Λογοκρισία και τα όρια της συναίνεσης
Αγαπημένε μου, Πιτσιρίκο,
Την περασμένη Δευτέρα, η αστυνομία του Καπιτωλίου στην Ουάσιγκτον συνέλαβε ανθρώπους που διαμαρτύρονταν ειρηνικά ενάντια στην στήριξη της χώρας τους προς το Ισραήλ, ζητώντας να σταματήσει η γενοκτονία που διαπράττει το κράτος του Ισραήλ απέναντι στους Παλαιστίνιους της Γάζας.
Αυτό έρχεται να προστεθεί σε μια καινούργια τάση, τόσο από την άλλη άκρη του Ατλαντικού, όσο και πιο κοντά σε μας, στις χώρες της ΕΕ, όπου παρατηρείται μια πίεση από επίσημα θεσμικά όργανα για να λογοκριθεί η λέξη “ιντιφάντα”, που μεταφράζεται σε “εξέγερση”, καθώς και άλλες λέξεις και εκφράσεις που συνδέονται με την αντίσταση στην γενοκτονία που διαπράττεται στην Γάζα, όχι τώρα, αλλά τις τελευταίες έξι δεκαετίες, έως και σήμερα.
Φυσικά, η λογοκρισία είναι ένα παλιό παιχνίδι που δεν μας εκπλήσσει. Αλλού είναι το ζουμί.
Η νομοθετική ρύθμιση του λόγου, σημαίνει ουσιαστικά την νομοθετική ρύθμιση της σκέψης. Αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια ακόμη απόπειρα αστικού εξαγνισμού. Από την Ισπανική Ιερά Εξέταση, τον Μακαρθισμό και την δίωξη των σοσιαλιστών και των σοσιαλιστικών ιδεών στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, στην απαγόρευση και το κάψιμο βιβλίων από τους Ναζί, το μοτίβο είναι πάντα το ίδιο: πρέπει να εξαγνίσουμε όλα τα ακάθαρτα στοιχεία από ανάμεσά μας.
Κλασικό γενοκτονικό μοτίβο, δηλαδή.
Όλα αυτά μας υποδεικνύουν ότι το σύστημα λογοκρισίας που έχει στηθεί δεν έχει σκοπό μόνο την λογοκρισία και τον περιορισμό της ελευθερίας του λόγου. Η σιωπή είναι μόνο ένας από τους σκοπούς του. Ενδιαφέρεται τόσο για τον έλεγχο του τι είναι επιτρεπτό, όσο και για το τι είδους λεξιλόγιο πρέπει να χρησιμοποιούμε. Ακόμα και για το τι ακριβώς το λεξιλόγιο αυτό σημαίνει.
Είναι, μόλις, ένα βήμα μακριά, από το να μας καθορίσει με νομοθετική παρέμβαση το τι επιτρέπεται να σκεφτόμαστε.
Ένα Υπουργείο Αλήθειας χρειαζόμαστε.
Δεν υπερβάλλω καθόλου. Το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε, που έχει ο καθένας μας, καθορίζει και τις σκέψεις που θα κάνει, αφού, πρέπει να γνωρίζεις την λέξη για να σκεφτείς την έννοια. Γι’ αυτό και είναι επικίνδυνο να αποτελεί θέμα νομοθετικής ρύθμισης.
Δεν είναι δυνατόν να παρανομούμε το να μισείς κάποιον, για οποιονδήποτε λόγο, ή το δικαίωμα κάποιου να το ανακοινώσει δημόσια. Αυτά είναι κομμάτι των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Η Ελευθερία της Έκφρασης είναι ένα δικαίωμα που κερδήθηκε από τον αγώνα και την θυσία αναρίθμητων ανθρώπων. Αλλά, ξεκαθαρίζω, εδώ δεν μιλάμε για το δικαίωμα να μισείς, εδώ μιλάμε για το δικαίωμα κάποιου στην έκφραση. Η διαφορά του να είσαι ελεύθερος να εκφράσεις το μίσος σου και της ρητορικής μίσους, του ρατσιστικού λόγου, είναι η διαφορά του να ζεις σε μια ελεύθερη κοινωνία, ή σε μια φασιστική κοινωνία.
Και υπάρχουν πολλοί εκεί έξω που σκόπιμα θολώνουν τα όρια ανάμεσα στα δύο.
Η ρητορική μίσους είναι κάτι πολύ συγκεκριμένο. Αφορά οποιονδήποτε προφορικό λόγο, συμπεριφορά, γραπτό λόγο, ή εκδηλώσεις υποκίνησης βίας, εκφοβισμού και δυσφήμισης, με σκοπό την δίωξη ενός ανθρώπου ή μιας ομάδας ανθρώπων, μόνο από το γεγονός ότι είναι μέλος, ή μέλη, της ομάδας αυτής.
