Ποδόσφαιρο-Hydration Break 0-1 (Το Δικαίωμα να Διψάς)

Παρακολουθώ έναν αγώνα του Μουντιάλ. Στο 30ό λεπτό ο διαιτητής διακόπτει το παιχνίδι για hydration break. Οι παίκτες πηγαίνουν στους πάγκους. Οι κάμερες ακολουθούν. Τα λογότυπα των χορηγών γεμίζουν την οθόνη. Τα μπουκάλια είναι στραμμένα προς τον φακό.

Δεν με ενοχλεί το νερό. Με ενοχλεί το σύμβολο. Διότι το διάλειμμα αυτό μοιάζει να συμπυκνώνει ολόκληρη τη φιλοσοφία της εποχής μας: μια εποχή που προσπαθεί
αδιάκοπα να εξαφανίσει κάθε μορφή δυσφορίας από την ανθρώπινη εμπειρία.

Η δίψα πρέπει να σταματήσει.
Η πείνα πρέπει να σταματήσει.
Η αναμονή πρέπει να σταματήσει.
Η μοναξιά πρέπει να σταματήσει.
Η πλήξη πρέπει να σταματήσει.
Ο πόνος πρέπει να σταματήσει.

Η εποχή μας μοιάζει να αντιμετωπίζει κάθε δυσάρεστο συναίσθημα ως τεχνικό πρόβλημα που περιμένει τη σωστή εφαρμογή για να λυθεί.

Ο Κορεάτης φιλόσοφος Byung-Chul Han περιέγραψε αυτή την κατάσταση με αξιοθαύμαστη ακρίβεια. Κατά τη γνώμη του, οι προηγούμενες κοινωνίες οργανώνονταν γύρω από την απαγόρευση. Η δική μας οργανώνεται γύρω από την άνεση. Δεν μας λέει «δεν πρέπει». Μας λέει «δεν χρειάζεται να δυσκολευτείς». Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, αρχίσαμε να αντιμετωπίζουμε την αντοχή ως παρωχημένη αρετή.

Ο άνθρωπος όμως δεν σφυρηλατήθηκε στην άνεση. Σφυρηλατήθηκε στην έλλειψη. Στο
κρύο. Στην πείνα. Στην αβεβαιότητα. Στην ανάγκη να συνεχίσει ενώ ήθελε να σταματήσει.

Η ιστορία του πολιτισμού είναι η ιστορία ανθρώπων που έμαθαν να αντέχουν περισσότερο από όσο πίστευαν ότι μπορούν, δίχως ο πόνος να είναι αυτόσκοπός.

Ο αθλητισμός υπήρξε η πιο καθαρή αναπαράσταση αυτής της αλήθειας. Η αντοχή δεν είναι απουσία πόνου. Είναι η ικανότητα να τον ξεπερνάς.

Κι όμως, όσο η τεχνολογία κατακτά τον κόσμο, τόσο μοιάζουμε να χάνουμε την ανοχή μας στην παραμικρή δυσκολία.

Θέλουμε το φαγητό αμέσως.
Την απάντηση αμέσως.
Τη διασκέδαση αμέσως.
Την επιβεβαίωση αμέσως.

Η υπομονή μετατρέπεται σε μειονέκτημα. Η καθυστέρηση σε προσβολή. Η δυσφορία σε σκάνδαλο.

Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο. Ζούμε στην πιο άνετη εποχή της ανθρώπινης ιστορίας και ταυτόχρονα σε μια εποχή που μοιάζει όλο και λιγότερο ικανή να αντέξει οτιδήποτε. Περισσότερες ανέσεις. Λιγότερη ανθεκτικότητα. Περισσότερη προστασία.

Λιγότερη δύναμη. Περισσότερη ευκολία. Λιγότερη ψυχική αντοχή.

Δεν ισχυρίζομαι ότι πρέπει να επιστρέψουμε στις σπηλιές. Ούτε ότι ένας ποδοσφαιριστής οφείλει να πάθει θερμοπληξία για να αποδείξει τον ανδρισμό του.

Η ιατρική πρόοδος είναι κατάκτηση του πολιτισμού και όχι εχθρός του. Αλλά κάθε πολιτισμός κινδυνεύει όταν ξεχνά ότι ο άνθρωπος μεγαλώνει μέσα από την αντίσταση. Τα δέντρα που δεν τα χτυπά ο άνεμος αποκτούν ρηχές ρίζες. Οι μύες που δεν καταπονούνται ατροφούν. Οι ψυχές που δεν δοκιμάζονται γίνονται εύθραυστες.

Ίσως γι’ αυτό το μικρό διάλειμμα για νερό να προκαλεί απορία. Δεν βλέπουμε απλώς ποδοσφαιριστές να πίνουν νερό. Βλέπουμε μια ολόκληρη κοσμοθεωρία. Μια κοινωνία που προσπαθεί να εξαφανίσει κάθε τριβή από τη ζωή. Μια κοινωνία που υπόσχεται ότι η ευτυχία βρίσκεται στην απουσία κάθε δυσφορίας.

Και τελικά, βλέπουμε ποδοσφαιριστές που προωθούν καταναλωτικό προϊόν.

Βλέπουμε αθλητές οι οποίοι διψούν την ίδια στιγμή και ο αγώνας σταματά για την προώθηση διαφημιστικής καμπάνιας πολυεθνικής εταιρείας.

Κι εδώ υπάρχει κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον.

