Επένδυση στο παιδί

Από πίσω ακούγεται το ΕςΒεΤε, αγαπημένε μου Πιτσιρίκο, το κρατικό τηλεοπτικό κανάλι που μεταδίδει με ζήλο τα αποτελέσματα των exit polls των εκλογών. Οι φασίστες τον ψιλοήπιαν στη Σουηδία, αν ισχύει το αποτέλεσμα, καθώς σημείωσαν πτώση. Το ίδιο και τα δύο μεγάλα κόμματα, οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Μετριοπαθείς (νεοφιλελεύθεροι). Καλά, και τα δύο κόμματα νεοφιλελεύθερα είναι έτσι κι αλλιώς, απλά η ρητορική αλλάζει.

Ανέβηκαν οι παραδοσιακά ανοιχτά δεξιοί και αριστεροί, οι απώλειες των μεγάλων δηλαδή δεν φαίνεται να είναι προς την φασιστική ακροδεξιά, αλλά προς τα αριστερά και την συντηρητική μετριοπαθή (κανονικά μετριοπαθή) δεξιά.

Όχι πως έχει και μεγάλη σημασία, η πολιτική είναι προσανατολισμένη προς την νεοφιλελεύθερη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, του ξηλώματος των συστημάτων πρόνοιας, υγείας και παιδείας για χάρη της αγοράς μερικών γαλλικών πολεμικών πλοίων· όχι, δεν είμαστε οι μοναδικοί μ@λάκες στην πιάτσα.

Αφορμή όμως για να γράψω δεν είναι η σουηδική πολιτική, γιατί στα παπάρια του μέσου αναγνώστη τι ψηφίζουν οι Σουηδοί.

Διάβασα με μεγάλο ενδιαφέρον τις συμβουλές του Γ.Κ. και του Κώστα προς τους γονείς και σκέφτηκα πως θα ήταν χρήσιμο να συνεισφέρω στο θέμα.

Από οικονομικά δεν κατέχω Πιτσιρίκο μου, πέντε φράγκα έχω βγάλει στη ζωή μου και τα τρία τα έχω φάει επενδύοντας σε καταστάσεις που, κατά κοινή παραδοχή, είναι εγγυημένη χασούρα.

Το ρητό που αποδίδεται αν θυμάμαι καλά στον Ντε Γκωλ, έλεγε πως υπάρχουν τρεις τρόποι για καταστραφείς οικονομικά: Ο τζόγος είναι ο πιο γρήγορος, το ποτό είναι ο πιο βέβαιος και οι γυναίκες, ο πιο ευχάριστος.

Ο καθένας με τα πάθη του.

Πάμε λοιπόν με την συνεισφορά για τις σπουδές των παιδιών: Μην κάνετε παιδιά! Νισάφι, όχι άλλα χέρια στην μηχανή, όχι άλλο κρέας για τα κανόνια, όχι άλλοι φορολογούμενοι και υπηρέτες και πιστοί.

Α, δεν σας πρόλαβα ε; Έχετε ήδη κάνει; Η έχετε ήδη παγώσει ωάρια και έμβρυα; Ή κυοφορείτε; Πάσο, σας βλέπω αποφασισμένους.

Μπορείτε λοιπόν να ακολουθήσετε ένα από τα προγράμματα επενδύσεων και αποταμιεύσεων που προτείνονται από τον Κώστα, ή τον Κούλη και όλους αυτούς που γνωρίζουν ή προσποιούνται λιγότερο ή περισσότερο πετυχημένα τους ειδήμονες και που έχουν στην καρδιά τους το καλό των μουλικ… των παιδιών σας εννοώ.

Σε είκοσι χρόνια κυρίες και κύριοι ποιος ζει ποιος πεθαίνει και, το κυριότερο, ποιος δουλεύει. Αν αυτή τη στιγμή η αγορά εργασίας είναι σε αυτή την κατάσταση, δεν ξέρω αν υπάρχει κάτι που μπορεί να μας κάνει να πιστέψουμε πως το στερέωμα αυτού που γνωρίζουμε παραδοσιακά σαν ανθρώπινη εργασία θα υφίσταται. Οπότε, πρέπει να ξέρεις πως υπάρχει η δυνατότητα σπουδών που θα δίνει στο παιδί σου διέξοδο στην αγορά εργασίας για να επενδύσεις σε αυτό. Γιατί αν δεν υπάρχει εργασία, οι σπουδές θα είναι χόμπι. Αν οι σπουδές είναι χόμπι, δεν έχεις πρόβλημα βιοπορισμού. Αν δεν έχεις πρόβλημα βιοπορισμού, δεν χρειάζεται επενδυτικό σχέδιο γιατί σου περισσεύουν έτσι κι αλλιώς. Απλή λογική.

Παμ παρακατ. Άντε και έβαλες 80.000 στην μπάντα, σου εγγυάται κάποιος ότι σε δύο δεκαετίες δεν θα βάλουν κόστος εγγραφής στο πανεπιστήμιο ένα πενηντάρι χιλιάρικα; Θες τα ιδιωτικά; Θες ότι πριν τριάντα χρόνια ένα πακέτο τσιγάρα έκανε 250 δραχμές και τώρα κάνει 5 ευρώ, δηλαδή χοντρικά 1700 δραχμές; Μπορούμε πχ να υποθέσουμε πως σε είκοσι χρόνια ακόμα μπορεί και να έχει φτάσει…

Άσε, δεν είμαι καλός στους υπολογισμούς οπότε το έδωσα στο ΑΙ να μου κάνει μία σύγκριση 2005-2026 στο κόστος φοιτητικής ζωής. Γύρω στο 50% ακριβότερα βγαίνει, οπότε αν βάλουμε άλλο 50% σε άλλα είκοσι χρόνια γιατί βαριέμαι τα πολύπλοκα σενάρια, σου βγαίνει 1500-2000 τον μήνα. Για φοιτητική ζωή μέσο όρο όχι χαϊλίκια. Άρα τα 80.000 σε φτάνουν δε σε φτάνουν για τετραετή φοίτηση σε ένα ρεαλιστικό σενάριο. Το ερώτημα είναι τι κάνεις μετά, και τι μισθούς χρειάζεσαι ακόμα και αν βρεις δουλειά, ώστε να κάνεις απόσβεση σε ένα λογικό διάστημα· στο οποίο παίζει ακόμα να τρως από τους γονείς σου.

