Εκ Σουηδίας το ανάγνωσμα

Γεια σου Πιτσιρίκο
Έφυγα πριν 7 χρόνια από την Ελλάδα, με εισιτήριο ένα μεταπτυχιακό στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας. Δυστυχώς, οι εκλογές του 2009 και η άνοδος της Χρυσής Αυγής, μου είχαν δείξει με ένα τρόπο τη ροπή που έπαιρναν τα πράγματα στη χώρα.

Παρ’ όλα αυτά, οφείλω να ομολογήσω ότι, κατά ένα περίεργο τρόπο, υπήρχε πάντα μέσα μου μια εμμονή με το να ζήσω στη Σουηδία για κάποια χρόνια.

Νομίζω οτι είχε πάντα να κάνει με τη μουσική, μιας και σκεφτόμουν ότι κάτι υπήρχε σε αυτή τη χώρα που τους έκανε όλους πιο ενεργούς με τη μουσική.

Η προσαρμογή μου φάνηκε σε γενικές γραμμές ΟΚ.

Δεν ήξερα τι να περιμένω και κράταγα πολύ μικρό καλάθι εξαρχής.

Είχα πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού μου τη σκέψη ότι υπήρχε η σοβαρή περίπτωση να μην μου αρέσει καθόλου η φάση.

Έτσι, ξεκίνησα χωρίς να έχω να μείνω κάπου στην αρχή και με μόνο εισιτήριο την θέση στο πανεπιστήμιο (μεταπτυχιακό στη Βιοτεχνολογία).

Τον πρώτο μήνα μετακόμισα 5 φορές, από χόστελ σε κάποιον Έλληνα που γνώρισα, από κει σε άλλο χόστελ που δεν πήγε κάποιος γιατί βρήκε κάπου αλλού να μείνει, από κει σε άλλο μέρος για μερικές μέρες. και τελικά σε ένα φοιτητικό διαμέρισμα για ένα μήνα! Ανάσα.

Μετά κατάφερα να βρω ένα διαμέρισμα, αφού έσπασα τα νεύρα ενός τύπου στο πανεπιστήμιο που ήταν φοιτητικός αντιπρόσωπος ή κάτι τέτοιο και μου έδωσε μια πληροφορία για ένα διαμέρισμα στο κέντρο, όπου και τελικά κατάφερα να μείνω για τα επόμενα δυόμισι χρόνια (με συγκάτοικους).

Η νοοτροπία επάνω, μου άρεσε εξαρχής.

Όχι σε όλα βέβαια, αλλά δεν περίμενα να είμαι και στην Ελλάδα.

Τα καλά της Σουηδίας είναι ότι μου έδωσε μια ξεκάθαρη περιβαλλοντική ματιά που πριν δεν είχα στον αντίστοιχο βαθμό.

Χρήση (αλόγιστη) πλαστικού, λιγότερες μετακινήσεις με αυτοκίνητο, προώθηση ποδηλατικής κίνησης, σορτάρισμα ανακυκλώσιμων ειδών.

Πράγματα που σε κάθε επίσκεψη στην Ελλάδα, ακόμα και τώρα, φαντάζουν βουνό στην κατανόηση.

Πιστεύω ακράδαντα ότι η παραμονή στο εξωτερικό ήταν ένα πολύ μεγάλο σχολείο.

Το να πρέπει να κάνεις τα πάντα μόνος σου είναι ένα καλό στοίχημα και θέλει επαγρύπνηση.

Θέλει επιμονή και κόπο.

Παρ’ολα αυτά, το κέρδος είναι τεράστιο.

Η αυτοπεποίθηση είναι πολύ μεγαλύτερη, και συνολικά πιστεύω ότι είναι μια εμπειρία που σε κάνει καλύτερο άνθρωπο.

Ήμουν τυχερός που δεν ήμουν μόνος μου, μιας και γρήγορα γνώρισα την Ελληνίδα γυναίκα μου και πλέον έχουμε οικογένεια.

