Τζόττο ντι Μποντόνε και Χίλμα αφ Κλιντ
Δύο ζωγράφοι που οι ζωές τους απέχουν 600 χρόνια. Ο Τζιότο, πατέρας της ευρωπαϊκής ζωγραφικής, εκφράζει την πνευματικότητα αποκλειστικά με ανθρώπινες μορφές σε ρόλους που αναδύονται μέσα από τη χριστιανική παράδοση. Η Χίλμα αφ Κλιντ, μητέρα της αφηρημένης τέχνης. Η πνευματικότητα στα έργα της εκφράζεται μέσα από αφηρημένα γεωμετρικά, συμβολικά σχήματα. Ο ένας αναγνωρισμένος ζωγράφος, η άλλη στην αφάνεια μέχρι τα τέλη του 20ου αιώνα.
Ο Τζότο ντι Μποντόνε [περίπου 1267 – 1337 ] είναι Ιταλός ζωγράφος του ύστερου Μεσαίωνα από τη Φλωρεντία. Λίγες βεβαιότητες έχουμε για τη ζωή του, οι περισσότερες πτυχές της είναι υπό αμφισβήτηση: η ημερομηνία και ο τόπος γέννησης, η εξωτερική του εμφάνισή, η μαθητεία του δίπλα στον Τσιμαμπούε, το αν ζωγράφισε κάποιες διάσημες τοιχογραφίες που του αποδίδονται, ο τόπος ταφής του.
Πάντως, είναι βέβαιο ότι ζωγράφισε το Παρεκκλήσι Σκροβένι στην Πάντοβα, γνωστό και ως παρεκκλήσι Αρένα. Θεωρείται το αριστούργημά του και αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Οι τοιχογραφίες απεικονίζουν τη ζωή της Παναγίας, στην οποία δίνεται έμφαση, και τη ζωή του Χριστού .
Ζωγράφισε παρεκκλήσια για τέσσερις διαφορετικές φλωρεντινές οικογένειες. Εκτός από τη Φλωρεντία δημιούργησε έργα και στη Ρώμη, τη Μπολόνια, τη Νάπολη.
Ο Τζότο εμφανίζεται στα γραπτά πολλών συγχρόνων του, όπως του Βοκκάκιου και του Δάντη.
Κάποιες πληροφορίες ανεκδοτολογικού χαρακτήρα που έχουμε για τον Τζότο αφορούν την εμφάνισή του. Λένε πως ‘’δεν υπήρχε πιο άσχημος άντρας στην πόλη της Φλωρεντίας’’ και ότι τα παιδιά του ήταν επίσης άχαρα στην εμφάνιση. Υπάρχει μια ιστορία ότι ο Δάντης επισκέφθηκε τον Τζότο, ενώ ζωγράφιζε το παρεκκλήσι Σκροβένι και, βλέποντας τα παιδιά του καλλιτέχνη κάτω από τα πόδια του, ρώτησε πώς ένας άνθρωπος που ζωγράφιζε τόσο όμορφους πίνακες μπορούσε να έχει τόσο άχαρα παιδιά. Ο Τζιότο του απάντησε έξυπνα ‘’Φτιάχνω τους πίνακες μου την ημέρα και τα μωρά μου τη νύχτα’’
Τη δεκαετία του 1970 κατά τη διάρκεια εργασιών στον Καθεδρικό Ναό της Φλωρεντίας, βρέθηκαν οστά που ανήκουν, σύμφωνα με την ιατροδικαστική εξέταση, σε έναν άνδρα ζωγράφο. Πρόκειται για έναν μικρόσωμο άνδρα που έπασχε από μια μορφή νανισμού και είχε μεγάλο κεφάλι και στραβή μύτη. Η ανάλυση των δοντιών έδειξε ότι τα μπροστινά ήταν φθαρμένα, γιατί το άτομο μπορεί να τα χρησιμοποιούσε για να κρατάει πινέλο. Τα οστά του λαιμού έδειξαν ότι περνούσε πολύ χρόνο με το κεφάλι του γερμένο προς τα πίσω. Ο άνδρας ήταν περίπου 70 ετών κατά τη στιγμή του θανάτου.
