. Μια κλασική b-movie λοιπόν, μια ταινία που τη βλέπεις και την ξεχνάς το ίδιο βράδυ.
Μα τότε, τι ήταν αυτά τα δάκρυα που κυλούσαν στα μάγουλά μου σε όλη τη διάρκειά της; Και πώς στο διάολο δικαιολογείται το σκορ 7.7 στο IMDB με 76κέι ψήφους από τον Ιούλιο, ακόμα κι αν λάβεις υπόψη το πώς αξιολογεί την τέχνη η μάζα των αλλοτριωμένων δυτικών θεατών;
Η απάντηση στο μυαλό μου είναι απλή: εκβίαση συναισθήματος και έξυπνο προμόσιον.
Εκβίαση συναισθήματος: Το θέμα της εκμετάλλευσης -πολύ περισσότερο της σεξoυαλικής- ανηλίκων είναι κάτι που δεν αφήνει ασυγκίνητο κανένα κοινό άνθρωπο. Μόνο βαθιά πορωμένοι και ασθενείς μπορούν να προσπεράσουν το συναίσθημα που προκαλεί η είδηση ή η θέα της κακοποίησης παιδιού. Σκληρές μαφίες υιοθετούν κανόνες για τα μέλη τους που απαγορεύουν την εμπλοκή παιδιών στις βρωμιές τους. Βαρυποινίτες πρωτοστατούν στον ανελέητο βασανισμό και στη δολοφονία καταδικασμένων για βιασμό ανηλίκου, αν βρεθούν στην ίδια φυλακή με αυτούς. Άνθρωποι, με ή χωρίς παιδιά, που είναι συνήθως αδρανείς με οτιδήποτε συμβαίνει γύρω τους, δραστηριοποιούνται αμέσως σε σχετικά ζητήματα.
Η βασική αιτία αυτής της γενικής ευαισθησίας είναι, κατά τη γνώμη μου, το προαιώνιο ένστικτο της διατήρησης του είδους. Λένε πως το κλάμα ενός μωρού είναι ο πιο αποτελεσματικός και επώδυνος τρόπος για να ξυπνήσει κάποιος από βαθύ ύπνο. Κοντά σε αυτό το ένστικτο, καθένας μας “κλέβει” σε κάθε ευκαιρία, συνήθως ασυνείδητα, λίγο από την αθωότητα της παιδικής ψυχής, της χαμένης από καιρό για όλους μας. Αισθάνεται επιτέλους απόλυτα και αδιαμφισβήτητα “καλός”, είτε για τον εαυτό του είτε στην εικόνα που δείχνει προς τους άλλους.
Έχω ένα μικρό παιδί. Προσωπικά μιλώντας, και με δεδομένο πως προσπαθώ να το προφυλάξω από κακοτοπιές για το καθετί, δεν μπορώ ούτε να φέρω στο μυαλό μου το πώς θα είναι ο εαυτός μου αν το παιδί αυτό εκτεθεί σε κάτι τόσο τραυματικό όσο οι καταστάσεις που πραγματεύεται αυτή η ταινία. Πολύ περισσότερο αν, στο πλαίσιο της ελευθερίας που προσπαθώ να του προσφέρω ώστε να αναπτυχθεί, κάνω κάποιο μοιραίο λάθος όπως ο πατέρας των παιδιών στην ταινία. Είναι κάτι που θα με σκοτώσει, αν όχι βιολογικά, σίγουρα ψυχικά.
