Εργασία (γ’ μέρος β)

Αγαπημένε αδερφέ πιτσιρίκο,
Δεν συγκινούν κανένα οι μεσίστιες σημαίες. Ούτε οι εισαγγελικές έρευνες. Ούτε οι επισκέψεις των πολιτικών που φωτογραφίζονται με τα θύματα των πυρκαγιών.

Γιατί όσοι δεν έχουν μνήμη χρυσόψαρου, τα θυμούνται και πέρυσι, και πρόπερσι κ.ο.κ.

Οι πολιτικοί που κυβερνούν τη χώρα δεν έχουν καρδιά. Δεν είναι άνθρωποι πια.

Είναι ρομπότ. Μηχανές. Δεν καταλαβαίνουν και δεν πρόκειται να καταλάβουν, είναι αργά πια γι’ αυτούς.

Οι ζωές που χάθηκαν δεν γυρνούν πια πίσω.

Έναν νόμο θέλει, απλό, μια για πάντα.

“Απαγορεύεται η δόμηση σε δασικές εκτάσεις και σε ακτίνα Χ από αυτές, ακόμα και σε περίπτωση καταστροφής της δασικής έκτασης. Επ’ άπειρον. Σε περίπτωση καταστροφής, η μόνη νόμιμη επέμβαση είναι η αναδάσωση.”

Δεν θα το κουράσω. Λόγια στον αέρα είναι, άλλωστε.

Το έπος της “Εργασίας” (1,2,3,4) συνεχίζεται. Στη μάχη της καταστροφής των ψευδαισθήσεων.

Είπα κι εγώ να σου κάνω ένα κομπλιμέντο και το γύρισες ανάποδα, ρε πιτσιρίκο. Εγώ άλλωστε σε βλέπω με τα δικά μου μάτια, όχι των άλλων.

Να ‘σαι πάντα καλά και να ακούς τον τζίτζικα. Ό,τι και αν μας λέει ο Αίσωπος, έχει και αυτός πολλά να μας διδάξει.

Από το Αμστελόδαμο με αγάπη

Κώστας

Μέρος (β) Η ουτοπία του Keynes…ένας μοντέρνος εφιάλτης: Τα επαγγέλματα της νέας εποχής

Οι λομπίστες και οι χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι κατέχουν μεγάλο μερίδιο της μιζέριας στην οποία υποβάλλεται ο κόσμος καθημερινά.

Μάλλον δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να μπορούν να κοιμούνται ήσυχα από το να πιστέψουν τα ίδια τους τα ψέματα.

Μετά την κρίση του 2008, ο διάσημος οικονομολόγος Jeffrey Sachs, έδωσε μια ομιλία στο πανεπιστήμιο Columbia, αναφορικά με την ανάγκη να υπάρξει μια ριζική αλλαγή στο τραπεζικό σύστημα.

Ανάμεσα σε άλλα, είχε πει τα εξής:

“Γνωρίζω πολλούς από αυτούς τους τύπους στην Wall Street. Θα μιλήσω ευθέως. Πιστεύω ότι το ηθικό περιβάλλον εκεί είναι παθολογικό. Και μιλάω για τις ανθρώπινες επαφές μου με αυτούς τους ανθρώπους. Δεν έχω συναντήσει τίποτα σαν και αυτό.

Αυτοί οι άνθρωποι είναι εκεί έξω για να βγάλουν δισεκατομμύρια δολάρια και τίποτα δεν μπορεί να σταθεί στο δρόμο τους. Δεν αισθάνονται καμία υπευθυνότητα να πληρώσουν τους φόρους τους, δεν αισθάνονται καμία ευθύνη απέναντι στους πελάτες τους, καμία ευθύνη απέναντι στον κόσμο. Είναι σκληροί, άπληστοι, επιθετικοί και τελείως εκτός ελέγχου, κυριολεκτικά. Έχουν κοροϊδέψει το σύστημα σε τρομερό βαθμό…

Περιμένω εδώ και πέντε χρόνια τώρα να βγει ένα στέλεχος από τη Wall Street και να μιλήσει υπεύθυνα, με κάποιο ψήγμα ηθικής. Δεν έχω δει ούτε ένα. Πιστεύουν πραγματικά ότι έχουν το δικαίωμα να παίρνουν όσα περισσότερα χρήματα μπορούν και με κάθε τρόπο, νόμιμο ή μη.”

Ορίστε λοιπόν. Αν ο Sachs έχει δίκιο, που είναι και σε θέση να τους γνωρίζει προσωπικά και να συναναστρέφεται μαζί τους, τότε αυτό που καταλαβαίνει κανείς είναι ότι στα ανώτατα κλιμάκια του χρηματοοικονομικού συστήματος, δε μιλάμε καν για σκατοδουλειές.

Δε μιλάμε καν για ανθρώπους που απλά πιστεύουν τους ίδιους τους τους προπαγανδιστές.

Μιλάμε για ένα μάτσο εγκληματίες.