Οι Ιταλοί ερευνητές ήταν πεπεισμένοι ότι το σώμα ανήκε στον Τζότο και έτσι ξαναθάφτηκε με τιμές στον Καθεδρικό Ναό της Φλωρεντίας κοντά στον τάφο του Μπρουνελέσκι. Φυσικά, ορισμένοι ιστορικοί παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς την οριστική ταυτοποίηση, επικαλούμενοι αμφιβολίες σχετικά με την αξιοπιστία των πληροφοριών για την εξωτερική του εμφάνιση.
Η Χίλμα αφ Κλιντ [1862 – 1944] είναι Σουηδέζα ζωγράφος και μυστικίστρια, πρωτοπόρος της αφηρημένης τέχνης. Οι πίνακές της θεωρούνται από τα πρώτα μεγάλα αφηρημένα έργα στην ιστορία της δυτικής τέχνης, πολύ πριν από τον Καντίνσκι, τον Μαλέβιτς και τον Μοντριάν.
Είχε σπουδάσει στη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών απ’ την οποία αποφοίτησε με άριστα.
Το έργο της επηρεάστηκε από τις επιστημονικές ανακαλύψεις των τελών του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα – εξάλλου, η ίδια είχε κληρονομήσει από την οικογένειά της μεγάλο ενδιαφέρον για τα μαθηματικά και τη βοτανική. Είχαν τότε ανακαλυφθεί τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα και η ακτινογραφία, τα μικροσκόπια έβρισκαν αφηρημένες μορφές σε μικροοργανισμούς, λουλούδια, φύλλα, κρυστάλλους και οι ψυχολόγοι μελετούσαν την επίδραση των χρωμάτων στο ανθρώπινο μυαλό.
Επηρεάστηκε ακόμη από σύγχρονα πνευματικά κινήματα όπως η θεοσοφία και η ανθρωποσοφία. Η ενασχόλησή της με την πνευματική διάσταση της ζωής, μετά τον θάνατο της μικρότερης αδερφή της, την οδήγησε στην αφαίρεση και τον συμβολισμό. Ήθελε να απεικονίσει τη ζωή μέσα από ένα πνευματικό πρίσμα. Η ιδέα του πειραματισμού με τα όρια της πραγματικότητας, της υπέρβασης του φυσικού κόσμου και των περιορισμών της αναπαραστατικής τέχνης είναι ορατή στα έργα της. Η γεωμετρική αφαίρεση σ’ αυτά δεν είναι φορμαλισμός, αλλά μέσο έκφρασης φιλοσοφικών, επιστημονικών και πνευματικών ιδεών.
Είχε γνωρίσει τον Ρούντολφ Στάινερ τον ιδρυτή της Ανθρωποσοφικής Εταιρείας, ο οποίος μάλλον την απογοήτευσε λέγοντας πως οι σύγχρονοί της δεν θα μπορούσαν να αποδεχτούν και να κατανοήσουν τους πίνακές της και ότι θα χρειάζονταν άλλα 50 χρόνια για να τους αποκρυπτογραφήσουν.
«Η ζωή είναι μια φάρσα, αν κάποιος δεν υπηρετεί την αλήθεια» είχε πει η Χίλμα και υπηρέτησε την αλήθεια με τους δικούς τους όρους, κρατώντας τα έργα της σε απόσταση από τα μάτια των άλλων. Τα φύλαξε [1200 πίνακες] μέσα στην ιδιωτικότητα του σπιτιού της. Στη διαθήκη που άφησε στον ανιψιό της, όρισε να μην εκτεθεί το έργο της παρά μόνο 20 χρόνια μετά τον θάνατό της.
Τελικά, έγινε γνωστή ως καλλιτέχνιδα 40 και πλέον χρόνια μετά τον θάνατό της, με την πρώτη μεγάλη έκθεση έργων της που παρουσίασε το Μουσείο Τέχνης του Λος Άντζελες το 1986 με τίτλο «Το Πνευματικό στην Τέχνη».
Φιλιά
Μερόπη
(Αγαπημένη Μερόπη, είσαι θησαυρός. Την αγάπη μου.)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.