Έξυπνο προμόσιον: Πατώντας στα παραπάνω, η ταινία είχε προδιαγεγραμμένη επιτυχία. Ανεξάρτητα από το γνήσιο των προθέσεων των συντελεστών, η συνταγή απλά δε θα μπορούσε να αποτύχει. Θέμα που ευαισθητοποιεί τους πάντες, αληθινή ιστορία -μία από τις εκατομμύρια τέτοιες-, εύκολη πέψη και ρηχότητα στην ανάλυση του φαινομένου, ταύτιση με την προσωπική λύτρωση του ήρωα, σαφής προσωποποίηση “κακών ανθρώπων” και ταυτόχρονα επιμελής απόκρυψη των πραγματικών γενεσιουργών αιτιών. Μπορώ να πω πως ήμασταν όλοι “sitting ducks”…
Η ταινία βασίστηκε σε crowd-funding για να ολοκληρωθεί. Μάλιστα, έγιναν δραστικές κινήσεις από τους συντελεστές για τη διάδοση της ταινίας στόμα με στόμα, και εφαρμόστηκαν πρακτικές όπως η δυνατότητα να πληρώσεις το εισιτήριο κάποιου άλλου που δεν μπορεί. Οι συντελεστές αυτοπαρουσιάστηκαν ως “σταυροφόροι” εκστρατείας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για ένα πρόβλημα που οι διαστάσεις του αυξάνονται χρόνο με το χρόνο. Επιπλέον, το ότι η ταινία καθυστέρησε 5 χρόνια να βγει στις αίθουσες τροφοδότησε σενάρια περί “πολέμου” που δεχόταν το εγχείρημα, αυξάνοντας τη συμπάθεια του κοινού. Στην πραγματικότητα, το πρόβλημα που αντιμετώπιζε αφορούσε κυρίως στις αλυσιδωτές αντιδράσεις μετά την εξαγορά της αρχικής εταιρίας διανομής, της Fox, από τη Disney.
Όλα καλά μέχρι εδώ. Ακόμα κι αν αυτοί που γύρισαν την ταινία θέλανε απλά να βγάλουν λεφτά -οι εισπράξεις ξεπέρασαν τα έξοδα σε δύο ημέρες προβολών-, ακόμα κι αν οι συντηρητικοί, όπως ο Donald Trump, στήριξαν την ταινία, αξίζει για μένα να συμμετέχεις σε τέτοιες σταυροφορίες και μπορείς να ανεχτείς παρατράγουδα που θα προκύψουν στην πορεία.
Το βασικό πρόβλημα για μένα είναι άλλο, βρίσκεται στον πυρήνα όσων πρεσβεύει το εγχείρημα, και είναι ο λόγος για τον οποίο κάθισα κι έγραψα όλο αυτό το σεντόνι. Στην αρχή της ταινίας πρόσεξα μια σκηνή στην οποία ο ήρωας παρακολουθούσε τη δραστηριότητα των παιδόφιλωv. Στην οθόνη του έτρεχαν οι IP της δραστηριότητας δικτύου του ανθρώπου-στόχου, και μόλις είδε κάτι συγκεκριμένο έδωσε σήμα στην ομάδα του που βγήκε από το βανάκι και συνέλαβε το ανθρώπινο τέρας στο σπίτι του. Αυτή η σκηνή αμέσως μου έφερε στο μυαλό δυο πρόσφατα άρθρα του Solomon (εδώ:https://wearesolomon.com/el/?p=247503 κι εδώ:https://wearesolomon.com/el/?p=247558), που ασχολούνται με την εκστρατεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της παιδικής σεξoυαλικής κακοποίησης.
Αυτό που αποκαλύπτεται από το Solomon (σε συνεργασία και με άλλα ανεξάρτητα ευρωπαϊκά ΜΜΕ) είναι πως οι άρχοντές μας ετοιμάζουν σφοδρή επίθεση στην ιδιωτικότητα με δικαιολογία τον αγώνα κατά της παιδικής σεξoυαλικής κακοποίησης. Όποιος διαβάσει τα άρθρα, θα δει πως στην ουσία επίκειται ακύρωση στην πράξη του δικαιώματος στην ιδιωτικότητα, με κατάργηση της δυνατότητας κρυπτογράφησης από άκρη σε άκρη (end-to-end encryption) από όλους τους παρόχους υπηρεσιών επικοινωνίας. Εναλλακτικές μέθοδοι αντιμετώπισης του κακού απορρίπτονται σιωπηλά, ενώ βέβαια κανείς δεν αγγίζει τον πυρήνα του προβλήματος που είναι η ολοένα και αυξανόμενη ανθρώπινη εξαθλίωση. Η αρχική επίκληση της παιδικής προστασίας έχει δώσει γρήγορα το πάτημα για γενίκευση των στόχων σε, πρακτικά, όλες τις κατηγορίες παραβατικότητας. Στην ουσία, θέλουν να καταργήσουν μια κι έξω το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα, με θύματα, πέρα από όλους εμάς, τους μαχητικούς δημοσιογράφους, τους κοινωνικούς αγωνιστές-“τρομοκράτες” κλπ.