Και ο λόγος γιατί είναι κάτι τόσο συγκεκριμένο, με τη συγκεκριμένη αυτή νομική γλώσσα, είναι επειδή η ρητορική μίσους και ο ρατσιστικός λόγος είναι συνήθως προάγγελοι μεγάλων φρικαλεοτήτων, όπως, παραδείγματος χάρη, η γενοκτονία.
Και εδώ είναι το ζουμί της όλης υπόθεσης. Γιατί, οι νόμοι και το νομικό πλαίσιο που μας προστατεύουν από την ρητορική μίσους και τον ρατσιστικό λόγο, έχουν πρόθεση να προστατεύσουν τα δικαιώματα των καταπιεσμένων, όχι το προνόμιο των ισχυρών να τους καταπιέζουν.
Η παρανόμηση της ρητορικής μίσους και του ρατσιστικού λόγου αφορά την προστασία ενός πληθυσμού από την δίωξη, την καταπίεση, ή την εθνοκάθαρση, όχι την προστασία αυτών που διαπράττουν γενοκτονία.
Αυτή η νομοθετική αντιστροφή της πραγματικότητας –αυτό που γίνεται στις ΗΠΑ, γίνεται και στο ΗΒ και αλλού στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή– δεν έχει σκοπό να προστατεύσει κανέναν, παρά τους γενοκτόνους, τους χασάπηδες της Γάζας, και αυτούς που τους ακονίζουν το μαχαίρι.
Να μου το θυμηθείτε, εδώ δεν μιλάμε για νομοθετική ρύθμιση της ρητορικής μίσους. Εδώ μιλάμε για τα όρια της πολιτικής ελευθερίας. Εδώ μιλάμε για την νομοθετική ρύθμιση του τι μπορούν, ή δεν μπορούν, να επικροτούν ή να αποδοκιμάζουν οι άνθρωποι.
Και ξαφνικά βρισκόμαστε στην καφκικά παράλογη κατάσταση, όπου πλούσιοι επενδυτές της Γουόλ Στριτ, μεγαλοδικηγόροι, ιδιωτικοί επενδυτές, και κάθε μαϊντανός που η μόνιμη απασχόλησή του είναι το χρήμα, να αποσύρουν, ή να απειλούν ότι θα αποσύρουν την οικονομική τους στήριξη σε πανεπιστήμια και πολιτιστικά ιδρύματα, αν δεν συμμορφωθούν στο να υιοθετήσουν τις απόψεις τους αναφορικά με την στήριξη στο Ισραήλ –ώστε να συνεχίσει να διαπράττει εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας– και μάλιστα απαιτώντας να εξαναγκάσουν και τους σπουδαστές τους και το διδακτικό τους προσωπικό να κάνουν το ίδιο.
Πρέπει να καταλάβουμε ότι όλοι είμαστε υπό επίθεση, όχι μόνο αυτοί που λογοκρίνονται, ή τους οποίους ξεχωρίζουν για παραδειγματική τιμωρία. Αυτή είναι η αντιπαράθεση όλων μας με την εξουσία.
Τα έλεγε ο Ρόκερ από παλιά:
“Τα πολιτικά δικαιώματα δεν πηγάζουν από τα κοινοβούλια. Προήλθαν έξω από τα κοινοβούλια, εξαναγκάζοντας τα κοινοβούλια να τα υιοθετήσουν. Ακόμα και η νομοθετική τους ρύθμιση δεν αποτέλεσε ποτέ εγγύηση για την ασφάλειά τους. Ακόμα και στις χώρες όπου υπάρχει ελευθερία του τύπου, ελευθερία της συνάθροισης και του συνεταιρισμού, και που υπάρχει εδώ και χρόνια, οι κυβερνήσεις προσπαθούν διαρκώς να περιορίσουν τις ελευθερίες αυτές και να τις παρερμηνεύσουν με νομοθετικά τεχνάσματα. Τα πολιτικά δικαιώματα δεν υπάρχουν επειδή έχουν γραφτεί πάνω σε μια κόλα χαρτί από έναν δικηγόρο, αλλά όταν έχουν γίνει κτήμα και συνήθεια κάθε πολίτη, και όταν κάθε απόπειρα για τον περιορισμό τους συναντάται με βίαιη αντίσταση από τον λαό. Όπου δεν συμβαίνει αυτό, δεν υπάρχει καμία βοήθεια από καμία κοινοβουλευτική αντιπολίτευση, ή από πλατωνικές διακηρύξεις περί αντισυνταγματικότητας.”