Και εδώ ακριβώς έγκειται το μυστήριο.

Στον καπιταλισμό, αυτό είναι ακριβώς που δε θα έπρεπε να συμβαίνει.

Όταν μιλάμε για τα παλιά σοβιετικά καθεστώτα, να το καταλάβω, όπου η εργασία θεωρούταν δικαίωμα και ιερό καθήκον, και το σύστημα έφτιαχνε όσες δουλειές χρειαζόταν ώστε να υπάρχει πλήρης απασχόληση.

Αλλά υποτίθεται ότι, σε καθεστώς ανταγωνισμού, ο καπιταλισμός θα διόρθωνε τέτοιου είδους προβλέψεις.

Σύμφωνα με την οικονομική θεωρία τουλάχιστον, το τελευταίο πράγμα που θα έκανε μια κερδοσκοπική εταιρία είναι να απασχολεί περιττούς υπαλλήλους που κάνουν περιττές εργασίες.

Και όμως, κατά ένα μαγικό τρόπο, αυτό είναι που συμβαίνει.

Σύμφωνα με την έρευνα State of Enterprise Work Report 2016-2017, το ποσοστό που αφιερώνουν οι υπάλληλοι γραφείου στις ΗΠΑ για τα καθήκοντα που σχετίζονται με το κύριο αντικείμενο της δουλειάς τους μειώθηκε από 46% το 2015, στο 39% το 2016, λόγω:

της αύξησης του χρόνου που ξοδεύουν στο να απαντάνε email (από 12% πήγε στο 16%),
στο να παραβρίσκονται σε περιττά meeting (από 8% πήγε στο 10%) και
από άλλες ποικίλου είδους γραμματειακές εργασίες (από 9% πήγε στο 11%).

Αν η τάση αυτή συνεχιστεί, θα περιμένει κανείς ότι σε λιγότερο από μια δεκαετία, κανένας υπάλληλος γραφείου δε θα εργάζεται πλέον στο αντικείμενό του.

Η μελέτη δείχνει ξεκάθαρα ότι:

(α) οι περισσότερες εργατοώρες είναι περιττές και
(β) το πρόβλημα χειροτερεύει συνεχώς.

Το θέμα δεν είναι οικονομικό. Το θέμα είναι ηθικό και πολιτικό.

Δεν θα τολμούσα ποτέ να πω σε κάποιον που είναι πεπεισμένος ότι η δουλειά του προσφέρει μια σημαντική συνεισφορά στον κόσμο ή σε κάποιον που βρίσκει νόημα και σκοπό στη δουλειά του, ότι στη πραγματικότητα η δουλειά του είναι άχρηστη.

Αλλά υπάρχει, επίσης, μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού που είναι πεπεισμένοι οι ίδιοι ότι η δουλειά τους είναι άχρηστη.

Μιλάμε για ακραία ψυχολογική βία.

Πώς μπορούμε να μιλάμε για την αξιοπρέπεια της εργασίας τη στιγμή που εκατομμύρια άνθρωποι αισθάνονται ότι τα επαγγέλματα, αυτά στα οποία ξοδεύουν τόσο μεγάλο μέρος της ζωής τους, δεν θα έπρεπε καν να υπάρχουν;

Πώς είναι δυνατόν κάτι τέτοιο να μην παράγει έναν έντονο εσωτερικό θυμό και μίσος;

Είναι απίστευτο το γεγονός ότι η άρχουσα τάξη έχει εφεύρει ένα τόσο ιδιοφυές σύστημα, το οποίο έχει καταφέρει να διοχετεύσει όλον αυτό το θυμό στους ανθρώπους που είτε κάνουν κάποια δουλειά που συνεισφέρει πραγματικά ή στους άτυχους και φτωχούς που παραμένουν αποκλεισμένοι.

Για παράδειγμα, στις κοινωνίες μας, υπάρχει ένας άγραφος κανόνας που λέει ότι όσο περισσότερο συνεισφέρει η δουλειά στο κοινωνικό σύνολο, τόσο λιγότερο πληρώνεσαι.

Φυσικά, δεν υπάρχει κάποιο αντικειμενικό κριτήριο για να μετρήσεις την αξία κάθε επαγγέλματος, αλλά ας το δούμε υπο ένα άλλο πρίσμα.

Τι θα γινόταν αν μια ολόκληρη κατηγορία επαγγέλματος απλά εξαφανιζόταν από προσώπου γης;

Για παρ΄δειγμα, αν υποθέσουμε ότι ξυπνάμε μια μέρα και όλες οι νοσοκόμες, οι σκουπιδιάρηδες, οι μηχανικοί έχουν εξαφανιστεί.

Τα αποτελέσματα θα ήταν καταστροφικά. Ένας κόσμος χωρίς δασκάλους, χωρίς λιμενεργάτες θα είχε να αντιμετωπίσει πολύ γρήγορα ένα μεγάλο πρόβλημα.