Πίσω στην ταινία, υπάρχει σύνδεση του πραγματικού ήρωά της, του Tim Ballard, με ιδιωτικό οργανισμό που, σύμφωνα με το Solomon, κάνει ενεργό lobbying στην Ε.Ε. (ενδεικτικά εδώ:https://www.msnbc.com/the-reidout/reidout-blog/kutcher-ballard-sex-trafficking-activism-conspiracy-theories-rcna117282). Η όλη πορεία παραγωγής και προώθησης της ταινίας μού θυμίζει έντονα αντίστοιχες προσπάθειες χειραγώγησης και αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης. Είναι έτσι; Ποιος ξέρει.
Εδώ στο Ελλαδιστάν, ίσως οι πιο παλιοί να θυμούνται το Μανώλη Σφακιανάκη, έναν απίστευτο τύπο που μεσουρανούσε στις τηλεοπτικές εκπομπές μια-δυο δεκαετίες πιο πριν. Βαθιά άσχετος με το αντικείμενο που υποτίθεται πως πρεσβεύει -είναι μνημειώδης η γκάφα του με το Indymedia-, περιόδευε τα κανάλια ως ειδικός στην ψηφιακή προστασία, τρομοκρατώντας νοικοκυραίους για τους κινδύνους που διατρέχουν τα παιδάκια τους. Είχε σημαντική συμβολή στην υποχώρηση των ψηφιακών δικαιωμάτων μας και στη νομιμοποίηση στα μάτια του κόσμου της εισβολής ντόπιων και ξένων μυστικών υπηρεσιών στα δεδομένα και στις επικοινωνίες μας.
Πιο πρόσφατα, δύο ήταν οι κρατικές υπηρεσίες που ανέλαβε υπό την άμεση ευθύνη του ο Μητσοτάκης με το πού ανέλαβε την πρωθυπουργία το 2019: η ΕΥΠ και η Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Τότε μου έκανε εντύπωση η είδηση. Λίγο αργότερα κατάλαβα τι συμβαίνει, όταν στο προσκήνιο ήρθαν άτομα όπως ο Απόστολος Δοξιάδης, η Δόμνα Μιχαηλίδου κλπ. Παρεμπιπτόντως, η Δόμνα μας μου θυμίζει το ρόλο μίας από την ταινία, όποιος το βρει κερδίζει. Η συνέχεια είναι γνωστή, Λιγνάδης, υπόθεση Κολωνού και σύνδεση με Greek Police Mafia, από αυτά που ξέρουμε, και πάει λέγοντας.
Τα παιδιά είναι αναμφίβολα το πιο ευαίσθητα και αδύναμα μέλη της οικογένειας και της κοινωνίας. Σε κάθε επιπλέον εξαθλίωση της κοινωνίας, σε κάθε νέο πόλεμο, αυτά είναι που δέχονται τις πρώτες επιπτώσεις ως πιο ευάλωτα. Η αύξηση σε παγκόσμιο επίπεδο του εμπορίου ανηλίκων είναι πραγματική και μάλιστα υποκαταγράφεται. Συνεπώς, είναι ιερό χρέος και ανάγκη μας να τα προστατέψουμε. Πώς όμως; Το να εμπιστευτούμε ιδέες που προτείνουν τη συλλογική καταστολή, αδιαφορώντας για το καζάνι της κοινωνίας που βράζει, είναι σίγουρα μια ολέθρια επιλογή. Όχι μόνο δεν θα προστατέψουμε έτσι τα παιδιά μας, αλλά θα τους στερήσουμε τις όποιες, έστω και κουτσουρεμένες, ελευθερίες που είχαμε εμείς μέχρι τώρα. Τα προβλήματα που προκαλούνται από την ανισότητα και την ιδεοληψία δεν λύνονται με καταστολή.