Σύμφωνα με τον Ρόκερ, σε απολυταρχικά καθεστώτα, όλοι οι πολιτιστικοί θεσμοί και τα πολιτιστικά ιδρύματα πρέπει να υπηρετούν το κράτος. Πανεπιστήμια, μουσεία, μέσα μαζικής ενημέρωσης και βιομηχανία, καλούνται να συμορφωθούν με την κρατική ιδεολογία και τις προσταγές της.
Σας ακούγεται γνώριμο;
Ο Αντόνιο Γκράμσι το πήγε ακόμα παραπέρα, λέγοντας ότι τα κοινωνικοί θεσμοί της μεγαλοαστικής τάξης λειτουργούν ως οχήματα κοινωνικο-οικονομικής εξουσίας. Θεσμοί όπως το κράτος, η εκκλησία και ο ταξικός διαχωρισμός, καθώς και θεσμοί όπως οι παραδόσεις, τα έθιμα, η θρησκεία και η ιδεολογία.
Ο Γκράμσι, με λίγα λόγια, μας υπενθύμιζε ότι σε κάθε σφαίρα της κοινωνικής μας ζωής, είτε δημόσια, είτε ιδιωτική, η κοινή μας λογική είναι απλά όλοι αυτοί οι συλλογισμοί που κάνουμε, όλες οι απόψεις που έχουμε, με τα οποία μπορούμε να εξηγήσουμε την καθημερινότητα, υπομένοντάς την. Δεδομένης της δυσκολίας να αντιληφθεί κανείς το status quo της άρχουσας κοινωνικής και οικονομικής τάξης, οι περισσότεροι άνθρωποι ασχολούνται αποκλειστικά με ιδιωτικά τους θέματα, και επομένως δεν αμφισβητούν τις πηγές της υποδούλωσής τους, ατομικής και συλλογικής.
Μια σκέψη στην οποία συνεχίζω να επανέρχομαι, είναι ότι κανείς από μας δεν ήρθε σε αυτή τη ζωή για να ζήσει μέσα σε έναν παράλογο και σχιζοφρενή κόσμο. Υπάρχει μόνο ένας τρόπος να αντιμετωπίσει κανείς τον παραλογισμό, και αυτός είναι να κάνει ό,τι μπορεί για να κρατήσει τα λογικά του, και, επομένως, την ανθρωπιά του, μέσα σε έναν απάνθρωπο κόσμο.
Μέσα σε δύο μήνες, ο κόσμος έχει φάει μια γερή κλωτσιά στο κώλο. Οι μάσκες έχουν πέσει πια. Από τις 193 χώρες του κόσμου, 153 ψήφισαν για να προστατευθούν οι ζωές αμάχων, απαιτώντας μια ανθρωπιστική κατάπαυση πυρός, ενώ 10 χώρες ψήφισαν την συνέχιση και την ενεργή συμμετοχή τους στην γενοκτονία ενός ιθαγενούς πληθυσμού, ο οποίος έχει ζήσει τα τελευταία 60 χρόνια υπό τον ζυγό μιας κατοχικής δύναμης και ενός παράνομου καθεστώτος απαρτχάιντ.
Ο μόνος τρόπος για να σταματήσει η γενοκτονία στη Γάζα, είναι να συνειδητοποιήσει ο κόσμος πως πρέπει να προβεί σε τεράστιες ενέργειες πολιτικής ανυπακοής απέναντι στην κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν, του Ρίσι Σούνακ, και της Ευρωπαϊκής Επιτρόπης της Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν.
Το πού θα οδηγηθεί ο κόσμος από εδώ και έπειτα, έχοντας γίνει μάρτυρας σε τόσο ωμό μίσος, σε τόσο βάρβαρη ισλαμοφοβία και σε τόσο ενθουσιασμό για την δολοφονία χιλιάδων γυναικών, παιδιών, ηλικιωμένων και αρρώστων, είναι κάτι πολύ δύσκολο να προβλέψεις. Είναι δύσκολο ακόμα και να το χωνέψεις.
Γνωρίζω, όμως, ότι έχουμε υπάρξει σε αυτό το σημείο που βρισκόμαστε και παλαιότερα, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ‘30 και την άνοδο του φασισμού και του ναζισμού στην Ευρώπη, ή κατά τη διάρκεια του βομβαρισμού της Γιουγκοσλαβίας από το ΝΑΤΟ, ή κατά την εισβολή στο Ιράκ και τον βομβαρδισμό της Βαγδάτης, ή της Μοσούλης, και σε κάθε άλλη περίπτωση βάναυσης κατάχρησης εξουσίας.
Αλλά αυτό που γίνεται τώρα στη Γάζα είναι κάτι διαφορετικό. Δεν μπορώ να το εξηγήσω. Το αισθάνομαι διαφορετικό.