Διαφορετικά, όμως, οφείλω να ομολογήσω ότι η Σουηδία είναι μια φοβερά σκληρή χώρα για single άτομα.

Τελικά, από κει που είχα έρθει καπάκια από στρατό Σουηδία και δεν ήθελα ούτε να ξέρω τους Έλληνες, η μοίρα τα έφερε έτσι, και στην αρχή του μεταπτυχιακού γνώρισα πάρα πολλούς Έλληνες φοιτητές που ξεκίναγαν κι αυτοί, οπότε ξαφνικά είχαμε αρκετά κοινά, πέραν των πολιτιστικών.

Οι πολιτικές συζητήσεις στη Σουηδία αποτελούν ταμπού, οπότε το να συζητάς συνέχεια για τον καιρό που είναι σκατά ή για το renovation που κάνουν οι Σουηδοί στα σπίτια τους -όχι ακριβώς δικά τους σπίτια, αλλά αυτή είναι μια άλλη συζήτηση- είναι κάτι βαρετό και εντελώς ανακυκλώσιμο.

Το να κάνεις παρέα με τους Σουηδούς για μένα προσωπικά απεδείχθη πολύ δύσκολο.

Σε αυτό συμβάλλουν αρκετοί παράγοντες.

Ένας απο αυτούς είναι ότι οι ίδιοι δεν ασχολούνται να βάλουν νέα άτομα στη ζωή τους, συν ότι γενικά οι ξένοι σαν κι εμάς, θεωρούνται αναλώσιμοι.

Σου λέει, ΟΚ ήρθες, αλλά αργότερα λογικά θα φύγεις, γιατί να κάτσω να χαλάσω χρόνο να σε μάθω και μετά να σε χάσω (τύπου σκέψη);

Οπότε, δεν επενδύουν στις σχέσεις με τους ξένους τόσο πολύ, και ίσως και με το δίκιο τους.

Γενικά, δεν θα έλεγα από την άλλη ότι έχουμε και πάρα πολλά να πούμε, δηλαδή πάντα υπάρχει ένα συγκεκριμένο όριο στη συζήτηση.

Είναι ότι είπα και πιο πάνω, πόσο να μιλήσουμε για το καιρό πια;

Αφού δεν είναι καλός ο γαμημέvος, το ξέρουμε και οι δύο.

Οπότε, στο τέλος, κάνουμε παρέα με Έλληνες που είναι κι αυτοί στην ίδια φάση, έφυγαν για τους ίδιους λόγους και αναλωνόμαστε σε πολιτικές συζητήσεις τύπου ποιoς έφταιξε, τι πακέτο τρώνε οι γονείς μας και τι αλλάζει στα λόγια στην Ελλάδα και τι όχι.

Όλα αυτά τα χρόνια, παρακολουθώ καθημερινά τις εξελίξεις στην Ελλάδα, πολλές φορές κοιτώντας τους τίτλους και λιγότερες φορές αναλώνομαι στο να μάθω με κάθε λεπτομέρεια για το τι συνέβη.

Ομολογώ ότι, μέχρι και πρίν το δημοψήφισμα, υπήρχε μια σχετική ελπίδα κι εδώ πάνω για κάτω, αλλά τελικά εξανεμίστηκε γοργά.

Ενώ γενικά πιστεύουμε μια μέρα ότι θα γυρίσουμε, οι εργασιακές συνθήκες στη Σουηδία είναι τόσο καλές, που η σκέψη του να γυρίσουμε σε έναν εργασιακό μεσαίωνα είναι λίγο τρόμος.

