Ο νεοφιλελευθερισμός τελείωσε
Αδερφέ Πιτσιρίκο, ζούμε ιστορικές στιγμές. Ο νεοφιλελευθερισμός τελείωσε. Κράτησε όσο ήταν βολικός στην καπιταλιστική αυτοκρατορία των ΗΠΑ κι όσο αυτή μπορούσε να κυριαρχεί στις παγκόσμιες αγορές χωρίς σοβαρό αντίπαλο.
Στο πέρασμά του, διέλυσε τις εργασιακές σχέσεις και την δύναμη του δυτικού εργατικού κινήματος, έφερε τις μεγαλύτερες ανισότητες, ιδιωτικοποίησε δημόσιες υπηρεσίες και κρατικές επιχειρήσεις, αποβιομηχανοποίησε στον δυτικό κόσμο ολόκληρους κλάδους παραγωγής, μετέτρεψε το χρήμα σε μοναδικό ρυθμιστικό παράγοντα των ανθρωπίνων σχέσεων και έφερε το ήθος του καταναλωτικού και ανταγωνιστικού ατομικισμού μέσα σε ένα κλίμα διαρκούς ανασφάλειας φόβου και κυνισμού.
Μια κληρονομιά που εδραιώθηκε μετά από δεκαετίες παντοκρατορίας του και θα συνεχίσει να μας συνοδεύει ακόμα και μετά το τέλος του.
Γιατί ο ίδιος τελείωσε. Η βασική του αρχή, ο ανταγωνισμός σε ελεύθερες παγκοσμιοποιημένες αγορές, ενταφιάστηκε από τον Τραμπ και τις ταρίφες του. Και χωρίς αυτή την βασική αρχή που στήθηκε όλο το υπόλοιπο αφήγημά του, δεν μπορεί να υπάρξει.
Αποκαλύφθηκε έτσι ότι ο νεοφιλελευθερισμός ήταν μια συνταγή και ένα κόλπο της Αυτοκρατορίας για να εδραιώσει και να παρατείνει την κυριαρχία της και τίποτα περισσότερο.
Τώρα που η Αυτοκρατορία βρέθηκε σε άλυτη κρίση με τεράστια χρέη και νικήθηκε βιομηχανικά και τεχνολογικά από την Κίνα, αυτό το κόλπο δεν πιάνει πια.
Τώρα είναι η εποχή του προστατευτισμού, της εγκατάλειψης των παραμυθιών περί δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της προβολής της ωμής και απροκάλυπτης δύναμης.
Όμως, η Αυτοκρατορία είναι σε παρακμή. Καμία νέα συνταγή και κανένα νέο κόλπο δεν της εγγυάται σίγουρη επιτυχία. Πρέπει, όμως, να ρισκάρει γιατί δεν έχει άλλες επιλογές. Ο προηγούμενος δρόμος την οδήγησε σε αδιέξοδο και σε σίγουρη ήττα.
Η κατάρρευση των χρηματιστηρίων δείχνει ότι τελείωσαν τα εύκολα για αυτούς.
Η νέα συνταγή έχει τεράστιες παρενέργειες και δεν αρέσει καθόλου σε αυτούς που είχαν συνηθίσει να βγάζουν εύκολο χρήμα στις πλάτες των εργατών των άλλων χωρών. Η αναβίωση του βιομηχανικού τομέα στις ΗΠΑ δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Στην καλύτερη περίπτωση, αν ποτέ γίνει, θέλει πολλά χρόνια σε μια παρασιτική οικονομία που είχε σαν κέντρο της την κερδοσκοπία των χρηματοπιστωτικού τομέα και τις υπηρεσίες, και όπου η μόνη πραγματική βιομηχανία που της είχε απομείνει στο εσωτερικό της, ήταν η βιομηχανία των όπλων.
Ο Τραμπ, σαν σύμπτωμα και εκφραστής της παρακμής, τζογάρει με μια νέα συνταγή που, στην διαδικασία της υλοποίησής της, ενδέχεται να καταστρέψει οριστικά τον ρόλο των ΗΠΑ στον πλανήτη και να χάσει το μεγαλύτερο οικονομικό όπλο της αυτοκρατορίας, το δολάριο σαν παγκόσμιο μέσο συναλλαγών. Αυτό εξηγεί τις τεράστιες αντιδράσεις από κομμάτια της αστικής τάξης των ΗΠΑ αλλά και την σχετικά μεγάλη πιθανότητα να εγκαταλειφθεί ο ίδιος και το σχέδιό του.
Σε κάθε περίπτωση, για την Αυτοκρατορία είναι μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα. Να μείνει στο παλιό της σχέδιο; Αυτό την έφερε σε αδιέξοδο και ήττα. Να υιοθετήσει το καινούργιο; Τότε η ήττα της μπορεί να είναι ακόμα πιο καταστροφική. Προς το παρόν, έχει υιοθετήσει το καινούργιο που σηματοδοτεί το τέλος του νεοφιλελευθερισμού.