Δεν έχει ξαναυπάρξει ψηφοφορία στα Ηνωμένα Έθνη όπου να υπεψηφίσουν 153 από τα 193 κράτη μέλη, για οποιοδήποτε θέμα. Και μιλάμε για 153 χώρες οι οποίες είτε εξαρτώνται από την οικονομική στήριξη και το εμπόριο των ΗΠΑ, ή χώρες που έχουν δάνεια από τις ΗΠΑ και το ΔΝΤ, ή χώρες οι οποίες δέχονται απευθείας οικονομική βοήθεια από τις ΗΠΑ.
Πλέον, το ότι διαπράττεται γενοκτονία και ότι πρέπει να σταματήσει, δεν είναι ζήτημα διαφωνίας απόψεων, είναι θέμα απλής αριθμητικής.
153 μέλη υπέρ και 10 κατά.
Σε τι είδους αρρωστημένη δημοκρατία μια τέτοια ψηφοφορία θα πήγαινε υπέρ της θέσης των 10 και κατά της θέσης των 153;
Σκεφτείτε λίγο. Φανταστείτε αν η υγεία, η ευημερία και η επιβίωση, τόσο η δική σας όσο και της οικογένειάς σας, όσων ανθρώπων έχετε γνωρίσει ποτέ, ή νοιάζεστε γι’ αυτούς, να εξαρτιόταν από κάποιον που σας βομβαρδίζει και σας σκοτώνει κάθε μέρα επί πάνω από 67 μέρες, ή από αυτόν που του πουλάει τα όπλα που σας βομβαρδίζουν και σας σκοτώνουν.
Θυμάστε εκείνα τα όπλα μαζικής καταστροφής που έψαχναν οι Αμερικανοί στο Ιράκ, χωρίς να καταφέρουν να τα βρουν μετά από 20 χρόνια κατοχής; Μάντεψε. Τα έχει το Ισραήλ.
Ακόμα και αυτή η ιστορική ψηφοφορία της Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών έναντι στον εξόφθαλμο ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ και του Ισραηλινού κράτους, ίσως είναι πολύ λίγη. Ίσως, είναι πια πολύ αργά.
Σε διεθνές επίπεδο, ο κόσμος μας βιώνει τεκτονικές αλλαγές σε ότι αφορά τις σχέσεις εξουσίας. Η νέα πραγματικότητα του κόσμου που θα έρθει και τον οποίον τα μεγάλα κράτη διεκδικούν, όταν η στάχτη πέσει, δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τις ενέργειες των ισχυρών, αλλά από τα όρια που ο καθένας μας είναι διατεθειμένος να τους επιτρέψει να έχουν. Γιατί, ακόμα και αν έχουν την δύναμη να κάνουν ό,τι γουστάρουν, θα χρειαστούν την συναίνεση μας για να το κάνουν πράξη.
Από το μακρινό Αμστελόδαμο, με αγάπη,
Κώστας
Υ.Γ. Μια κυβέρνηση η οποία δεν έχει κανέναν έλεγχο της κατάστασης, σε οποιοδήποτε επίπεδο, πρέπει να εφευρίσκει καταστάσεις στις οποίες να φαίνεται ότι ασκεί πλήρη έλεγχο. Το θέμα δεν είναι η οπαδική βία. Είναι το να φανεί η κυβέρνηση ότι κάπου, οπουδήποτε, ασκεί έλεγχο. Το περιστατικό οπαδικής βίας χρησιμοποιήθηκε από την κυβέρνηση για να γίνει ένα τεραστίων διαστάσεων θέμα, την στιγμή που έρχεται χειμώνας και ο κόσμος δεν ξέρει πώς θα βγάλει πέρα τον μήνα. Το θέμα δεν είναι οι δύο αγωνιστικές κεκλεισμένων των θυρών. Το θέμα είναι ο Μητσοτάκης να φανεί ότι κρατάει στιβαρά τα γκέμια του κράτους, και βάζει στην θέση τους τους μεγάλους, τον Μαρινάκη και τον Μελισσανίδη. Βαρετό το θεατράκι. Και ακριβό το εισιτήριο.
(Φίλε Κώστα, είναι τόσο παράλογα αυτά που συμβαίνουν στη Γάζα από το Ισραήλ, και τόσο ακατανόητη η στάση της διεθνούς κοινότητας, που η μόνη εξήγηση που βρίσκω είναι πως προετοιμάζουν την παγκόσμια κοινή γνώμη για τον Μεγάλο Πόλεμο. Για τον πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας. Μπορεί να κάνω λάθος αλλά δεν βρίσκω άλλη εξήγηση για την γενοκτονία των Παλαιστινίων και τον κυνισμό και την βαρβαρότητα του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net για να συνεχίσει να υπάρχει μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία. Οι τρόποι στήριξης εδώ.