Από την άλλη, δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρο αν θα υποφέραμε εξίσου αν εξαφανίζονταν π.χ. οι διευθύνοντες σύμβουλοι των χρηματοπιστωτικών εταιριών ή όλοι οι λομπίστες, οι σύμβουλοι δημοσίων σχέσεων, οι τηλεπωλητές ή η δικηγόροι εταιρικού δικαίου.

Υπάρχουν πολλοί που πιστεύουν μάλιστα ότι ο κόσμος θα γινόταν αυτομάτως καλύτερος.

Αλλά εκτός μερικών εξαιρέσεων, π.χ. των γιατρών, ο κανόνας της αντίστροφης αναλογίας μεταξύ κοινωνικής προσφοράς και μισθού ισχύει απόλυτα.

Το ακόμα πιο ανώμαλο είναι ότι υπάρχουν πολλοί που πιστεύουν ότι έτσι πρέπει να είναι τα πράγματα.

Αυτό είναι ένα από τα κρυφά όπλα του δεξιού λαϊκισμού.

Το βλέπεις κάθε φορά που οργιάζουν οι εφημερίδες τους ενάντια στις απεργίες.

Κάθε φορά που κάνουν απεργία οι υπάλληλοι των ΜΜΜ, ουρλιάζουν ότι αυτό είναι εκβιασμός και ότι δεν σκέφτονται ότι η απεργία τους παραλύει ολόκληρη τη πόλη και κρατάει όμηρο μια ολόκληρη οικονομία.

Φυσικά, αυτοί οι δημοσιογραφίσκοι δεν σκέφτονται ότι το γεγονός ακριβώς ότι μερικοί εργαζόμενοι μπορούν να παραλύσουν μια ολόκληρη πόλη, δείχνει τη σημασία και την αξία των επαγγελμάτων τους.

Είναι προφανές ότι αυτό το σύστημα έχει προκύψει από περιστασιακές παρεμβάσεις και όχι από έναν ολιστικό σχεδιασμό. Αναπτύχθηκε μόλις τα τελευταία 100 χρόνια.

Οι πραγματικά παραγωγικοί εργαζόμενοι βρίσκονται σε ένα συνεχές και ανελέητο καθεστώς εκμετάλλευσης.

Οι υπόλοιποι χωρίζονται ανάμεσα στους παγκοσμίως μισητούς ανέργους και σε αυτούς που πληρώνονται για να κάνουν σκατοδουλειές.

Η φύση της δουλειάς τους τους κάνει να ταυτίζονται με τις ευαισθησίες και τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης των μανατζαρέων και των διευθυντάδων.

Ακόμα περισσότερο, όσο υπάρχει και το καρότο της επαγγελματικής ανέλιξης με προαγωγές και αυξήσεις αν δείξουν καλή και υπάκοη διαγωγή.

Έτσι καταλήγουν να καλλιεργούν ένα μίσος απέναντι σε όσους προσφέρουν πραγματικά με την εργασία τους ή προς τους φτωχούς, θεωρώντας τους υπεύθυνους για τη φτώχεια τους.

Λες και όλοι γεννιόμαστε ίσοι.
Λες και όλοι ξεκινάμε από την ίδια αφετηρία.
Λες και η ζωή είναι δίκαιη και αξιοκρατική.

(Αγαπητέ Κώστα, μόνο ένα νόμο θέλει αλλά ποιος τον θέλει αυτόν τον νόμο; Ούτε αυτοί που κάηκαν δεν τον θέλουν. Κώστα, θέλουν ιδιοκτησία οι άνθρωποι. Γουστάρουν ιδιοκτησία. Φτιάχνουν κωλόσπιτα και τους βγαίνουν διάφορα ιδιοκτησιακά ένστικτα. Αλλά, αν πεις να ψηφιστεί ένας νόμος ώστε κάθε άνθρωπος να έχει ένα σπίτι για όσο ζει, θα φρικάρουν οι …ιδιοκτήτες. Είναι επίσης πολλοί οι άνθρωποι που παίρνουν “αξία” από την δουλειά τους. Γουστάρουν να είναι δούλοι. Δηλαδή, η άλλη δουλεύει στην τράπεζα και μιλάει για την τράπεζα λες και είναι ο έρωτάς της. Κι εσύ πνίγεσαι από τα χασμουρητά. Όταν οι φίλοι μου μου τα κάνουν μπαλόνια με τις δουλειές τους -τις οποίες δεν γουστάρουν κιόλας-, τους λέω το εξής: “Κάνω κι εγώ μια δουλειά και -αν κρίνω από την απήχηση- μάλλον την κάνω καλά. Με έχεις ακούσει ποτέ να μιλάω με τις ώρες για αυτή την δουλειά; Δεν μιλάω σχεδόν ποτέ.” Κώστα, είναι όλο λάθος. Μεταλλαγμένοι άνθρωποι με καταπιεσμένα ένστικτα. Πολλή ματαίωση. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.