Οραματιζόμαστε πολλές φορές -σχεδόν καθημερινά- πώς θα ήταν να ήμαστε με τους φίλους και τους γνωστούς μας στην Ελλάδα, αλλά τις πιο πολλές φορές σκεφτόμαστε ότι αρκετά πράγματα στη νοοτροπία μας πλέον είναι τόσο διαφορετικά, που θα ερχόμασταν μάλλον γρήγορα σε ρήξη με κόσμο που δεν έχει ζήσει παρόμοια πράγματα (έχουμε μια τάση οι Έλληνες ακόμα και αν δεν έχουμε ζήσει κάτι, να έχουμε άποψη ΚΑΙ για αυτό).

Πολλές φορές, όταν γυρνάω και βλέπω γνωστούς και φίλους, χωρίς να το θέλω, σκέφτομαι ότι πολλοί από αυτούς είναι καρφωμένοι στο χρόνο.

Δεν παρατηρώ καμία αλλαγή πάνω τους προς το καλύτερο.

Και καταλαβαίνω απόλυτα ότι είμαι τυχερός, γιατί εκμεταλλεύτηκα μια ευκαιρία του να ξεφύγω και να κάνω κάτι διαφορετικό, και να δω κάτι διαφορετικό.

Τα ταξίδια είναι μεγάλο όφελος. Είτε μικρά είτε μεγάλα.

Επίσης, διακρίνω πολλές φορές τη νοοτροπία του ότι εγώ που έφυγα δεν ξέρω, αυτός που έμεινε πίσω μόνο ξέρει.

Γενικά, θεωρώ ότι η μιζέρια πολλές φορές επισκιάζει τα πάντα, όταν γυρνάω στην Ελλάδα.

Υπάρχουν και αρκετές εξαιρέσεις, αλλά δυστυχώς λίγες.

Η πραγματικότητα είναι ότι οι φάροι έχουν φύγει έξω και κάτι φακουδάκια έχουν μείνει να προσπαθούν μόνα και πεισματικά.

Γι’ αυτό και τους παίρνει και εύκολα από κάτω, και γρήγορα.

Τέλος, το μοναδικό σχόλιο σε ό,τι και αν πω σε ανθρώπους που βλέπω όταν γυρνάω για διακοπές είναι το “κάτσε εκεί και μη ξαναγυρίσεις ποτέ”. Εξαιρετικά συχνό σχόλιο.

Κάθε χρόνο που περνάει, σκέφτομαι πως κάτι θα αλλάξει, αλλά δυστυχώς φαίνεται μέσα από πολλά γεγονότα και ειδήσεις ότι η νοοτροπία δεν αλλάζει με τίποτα. Τουλάχιστον σε μάκρο scale.

Μάλλον θα υπάρχει για πάντα η οπορτουνίστικη νοοτροπία για όλα.

Το κράτος νομιμο-ληστής, που λεγε και ο Σιδηρόπουλος.

Η επαφή μας με αυτό εχθρική.

Οι ίδιοι πολιτικοί στις ίδιες καρέκλες με τη δική μας ανέχεια.

Η αμορφωσιά και η έλλειψη παιδείας σε πρώτο βάθρο.

Παρ’ όλα αυτά, ψάχνουμε τρόπους να επενδύσουμε τα χρήματα μας, ώστε μια μέρα να βρεθούμε πίσω και να έχουμε μια επιχείριση ή μια θέση που να ειναι αξιόλογη και αξιοπρεπής.

Είμαι πεπεισμένος ότι οι περισσότεροι Έλληνες με τους όποιους συζητάμε το θέμα της επιστροφής έχουν την ίδια ανησυχία.

Γιατί να επιστρέψουν κάπου που θα είναι όλα χειροτέρα στο θέμα της εργασίας και πολύ σίγουρα θα πληρώνουν φόρους και χαράτσια χωρίς αντίκρυσμα;

Γνωρίζοντας πως είναι να ζεις σε μια χώρα που το κράτος προσφέρει μια άλφα πρόνοια, οι συγκρίσεις είναι αναπόφεκτες.

