Είστε βέβαιος ότι δεν είστε βέβαιος;

Γεια σου πιτσιρίκο,
Αυτές τις μέρες σκέφτομαι συχνά τη διάσημη φράση του Μπέρτραντ Ράσελ, που έχει συχνά αναφερθεί στο μπλογκ από σένα και άλλους.

Η βασική αιτία του προβλήματος είναι ότι στο σύγχρονο κόσμο οι ηλίθιοι είναι υπερβέβαιοι, ενώ οι έξυπνοι είναι γεμάτοι αμφιβολίες. *

Θυμήθηκα μια μέρα που φιλοσοφούσαμε με τους συμφοιτητές μου στο πρώτο έτος, στο Ηράκλειο, όπου έλεγα με πολύ ενθουσιασμό, ότι το μόνο που δεν μπορώ να ανεχθώ από τους συνομιλητές μου είναι όταν είναι απολύτως βέβαιοι για αυτό που λένε.

Τότε, ένας φίλος, ο Μήτσος, με ρώτησε με περιπαικτικό τόνο “είσαι βέβαιος για αυτό που λες;”.

Όλοι γελάσανε και ένιωσα πολύ άσχημα, γιατί πάντα ήθελα να έχω δίκιο, να είμαι “σωστός”.

Την επόμενη μέρα, ο Μήτσος πέθανε εντελώς ξαφνικά από ένα γνωστό και ανίατο πρόβλημα στην καρδιά του, το οποίο δεν μας είχε εκμυστηρευτεί.

Στο καράβι για την κηδεία, ήμουν σε κατάσταση σοκ, και διάβαζα όλο το βράδυ το βιβλίο “Ταξίδι στην Ανατολή” του Έρμαν Έσσε. Το μάθημα που πήρα από αυτό το βιβλίο και την ερώτηση “είσαι βέβαιος ότι δεν πρέπει κανείς να είναι βέβαιος;” ήταν τα δύο μεγάλα δώρα που μου έκανε ο Μήτσος.

Αυτός είναι στην φωτογραφία, στην πρώτη εκδρομή μας στην Αγ. Πελαγία. Έχει αυτή τη στάση άμυνας όπως στην “πειραγμένη” φωτογραφία του Βασίλη Παπακωνσταντίνου σε ένα πρόσφατο ποστ του πιτσιρίκου.

Με αυτές τις μικρές συμπτώσεις, φτάνω λοιπόν να κάνω μια όσο μπορώ νηφάλια προσπάθεια για διάλογο γύρω από αυτό το πολύ φορτισμένο θέμα που μας απασχολεί όλους.

Να ξεκινήσω λέγοντας ότι ξέρω ποια είναι η πιο ανθρώπινη, ηθική, λογική, τεκμηριωμένη θέση που έχουν σχεδόν όλοι στους κύκλους μου. Και δεν φοβάμαι να την υποστηρίξω.

Αλλά δεν είμαι βέβαιος.

Όχι για το αν είναι άδικη, απάνθρωπη, εγκληματική η στάση του κράτους του Ισραήλ. Αλλά για το αν βοηθάει ο φανατισμός, η γηπεδική νοοτροπία, η “οικειοποίηση” της λογικής και του αιτήματος για ειρήνη από πολιτικά κόμματα.

Πήγα και εγώ εχθές στη συγκέντρωση στο Σύνταγμα, αλλά δεν ακολούθησα την πορεία.

Αυτό που είδα με τα μάτια μου ήταν μια “στημένη” εξέδρα με τεράστιες σημαίες της Παλαιστίνης περιστοιχισμένες από πολλές, θα έλεγα, σημαίες του ΠΑΜΕ και διάφορους πολιτικούς του ΚΚΕ να κάνουν δημόσιες σχέσεις.

Στο δικό μου μυαλό είναι αδιανόητο σε μια συγκέντρωση για την ειρήνη να πηγαίνει κάποιος με τη σημαία ενός πολιτκού κόμματος, η οποία είτε το θέλει είτε όχι θα εμποδίσει πολλούς να συμμετέχουν και να ενισχύσουν ένα μαζικό μήνυμα για την ειρήνη.

Θα μπορούσα και εγώ όπως ο πιτσιρίκος και άλλοι να τους αγνοήσω, και να δώσω προτεραιότητα σε αυτό που είναι πιο σημαντικό. Δεν το έκανα όμως. Έτσι ένιωσα, έτσι έκανα. Σόρρυ.

Στη φωτογραφία του πιτσιρίκου αλλά και όσες άλλες έτυχε να περάσουν από τα μάτια μου, οι σημαίες του ΠΑΜΕ δεν ήταν ορατές.

Κατά τη γνώμη μου, στις πληροφορίες που λαμβάνουμε από τα μέσα ενημέρωσης δεν έχει σημασία μόνο ποιές πληροφορίες λαμβάνουμε -οι οποίες πολλές είναι αδιαμφισβήτητες, συμφωνώ -, αλλά αυτές που ΔΕΝ λαμβάνουμε.