Δεν είναι εύκολη υπόθεση, θα πρέπει να προετοιμάσουμε τα παιδιά μας για το μαύρο κόσμο που έρχεται. Θα πρέπει να τους μιλήσουμε από νωρίς, στο βαθμό που καταλαβαίνουν, για το πώς είναι φτιαγμένος ο κόσμος μας, πώς είμαστε φτιαγμένοι εμείς, για τις ανθρώπινες σχέσεις, και για το ρόλο του κράτους και της εκκλησίας σε αυτό. Να παλέψουμε σαν τα σκυλιά για την εισαγωγή επιτέλους της σεξoυαλικής αγωγής στα σχολεία. Να μιλήσουμε στα παιδιά για τα social media και για τους κινδύνους εκεί και, εν ανάγκη, ας θυσιάσουμε λίγο από τη στρεβλή κοινωνικότητα που τους παρέχει το συνονθύλευμα γύρω τους. Δεν υπάρχει κάποια ανάθεση που θα βοηθήσει σε αυτό.
Τα παραπάνω με όλο το σεβασμό και την κατανόηση προς ανθρώπους που ανησυχούν και πιάνονται από την πρώτη σανίδα που θα βρουν μπροστά τους.
Κώστας από την Ανησυχία
Υ.Γ. Μια ψύχραιμη ταινία για το θέμα της παιδικής σεξoυαλικής κακοποίησης και τις αντιδράσεις του κόσμου προς αυτήν είναι το “The Hunt” (“Το κυνήγι”) του 2012. Δεν προτείνει κάτι, ούτε σε βάζει να ταυτιστείς με τον οποιονδήποτε. Απλά, αφηγείται αδιέξοδα που πρέπει να λυθούν. Από εμάς.
(Αγαπητέ Κώστα, όπως μας ενημέρωσε, πριν από μερικά χρόνια, ο Έντουαρντ Σνόουντεν, τα κράτη έχουν την δυνατότητα να παρακολουθούν τους πάντες και την τεχνoλογία για να κατευθύνουν τις μάζες. Οπότε, βλέπω τις ταινίες χωρίς καχυποψία. Και δεν ψάχνω για νοήματα ή προπαγάνδα στις ταινίες. Εδώ έφτασαν στο σημείο να κάνουν αναλύσεις για την …Barbie. Ούτως ή άλλως, ο κινηματογράφος έχει υποχωρήσει πολύ και είμαι σε ηλικία που -έχοντας δει τα αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου- δεν επηρεάζομαι εύκολα. Το “The Hunt” ήταν ταινιάρα αλλά δεν θα ξεχάσω το αίσθημα πνιγμού που μου προκάλεσε, και πως βγήκα σκασμένος από το Ιντεάλ. Το ακόμα χειρότερο ήταν πως φίλες από την Δανία με βεβαίωσαν πως υπάρχει υστερία στην κοινωνία της Δανίας και όλοι βλέπουν κακοποιητές παιδιών παντού. Δεν θεωρώ πως υπάρχει ευαισθησία για τα παιδιά αλλά για τα δικά μας παιδιά. Τα παιδιά της Γάζας δεν αφορούν και πολλούς ανθρώπους. Γενικά, οι άνθρωποι ενδιαφέρονται μόνο για την πάρτη τους και θεωρούν τα παιδιά τους ιδιοκτησία τους και προέκτασή τους. Επίσης, αν ενδιαφέρεται κάποιος τόσο πολύ για τα παιδιά, αντιδρά και στον κόσμο που ζουν και μεγαλώνουν τα παιδιά, ενώ νοιάζεται και για τους γονείς τους. Τα παιδιά έχουν ανάγκη τους γονείς τους για να μεγαλώσουν, οπότε ποτέ δεν κατάλαβα το “να σωθούν τα παιδιά”. Ναι, και μετά; Σκέφτομαι πως είναι όλο λάθος, πως η υποκρισία θερίζει και προσπαθώ να αποφεύγω την πολλή συνάφεια του κόσμου. Προτιμώ τα ζώα. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.