Και παρ’ όλο που βλέπουμε πως, αντί να σε ελκύει το κράτος για να ανοίξεις μια επιχείριση στη χώρα σε διώχνει, λέγοντάς σου με πολλούς τρόπους να μη το κάνεις, λέμε κάποια στιγμή να το κάνουμε.

Άλλωστε, κάποια στιγμή τα πράγματα θα αλλάξουν, έτσι δεν είναι;

Έτσι λέω κάθε χρόνο.

Μέχρι στιγμής έχουν περάσει 7-8 χρόνια κρίσης και αλλαγή σοβαρή δεν διαφαίνεται.

Το μόνο που έχει αλλάξει είναι η αντίσταση σε όλα τα μέτρα που έχουν ψηφιστεί χωρίς σκέψη. Αποχαύνωση.

Ο κόσμος είναι κουρασμένος και στη τελική βαρέθηκε να τρώει χημικά στη μάπα χωρίς αντίκρυσμα.

Το δόγμα του σοκ πέρασε. Ηττηθήκαμε προφανώς κατά κράτος.

Παρ’ όλα αυτά, ελπίζουμε κάπως ότι θα έρθει η αλλαγή.

Η αλλαγή πάντως φαίνεται κάθε φορά που πάω στο αεροδρόμιο για Ελλάδα.

Πολλοί νέοι άνθρωποι σαν κι εμένα, με τις οικογένειες τους ή όχι, σφυρηλατημένοι από τη φάση της ξενιτιάς.

Θα σου πουν εύκολα την ιστορία τους, η οποία θα έχει πολλά να κάνει με τη δική μου.

Είτε βρεθώ στη Στοκχόλμη, στην Κοπεγχάγη, στη Φρανκφούρτη ή στο Μόναχο για πτήση, η θύρα θα ειναι γεμάτη παιδιά και νέους ανθρώπους που πάνε να δουν τους γονείς τους (τους νέους γιαγουδοπαππούδες).

Αυτό, προσωπικά, μου δείχνει ότι είμαστε πάρα πολλοί στην ίδια μοίρα βρισκόμενοι έξω και οραματιζόμαστε λίγο-πολύ, όλοι το ίδιο πράγμα.

Πότε θα αλλάξει κάτι, για να κάνουμε την επιστροφή, πράξη.

Γιατί εντάξει, καλές οι εργασιακές συνθήκες, αλλά ζούμε σε χώρες που οι άνθρωποι δεν γλεντάνε, δεν ζουν με τους ίδιους ρυθμούς, δεν μοιράζονται με τον ίδιο τρόπο, δεν έχουν τα αντίστοιχα όμορφα τοπία να κοιτάνε, δεν έχουν βουνά, δεν έχουν θάλασσες.

Βγάζουν όμως από τη μύγα ξίγκι, ενώ το δικό μας ξίγκι είναι πολύ και δεν το εκμεταλλευόμαστε. Εκεί θα πρέπει να εστιάσουμε.

Σε ευχαριστώ, προσωπικά, γιατί τα κείμενά σου πολλές φορές με βάζουν σε σκέψη και αποτελούν αρκετές φορές τροφή για συζήτηση με πολύ κόσμο εδώ πάνω. Να ‘σαι καλά.

Θάνος

(Αγαπητέ Θάνο, καθώς διάβαζα το κείμενό σου, σκέφτηκα πως, πριν από δέκα χρόνια, οι περισσότεροι Έλληνες ήταν πεπεισμένοι πως ζουν στην καλύτερη χώρα του κόσμου. Και τώρα, όποιος μπορεί, φεύγει. Επίσης, βλέπω πως η σημερινή ελληνική κοινωνία αρχίζει να φαίνεται όλο και πιο τρομακτική σε αυτούς που έφυγαν. Μάλλον, επειδή αυτοί πάνε μπροστά και η Ελλάδα πάει προς τα πίσω. Μεγαλώνει η απόσταση. Οπότε, δυσκολεύει η επιστροφή. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.