Αυτές δεν τις γνωρίζουμε καθόλου, και ιδιαίτερα σε πολύπλοκα θέματα είναι λόγος για μένα να μην μπορώ προσωπικά να σχηματίσω γνώμη.

Προσωπικά, θα συμμετείχα με την καρδιά μου μόνο σε μια πορεία με λευκές σημαίες, σημαίες παράδοσης.

Το ΚΚΕ, η αναρχία, η λογική, η αγάπη, δεν αποτελούν καμία απειλή πια για το “σύστημα”, δυστυχώς.

Η μεγαλύτερη, και μόνη ίσως, απειλή για το σύστημα σήμερα είναι η μαζική και σιωπηλή παραίτηση. Μια απεργία διαρκείας χωρίς σωματεία και χωρίς ορατό εχθρό.

Ή ακόμα πιο δραστικά ένα κοινό αίτημα για “χάπια ευθανασίας για όλους”, μια και η πολιτεία δεν μπορεί να μας εγγυηθεί ότι δεν θα έχουμε μαρτυρικό θάνατο στην επόμενη πλημμύρα. Ένα χάπι ευθανασίας στην τσέπη μπορεί να μας σώσει.

Αλλά δεν είμαι και βέβαιος, βεμπέος βεμπέος.

Για το μόνο που είμαι βέβαιος είναι ότι η ουτοπία μιας κοινωνίας ευημερίας για όλους βασισμένη στα ρομπότ δεν είναι καθόλου εφικτή ή και αν ήταν θα βασιζόταν στη θυσία κάποιων, κάπου μακριά. Οπότε και η ενοχή όλων όσων απολαμβάνουν τον δυτικό τρόπο ζωής σήμερα, δεδομένη.

Ναι, δεν είναι εύκολο να ζούμε χωρίς καμία βεβαιότητα. Αυτή είναι η δική μου. Είμαι ένοχος.

Και το να φωνάξω “λευτεριά λευτεριά στην Παλαιστίνη” δεν είναι για μένα ο τρόπος να νιώσω αθώος. Και δεν το θέλω. Είμαι ένοχος λοιπόν, δειλός, και ανιστόρητος. Θα πρέπει να βρω κάποιον άλλο τρόπο να νιώσω καλά.

Και τελικά δεν προσπαθώ να πείσω κανέναν για ο,τιδήποτε, απλώς διεκδικώ το δικαίωμά μου στην παραίτηση.

Αν η παραίτηση ήταν μαζικό κίνημα, πολλά ίσως άλλαζαν.

Το ίδιο ισχύει βέβαια και για τον κομμουνισμό, τον αναρχισμό, και άλλα.

Οι εκφραστές όμως αυτών των κινημάτων έχουν αποτύχει να εμπνεύσουν, και παρ’ όλα αυτά δεν παραιτούνται.

Θα έπρεπε να παραιτηθούν όλοι. Πιάνουν τον “χώρο”, τον αριστερό, τον αναρχικό, τον κεντροαριστερό. Να φύγουν, να κάνουν χώρο στους νέους.

Κλείνω με αυτή τη θρυλική ραδιοφωνική συνέντευξη του Πανούση:

(Όταν είμαι στεναχωρημένος βλέπω συνεντεύξεις του Πανούση και σκέφτομαι ότι αν και ούτε ο Πανούσης αποτελούσε απειλή για το σύστημα, τι να κλάσω εγώ. Οπότε σιωπή και παραίτηση, και παραλία)

Αγάπη μόνο.

Παναγιώτης.

* Η φράση είναι κομμάτι ενός δοκιμίου για τη ναζιστική Γερμανία στην οποία ο Ράσελ καταλήγει ότι η Αμερική είναι το πιο φωτινό σημείο είναι η Αμερική. Αυτή είναι η συνέχεια του κειμένου (μεταφρασμένη στο deepl.com), το οποίο βρήκα εδώ στα αγγλικά: https://russell-j.com/0583TS.HTM