Το υιοθετεί, ενώ κρατά και ενισχύει τις πιο αποκρουστικές όψεις του παλιού νεοφιλελευθερισμού αλλά και με έκδηλα νέα αυταρχικά χαρακτηριστικά, με απαγωγές και απελάσεις ανθρώπων που είχαν διαμαρτυρηθεί κατά της γενοκτονίας της Γάζα ή γιατί απλά είχαν τατουάζ, με πλήρη ταύτιση με τον γενοκτονικό Σιωνισμό και με ανανεωμένη ορμή να προκαλέσει παγκόσμιο πόλεμο με την Κίνα.
Τι νέο σχέδιο υιοθετείται ενώ βομβαρδίζεται με μανία η Υεμένη γιατί αντιστάθηκε στην γενοκτονία της Γάζας, απειλείται νέος πόλεμος με το Ιράν και στέλνονται τεράστιες ποσότητες όπλων στην Ταϊβάν και με τον πόλεμο στην Ουκρανία να συνεχίζεται ακάθεκτα.
Γιατί αν υπάρχει κάτι σταθερό στην αυτοκρατορία, ανεξάρτητα των συνταγών που υιοθετεί, είναι η πολεμοκαπηλία της και ο μιλιταρισμός της.
Και δεν θα άλλαζε αυτό τώρα που η Αυτοκρατορία φαίνεται να περνά στην τελική της κρίση. Το αντίθετο! Αυτό θα γίνει πιο έκδηλο από ποτέ, και εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη απειλή για την ανθρωπότητα.
Τι σημαίνουν αυτά για μας;
Σημαίνει, κατ’ αρχάς, την ιδεολογική ήττα του καπιταλισμού μετά από δεκαετίες απόλυτης κυριαρχίας του.
Σημαίνει ότι έχει γίνει πιο επιτακτικό από ποτέ να αναζητήσουμε μια νέα οργάνωση της κοινωνίας που θα βάζει τους ανθρώπους πάνω από τα κέρδη και θα εστιάζει στις πραγματικές ανάγκες νερού, τροφής, στέγασης, επικοινωνίας, μεταφορών με προστασία του οικοσυστήματος.
Σημαίνει ότι το χρήμα τους είναι ένα ψέμα πάνω στο οποίο χτίστηκε ένα φρικτό σύστημα εκμετάλλευσης και ανισοτήτων.
Σημαίνει ότι μπαίνουμε σε μια νέα εποχή όπου όλα είναι δυνατά κι αν μια κρίσιμη μάζα ανθρώπων αναλάβει ιστορικές ευθύνες μπορούμε να φέρουμε έναν νέο ανθρώπινο κόσμο.
Σημαίνει ότι ήρθε η ώρα να απαγκιστρωθούμε από την αμερικανική αυτοκρατορία, τώρα που αυτή έριξε τις μάσκες της και διέσυρε τα παλιά παραμύθια της.
Σε μια εποχή που το όραμα του αυτοματοποιημένου και πολυτελούς κομμουνισμού είναι πιο εφικτό από ποτέ χάρη στις νέες τεχνολογίες και την σύγκλιση ρομποτικής και τεχνητής νοημοσύνης, το τέλος του νεοφιλελευθερισμού ανοίγει τις πιο βάσιμες και υπέροχες επαναστατικές προοπτικές.
Έστω σε μια εποχή που ανοίγει παράλληλα και τις πιο φρικτές και δυστοπικές προοπτικές του καπιταλισμού της επιτήρησης και των νέων γενοκτονιών του.
Τώρα είναι η ώρα της δράσης, των νέων επαναστατικών προγραμμάτων και της ιστορικής ευθύνης.
(Για την Ευρωπαϊκή Ένωση θα τα πούμε σε άλλο κείμενο)
Με αγάπη προς εσένα και τους αναγνώστες και ακροατές της ιστοσελίδας σου.
Γρηγόρης Αρετάκης
(Αγαπητέ φίλε, ο νεοφιλελευθερισμός τελείωσε αλλά και μας αποτελείωσε. Το βιβλίο “23 αλήθειες που δεν μας λένε για τον καπιταλισμό” του Νοτιοκορεάτη καθηγητή του Κέμπριτζ, Chang Ha-Joon, εκδόθηκε το 2010. Όποιος το έχει διαβάσει, δεν νιώθει καμία έκπληξη για τη σημερινή οικονομική και πολιτική κατάσταση. Το “καλό σενάριο”, από εδώ και πέρα, είναι να υπάρξει συνεννόηση ανάμεσα στις τρεις Μεγάλες Δυνάμεις -ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία- αλλά ακόμα και αυτό το καλό σενάριο θα έχει τραγικές συνέπειες για πολλούς λαούς του πλανήτη. Το κακό σενάριο ξέρουμε όλοι ποιο είναι. Οι οικονομικές ελίτ του πλανήτη θα δώσουν -για μια ακόμα φορά- τα ρέστα τους, και οι λαοί του πλανήτη δεν θα πρέπει να κάνουν ξανά τα λάθη που έκαναν τον 20ό αιώνα. Πολύ ενδιαφέρουσα περίοδος. Χαίρομαι που πρόλαβα να ζήσω σε μια σχετικά ειρηνική περίοδο. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.