Το hydration break δεν είναι απλώς ένα διάλειμμα για νερό. Είναι μια διαφήμιση
μεταμφιεσμένη σε ανάγκη.

Οι παίκτες διψούν.
Η FIFA βλέπει τηλεοπτικό χρόνο.
Οι χορηγοί βλέπουν κοινό.
Οι εταιρείες βλέπουν καταναλωτές.
Οι καταναλωτές βλέπουν το όνομα της πολυεθνικής.

Η δίψα του αθλητή μετατρέπεται σε εμπορικό προϊόν πριν ακόμη στεγνώσει ο ιδρώτας στο πρόσωπό του.

Κάποτε οι διαφημίσεις παρενέβαιναν στη ζωή. Σήμερα η ζωή παρεμβάλλεται ανάμεσα στις διαφημίσεις.

Δεν υπάρχει πλέον σχεδόν καμία ανθρώπινη δραστηριότητα που να μην μπορεί να μετατραπεί σε χορηγούμενο περιεχόμενο.

Τρως.
Διαφήμιση.

Τρέχεις.
Διαφήμιση.

Κοιμάσαι.
Εφαρμογή παρακολούθησης ύπνου.

Πίνεις νερό.
Διαφήμιση ισοτονικού ποτού.

Η αγορά δεν αρκείται πλέον στο να πουλά προϊόντα.
Πουλά στιγμές, συναισθήματα, τρόπους ζωής.

Πουλά ακόμη και τις πιο βασικές βιολογικές ανάγκες του ανθρώπου. Ο άνθρωπος διψά. Κάποιος χορηγός πληρώνει για να βρίσκεται δίπλα στη δίψα του.

Και τελικά η εποχή μας δεν μπορεί να ανεχθεί ούτε ένα λεπτό ανθρώπινης ανάγκης χωρίς να το μετατρέψει σε διαφημιστικό χώρο.

Βρισκόμαστε στο 1986, ο Ντιέγο Μαραντόνα προσπερνά τριμπλάροντας σχεδόν όλους
τους παίκτες της εθνικής Αγγλίας και στο τέλος σκοράρει το γκολ του αιώνα.

Έχει διανύσει το γήπεδο σε μερικά δεύτερα και αφού σκοράρει, ξαπλώνει ξέπνοος πανηγυρίζοντας. Στην εποχή μας θα μπορούσε να ακολουθήσει το hydration break, και το γκολ του αιώνα να μετονομαζόταν σε γκολ του νερού.

Χάρης Αλεξανδρόπουλος

(Αγαπητέ Χάρη, και οι ποδοσφαιριστές είναι προϊόντα. Οι ποδοσφαιριστές δεν μπορούν να πουν ελεύθερα τη γνώμη τους για οποιοδήποτε θέμα, γιατί θα χάσουν τα συμβόλαια με τους χορηγούς. Θα χάσουν εκατομμύρια. Ο Μέσι είναι ο καλύτερος ποδοσφαιριστής στον κόσμο -και μάλλον ο πλουσιότερος- αλλά δεν είναι ελεύθερος. Δεν μπορεί να πει τη γνώμη του για τη γενοκτονία στη Γάζα. Ο Μέσι είναι ένα προϊόν. Μάλλον οι περισσότεροι άνθρωποι είναι προϊόντα. Όπως έλεγε ο Τζίμης Πανούσης, “στη νέα τάξη πραγμάτων, τα πράγματα είμαστε εμείς”. Το 2017, έγραφα για τον Γιάννη Αντετοκούνμπο “Του Γιάννη Αντεοκούνμπο δεν του πέφτει λόγος”. Σε κανέναν πρωταθλητή δεν πέφτει λόγος. Υπάλληλοι είναι. Ζάπλουτοι υπάλληλοι, αλλά υπάλληλοι. Μπορούν οι εργαζόμενοι σε μια εταιρεία να έχουν διαφορετική άποψη από το αφεντικό; Όχι. Εννοείται πως το Μουντιάλ αφορά τις διαφημίσεις και το στοίχημα. Όλα είναι χρήμα. Ότι υπάρχουν χαζοί που βλέπουν το Μουντιάλ “εθνικά”, δείχνει πόση έχει εξαπλωθεί η ηλιθιότητα στον πλανήτη. Πάντως, μου αρέσει που κάνουν διάλειμμα για να ενυδατωθούν οι ποδοσφαιριστές, ακόμα κι όταν κάνει καταιγίδα στο γήπεδο. Το ακόμα πιο ωραίο είναι πως το Μουντιάλ το διοργανώνουν οι ΗΠΑ -μαζί με τον Καναδά και το Μεξικό-, ενώ έχουν επιτεθεί σε χώρα που συμμετέχει στο Μουντιάλ. Γενικά, παράνοια. Ζούμε στην πιο άνετη εποχή της Ιστορίας και όλοι έχουν παράπονα και γκρινιάζουν. Όσο για την δυσφορία των ανθρώπων για όλα, την ανυπομονησία τους και την αδυναμία τους να αντιληφθούν πως η διαδικασία είναι ουσία -και πως δεν γίνονται όλα πατώντας ένα κουμπί- πολλοί άνθρωποι είναι αγανακτισμένοι που οι επιστήμες και η τεχνολογία δεν έχουν νικήσει ακόμα τον θάνατο. Αν βρεθεί χορηγός, θα γίνει κι αυτό και δεν θα πεθαίνουμε ποτέ. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.