Αλήθεια και Γνώση

(Γεια σου, πιτσιρίκο)
Σεζάριος [Βιόλα] : Εσύ δεν είσαι ο παλιάτσος της κοντέσας Ολίβιας; Σε είδα πρόσφατα στο παλάτι του δούκα Ορσίνου.
Φέστας: Η τρέλα πάει παντού, κύριε.

Σεζάριος [Βιόλα]: Φαίνεσαι τύπος που δε νοιάζεσαι για τίποτα.

Φέστας: Για κάτι νοιάζομαι κι εγώ, μα όχι για σένα, κύριε. Δε θα σου πω πολλά. Στην εποχή μας τα λόγια είναι σαν γάντι μαλακό, πολύ εύκολα γυρίζει ανάποδα το μέσα έξω.

Σεζάριος [Βιόλα]: Έχεις δίκιο, τα λόγια είναι χαλασμένα, γιατί οι άνθρωποι παίζουν πονηρά μαζί τους. Γιατί, όμως, το κάνουν;

Φέστας: Δεν μπορώ να σου πω χωρίς λόγια και τα λόγια είπαμε χάλασαν, είναι ψεύτικα, δεν τα εμπιστεύομαι.

Σεζάριος [Βιόλα]: Αυτός ή τρελός είναι ή σοφός! Ωραίο πράγμα η τρέλα που μιλάει σοφά!

[από τη ‘’Δωδεκάτη νύχτα’’- διασκευή]

Τα λόγια χάλασαν, παίζουν πονηρά, είναι ψεύτικα…

Όταν βγαίνουν στην αγορά σεργιάνι τα ψεύτικα τα λόγια, τα μασκαρεμένα με ζεστά σκουφάκια που βουλώνουν τα αυτιά, με μαλακά κουβερτάκια που χαϊδεύουν τον ύπνο, με πολύχρωμα καθρεφτάκια που πολλαπλασιάζουν την αυταρέσκεια ή με βαριές πανοπλίες που παραλύουν, απειλητικές κουδούνες στον λαιμό, σφιχτά ζωνάρια που κόβουν την ανάσα, κάπου γυμνά κρυφομιλάνε άλλα λόγια, που δεν αγαπούν τα μασκαρέματα, που λένε μιαν αλήθεια.

Αλήθεια… τί είναι αλήθεια; Άγνωστο κείμενο; Ή ξεχασμένο; Διαβάζεται; Έχει δομή συντακτική, κεντρική ιδέα, στοιχεία πραγματολογικά; Ή είναι αυτόματη γραφή της τυχαιότητας; Το εύρος των γνώσεων την αγγίζει;

Τί είναι γνώση; Στοίβες εννοιών που χτίζονται καθ’ ύψος και χάνονται στα νέφη της υπερφίαλης διάνοιας; Σμήνος από νοήματα αποδημητικά που αλλάζουν τόπο- κι ένα μικρό νόημα-πουλί που δε γυρίζει πίσω; Αυτό είναι! Το ένα που δε γυρίζει πίσω.

Πώς διαβάζει ένας άνθρωπος το παρόν; Η μόρφωση κι η ενημέρωση, το γνωστικό και πληροφοριακό εύρος είναι επαρκή εφόδια; Πώς αποδεσμεύεται από ψυχολογικούς όρους που τον κρατούν κλειδωμένο στη διανοητική του επικράτεια; Πώς αποστρέφεται την ύπουλη αυταρέσκεια; Πώς διακρίνει τη δίψα για αλήθεια από τη θέληση για δύναμη, εξουσία, επιβολή; Πώς να δει την έλλειψη μέσα του; Τα υποκατάστατα που συντηρούν και θεριεύουν τα πεινασμένα ένστικτα;