Ακόμα και εκείνοι οι ευφυείς που πιστεύουν ότι έχουν ένα μυστικό είναι πολύ ατομικιστές για να συνδυαστούν με άλλους ευφυείς ανθρώπους από τους οποίους διαφέρουν σε δευτερεύοντα σημεία. Αυτό δεν συνέβαινε πάντοτε. Πριν από εκατό χρόνια, οι φιλοσοφικοί ριζοσπάστες σχημάτισαν μια σχολή ευφυών ανδρών που ήταν εξίσου σίγουροι για τον εαυτό τους όπως είναι οι χιτλερικοί- το αποτέλεσμα ήταν ότι κυριάρχησαν στην πολιτική και ότι ο κόσμος προόδευσε γρήγορα τόσο σε νοημοσύνη όσο και σε υλική ευημερία.
Είναι αλήθεια ότι η νοημοσύνη των φιλοσοφικών ριζοσπαστών ήταν πολύ περιορισμένη. Είναι, νομίζω, αναμφισβήτητο ότι οι καλύτεροι άνθρωποι της σημερινής εποχής έχουν ευρύτερη και πιο αληθινή προοπτική, αλλά οι καλύτεροι άνθρωποι εκείνης της εποχής είχαν επιρροή, ενώ οι καλύτεροι άνθρωποι της σημερινής εποχής είναι ανίκανοι θεατές. Ίσως θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο σκεπτικισμός και ο διανοητικός ατομικισμός είναι πολυτέλειες που στην τραγική εποχή μας πρέπει να ξεχαστούν, και αν η νοημοσύνη πρόκειται να είναι αποτελεσματική, θα πρέπει να συνδυαστεί με μια ηθική θέρμη που συνήθως διέθετε στο παρελθόν, αλλά τώρα συνήθως στερείται.
Σε αυτή τη ζοφερή κατάσταση των πραγμάτων, το πιο φωτεινό σημείο είναι η Αμερική. Στην Αμερική η δημοκρατία εξακολουθεί να φαίνεται καλά εδραιωμένη, και οι άνθρωποι στην εξουσία αντιμετωπίζουν ό,τι δεν πάει καλά με εποικοδομητικά μέτρα, όχι με πογκρόμ και μαζικές φυλακίσεις. Μετά την ήττα της Γαλλικής Επανάστασης, η δημοκρατία- απαξιωμένη από το βασίλειο του τρόμου, ξαναπήρε τον κόσμο από την Αμερική. Ίσως η Αμερική προορίζεται για άλλη μια φορά να σώσει την Ευρώπη από τις συνέπειες των υπερβολών της. (Μπέρτραντ Ράσελ, 10 Μαΐου 1933)

(Φίλε Παναγιώτη, βασανίζεσαι πολύ. Παναγιώτη, στην χτεσινή πορεία για την Παλαιστίνη το θέμα δεν ήταν το ΚΚΕ, το ΠΑΜΕ, εσύ ή εγώ, η οι πολιτικές μας διαφορές. Το θέμα ήταν ο λαός της Παλαιστίνης που δολοφονείται -τώρα που γράφουμε εμείς- για μια ακόμα φορά. Για τους Παλαιστίνιους έγινε η πορεία. Και δεν είναι ώρα για εγωισμούς και “απόψεις”, όταν ένας λαός δολοφονείται. Για να σου το κάνω πιο απλό, όταν ήρθαμε τον Μάρτιο του 2021 με τον Χριστόφορο στη Ζυρίχη που μένεις και είδα την πορεία για τον πόλεμο στην Ουκρανία, δεν ρώτησα ποιος την διοργανώνει. Είδα τις σημαίες της ειρήνης και μπήκα στην πορεία. Πορεία ειρήνης είναι, δεν είναι δεξίωση, για να πω αν έρθει ο Παναγιώτης και η Μαρία, εγώ δεν έρχομαι. Όσο για τον Τζίμη Πανούση, εγώ σκέφτομαι πως, αν ζούσε, θα ήταν στην χτεσινή πορεία. Γιατί; Γιατί αυτή η πορεία για την Παλαιστίνη γινόταν. Παναγιώτη, αν ερχόσουν στην πορεία, θα έβλεπες τα βλέμματα των οδηγών στα σταματημένα αυτοκίνητα στην κάθοδο της Κηφισίας, που μας κοιτούσαν σαν να ήμασταν σκουπίδια και έχουν γραμμένους τους Παλαιστίνιους -και όχι μόνο- στα τέτοια τους. Χαίρομαι που δεν είμαι έτσι. Δεν θα ήθελα να πεθάνω αύριο -σαν τον Μήτσο- και η τελευταία μου σκέψη να ήταν πως δεν πήγα στην πορεία για την Παλαιστίνη γιατί δεν μου άρεσε η σύνθεση των διαδηλωτών ή οι διοργανωτές της πορείας. Παναγιώτη, για να στο πω εντελώς προσωπικά, εγώ έχω αποφασίσει να είμαι με αυτούς που είναι στο δρόμο. Και έχω περπατήσει εκατοντάδες φορές στους δρόμους με κουκουέδες, αναρχικούς και άλλους. Και τους αγαπάω με τον τρόπο μου. Τους ανθρώπους, όχι τα κόμματα και τις ηγεσίες τους. Η φράση του σπουδαίου Μπέρτραντ Ράσελ αποδίδεται και σε άλλους, που έζησαν πριν από αυτόν. Όποιος κι αν την είπε πρώτος, έχει τα δίκια του. Έτσι είναι. Εμένα με εκφράζει περισσότερο το “Οι ηλίθιοι είναι αήττητοι” του Νίκου Εγγονόπουλου. Με έχει βοηθήσει πολύ αυτή η φράση στη ζωή μου. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net για να συνεχίσει να υπάρχει μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία. Οι τρόποι στήριξης εδώ.