Ο φονιάς του αδελφού συγχωρείται, ο αδελφός όχι

Ο Άγιος Διονύσιος, κατά κόσμον Γραδενίγος Σιγούρος, αναγνωρίστηκε ως Άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας το 1703, λόγω της αφθαρσίας του λειψάνου του που ανέδιδε… ευωδία, λόγω… θαυμάτων, λόγω ασκητικού βίου, αλλά, κυρίως, επειδή συγχώρεσε τον δολοφόνο του αδελφού του, του έδωσε άσυλο και τον φυγάδευσε.

Με βάση το ισχύον ελληνικό ποινικό δίκαιο, η πράξη της απόκρυψης και φυγάδευσης του δολοφόνου θα μπορούσε να υπαχθεί στο Άρθρο 231 ΠΚ, περί υπόθαλψης και παρεμπόδισης της δικαιοσύνης.

Το άρθρο 231 προβλέπει για όποιον εν γνώσει ματαιώνει τη δίωξη άλλου για κακούργημα ή πλημμέλημα φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή. Προβλέπει επίσης ότι η υπόθαλψη μπορεί να μείνει ατιμώρητη όταν γίνεται υπέρ οικείου προσώπου. Με άλλα λόγια, ο σημερινός Διονύσιος θα είχε τουλάχιστον ένα ενδιαφέρον νομικό πρόβλημα να αντιμετωπίσει.

Ο δικηγόρος του ασφαλώς θα προσπαθούσε να εξηγήσει ότι ο Διονύσιος δεν έκρυψε τον άνθρωπο από ιδιοτέλεια, αλλά για να αποτρέψει μια νέα δολοφονία και να σταματήσει τον κύκλο της εκδίκησης και της βεντέτας.

Δεν ξέρω πόσο θα έπειθε το δικαστήριο.

Ξέρω όμως ότι θα έπειθε την Εκκλησία.

Και αυτό είναι το ενδιαφέρον.

Γιατί η συγχώρεση του Διονυσίου στον δολοφόνο του αδελφού του είναι ένα απόλυτα προσωπικό ηθικό θέμα που δεν μπορούμε να κρίνουμε και να κατακρίνουμε. Άλλωστε, όσα γνωρίζουμε για την υπόθεση στηρίζονται κυρίως στην προφορική παράδοση της Ζακύνθου, ενώ δεν έχουν εντοπιστεί τα σχετικά τεκμήρια στο Αρχειοφυλάκιο Ζακύνθου. Οι σχετικές αφηγήσεις μάλιστα αναφέρουν ότι η υπόθεση συνδέεται με τη χρόνια έχθρα των οικογενειών Σιγούρου και Μονδίνου, η οποία τεκμηριώνεται από διασωθέντα βενετικά αρχεία.

Θα μπορούσε, βέβαια, ο Διονύσιος να μισούσε τον αδελφό του και να χάρηκε που κάποιος τον σκότωσε.

Δεν το ξέρουμε.

Δεν ξέρουμε τι έγινε τότε. Ξέρουμε όμως πολύ καλά τι γίνεται σήμερα.

Έχω εντυπωσιαστεί από το πόσα αδέλφια μισιούνται θανάσιμα σήμερα στη Ζάκυνθο και δεν μιλάνε καν μεταξύ τους — κυρίως, για κληρονομικά και ιδιοκτησίες. Και αυτό, βέβαια, δεν συμβαίνει μόνο στη Ζάκυνθο, αφού ζούμε σε μια εποχή που κυριαρχούν η απληστία και ο ατομικισμός.

Είναι πάρα πολύ αστείο άνθρωποι που είναι στα μαχαίρια με τα αδέρφια τους για ένα χωράφι να προσκυνούν τον Άγιο Διονύσιο επειδή συγχώρεσε τον δολοφόνο του αδελφού του.

Και το πιο αστείο είναι ότι δεν καταλαβαίνουν πόσο αστείο είναι.

Το παράδοξο, λοιπόν, δεν είναι ότι ο Άγιος Διονύσιος συγχώρεσε τον δολοφόνο του αδελφού του.

Το παράδοξο είναι ότι εμείς, τόσους αιώνες αργότερα, εξακολουθούμε να τον προσκυνούμε γι’ αυτή την πράξη, ενώ δεν είμαστε σε θέση να συγχωρήσουμε τον δικό μας αδελφό επειδή μπήκε το όνομά του πάνω από το δικό μας σε ένα συμβόλαιο.

Ο Άγιος συγχώρεσε έναν άνθρωπο που του σκότωσε τον αδελφό.

Εμείς δεν συγχωρούμε τον αδελφό μας επειδή πήρε δύο μέτρα περισσότερα χωράφι.

Εκείνος έδωσε άσυλο στον φονιά.

Εμείς κάνουμε οικογενειακό εμφύλιο για το ποιος θα πάρει το σπίτι της μάνας.

Εκείνος κατάλαβε ότι η εκδίκηση δεν φέρνει πίσω τον νεκρό.

Εμείς, πεντακόσια χρόνια μετά, μπορούμε να κόψουμε την καλημέρα στον αδελφό μας για μια αποθήκη.

Και μετά πηγαίνουμε όλοι μαζί στην εκκλησία να προσκυνήσουμε τον Άγιο Διονύσιο και να θαυμάσουμε πόσο χριστιανός ήταν.

Ίσως, τελικά, το μεγαλύτερο θαύμα του Αγίου Διονυσίου δεν είναι ότι συγχώρεσε τον δολοφόνο του αδελφού του.

Είναι ότι κατάφερε να τον προσκυνούν άνθρωποι που δεν μπορούν να συγχωρήσουν τον δικό τους αδελφό για ένα χωράφι.

Ο φονιάς του αδελφού συγχωρείται, ο αδελφός όχι.

«Το έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθές», φέρεται να είπε ο Διονύσιος Σολωμός.

Ίσως λοιπόν πρέπει κάποτε να μάθουμε να θεωρούμε και θρησκευτικό ό,τι πραγματικά διδάσκει η θρησκεία μας, και όχι μόνο ό,τι μας βολεύει να προσκυνάμε.

Γιατί είναι εύκολο να προσκυνάς έναν Άγιο.

Το δύσκολο είναι να κάνεις αυτό που έκανε.

(«Το έθιμο είναι σεβαστό για τον μοναδικό λόγο ότι έχει γίνει αποδεκτό. Αυτό αποτελεί τη μυστικιστική βάση της κυριαρχίας του εθίμου. Όποιος ανατρέξει στις πηγές του το εκμηδενίζει.» — Πασκάλ)

(Μετά από όλα αυτά, πάω να ανάψω κι ένα κερί στον Άγιο Διονύσιο. Γιατί δεν ξέρεις ποτέ τι γίνεται.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net για να συνεχίσει να υπάρχει μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία. Οι τρόποι στήριξης εδώ.