Το κλειστό παρόν που καμώνεται πως συνομιλεί με τη διαχρονία, προσφέρει άφθονους βολικούς νεολογισμούς μαζί με τις παλιές λέξεις με κουκουλωμένα νοήματα άλλων εποχών- έννοιες βαριές που αγνοήθηκαν, ξεθώριασαν ή αντιστράφηκαν, ενώ πολλοί επιμένουν να τις φορέσουν το δικό τους κατασκευασμένο νόημα. Οι προβολές της σύγχρονης νοηματοδότησης στο παρελθόν και η κοπτοραπτική των εννοιών κατά το ‘’έτσι είναι, αφού έτσι νομίζουμε’’, κάνει στενή παρέα με την αυθαίρετη συσχέτιση, την επινόηση αναλογικής σχέσης μεταξύ γεγονότων που απέχουν χρονικά ή τοπικά μεταξύ τους. Σχηματοποιημένες γενικεύσεις, χοντροκομμένες απλοϊκεύσεις οριοθετούν το νοητικό σύμπαν της ευήθειας. Γεγονότα και έννοιες συσχετίζονται κατά περίσταση από ασύνειδες ενορμήσεις για να υπηρετήσουν μασκαρεμένα ένστικτα ή να επιβεβαιώσουν μια ‘’παραδεδεγμένη αλήθεια.’’

Όλοι οι μηχανισμοί άμυνας πονηρεύονται υπογείως και κτίζουν τα θεμέλια ενός εαυτού δεμένου σε αυταπάτες. Σαν καλικάντζαροι σε αντίστροφο έργο δυναμώνουν τα ασυνείδητα ερείσματα του φόβου, της βίας, του ναρκισσισμού. Ένα άθροισμα φοβισμένων νάρκισσων με βίαιη επιβολή το μόνο που μπορεί να γίνει είναι …γινόμενο – να πολλαπλασιάσει αυτές τις ιδιότητες.

Πώς γίνεται να αναγνωρίσουμε την προβολή στους άλλους των συνειδητά αποκηρυγμένων χαρακτηριστικών μας; Γίνεται ο άνθρωπος να φτάσει σ’ ένα επίπεδο αυτοσυνειδησίας που να είναι πρώτα παρατηρητής όσων συμβαίνουν εντός του; Να αναμετράται με τις κρίσεις που εκτοξεύει, να γυρίζουν οι λέξεις μέσα του, να καθρεφτίζουν το ψέμα τους και να το φτύνουν;

Πώς να κατανοήσεις τον παρόντα κόσμο, τον μόνο που σου έλαχε να ζήσεις, να νιώσεις, να σκεφτείς, να πράξεις; Γίνεται δίχως ανάγνωση που δίνει προτεραιότητα στη διερώτηση πριν από κάθε εξωστρεφή ερώτηση και κρίση; Δίχως ανοιχτότητα σε ερμηνευτικές ψηφίδες από αναπάντεχα μωσαϊκά; Δίχως κατάφαση στον κοινό βίο και την κοινή μοίρα;

Φιλιά

Μερόπη

(Αγαπημένη Μερόπη, ζούμε σε μια εποχή που ακόμα η θρησκεία και η πίστη ενός μωρού αποφασίζεται πριν γεννηθεί, ενώ βαφτίζεται ένα μωρό που δεν μιλάει και τα κάνει πάνω του. Αλλά πιστεύει σε έναν Θεό που δεν υπάρχει ούτε καν ως έννοια στο εγκέφαλό του. Αυτό είναι μόνο η αρχή της ζωής ενός ανθρώπου, ενώ ξέρουμε και τη συνέχεια. Και ξέρεις πως η συνήθεια είναι δεύτερη φύση. Μερόπη, όσα μας έμαθαν μάλλον πρέπει να τα πετάξουμε, μετά να αποφασίσουμε ποια από αυτά που μας έμαθαν τα θέλουμε στη ζωή μας, και να προχωρήσουμε διαβάζοντας και μαθαίνοντας μέχρι το τέλος. Όσο μπορεί ο καθένας. Τη δική του ζωή ζει ο καθένας. Την δική του ψυχή θα παραδώσει. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.