Απλά και πρακτικά, αν τρως δύο χιλιάρικα τον μήνα για τέσσερα χρόνια, μετά από το πτυχίο και τέσσερα χρόνια εργασίας· αν βρήκες δουλειά την ημέρα που αποφοίτησες, έχεις καθαρό κέρδος/αποταμίευση μηδέν ευρώ. Νομίζω πως πλέον το λύκειο τελειώνει στα δεκαεννιά, οπότε συν οχτώ εικοσιεφτά αν είσαι στα ίσα σου σε τετραετή σχολή, και αν είσαι πατριώτης παλίκαρος και έναν χρόνο στρατό εικοσιοχτώ. Ιδανικά σενάρια, χωρίς κωλύματα, μεταπτυχιακά, αναμονές και νεκρούς χρόνους. Καλά τριάντα δηλαδή, για να πάρεις – αν βρεις – μισθούς πείνας οι οποίοι χρειάζονται πάλι τσοντάρισμα από τους γονείς για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Και πάλι, απλά και πρακτικά, το σύστημα γύρισε σε έναν τρόπο που να αποτρέπει την μόρφωση σαν μέσο κοινωνικής κινητικότητας. Για να φάτε ψωμί καλύτερα να γίνετε εργάτες, μακριά από βιβλία, σκέψη και χώρους ανταλλαγής και ζύμωσης ιδεών. Με τον φόβο της απόλυσης και της αντικατάστασης από μηχανές/ρομπότ/ΑΙ, με τα διεφθαρμένα συνδικάτα, με το λούμπεν σαν μοναδικό τρόπο ζωής και επιβίωσης.

Πάντα, μετά από τέτοιους συλλογισμούς, μου δίνω θερμά συγχαρητήρια για το πόσο επιτυχημένα εντοπίζω και περιγράφω το πρόβλημα. Εγώ σε εμένα, οι άλλοι συνήθως μου πετάνε ένα “λες μ@λακίες πάλι”, “δεν είναι έτσι”, “αμάν με τον πεσιμισμό/νιχιλισμό σου”, “οι άλλοι πώς τα κατάφεραν;”, “λύσεις υπάρχουν”. Έτσι είναι, οι μεγαλοφυΐες αναγνωρίζονται μετά τον θάνατό τους. Δεν τους κρατάω κακία.

Αλλά βασικά δεν με ενδιαφέρει κιόλας, παιδιά δεν έχω. Αυτοί που έχουν παιδιά ας βρουν τις λύσεις τους, αφού σίγουρα κάπου θα υπάρχουν και ας μην τις βλέπω. Αν όμως μου ζητούσε κάποιος – δεν το κάνει, αλίμονο – να του πω τι θα έκανα αν είχα παιδιά, θα του έλεγα το εξής:

Στο οικονομικό του πράγματος δεν μπαίνω γιατί είναι καθαρά ατομικό. Άλλα έσοδα (αξιοπρεπέστατα) και περιουσία (κυριολεκτικά μηδενική) έχω εγώ, άλλα οι άλλοι. Οπότε, αυτό που ισχύει για εμένα μπορεί να είναι ευκολάκι ή αδύνατο για κάποιον άλλο. Αλλά μιλάμε για το μέλλον ενός ή περισσότερων παιδιών, οπότε πιστεύω ότι κάποια πράγματα είναι βασικά.

Πρόσεξε το παιδί σου. Δες τι χρειάζεται, δες τι θέλει, δες σε τι έχει κλίση. Δώσε του αρχές, αξίες, καλλιέργησέ του την περιέργεια, την φιλομάθεια, την εντιμότητα, τον σεβασμό, το θάρρος και την αξιοπρέπεια. Δώσε στο παιδί από μικρό να καταλάβει την διαφορά της εικόνας από την ουσία, απτά, με την δική σου συμπεριφορά, γίνε το πρότυπό του ώστε να μην παραπλανείται από την μάζα και την μόδα. Προστάτεψέ το, έσω αυστηρός στα σοβαρά και ελαστικός στα πιο απλά πράγματα, το παιδί το εκλαμβάνει σαν ασφάλεια και όχι σαν καταπίεση. Μάθε το για την αξία της αγάπης και της φιλίας. Μην του καλλιεργείς δίψα για ισχύ, προσδοκία για άνοδο και ανέσεις. Μην μεταφράζεις και μην κοστολογείς τα πάντα σε νόμισμα, τα πιο πολύτιμα πράγματα στη ζωή δεν αγοράζονται. Μάθε του να παρακολουθεί τον κόσμο, όχι μόνο την γειτονιά στην οποία ζει, πολέμησε την πολιτισμική εσωστρέφεια.

Δώσε του να διαβάσει το ποίημα “Αν” του Κίπλινγκ. Διαχρονικό, κάθε στίχος του μετράει. Και αφού το διάβασε, να το ξαναδιαβάσει. Μέχρι να το μάθει απ’ έξω και να το καταλάβει λέξη προς λέξη.

Τα υπόλοιπα θα τα βρει μόνο του, γιατί αυτό θα είναι δεκαεννιά χρονών σε έναν κόσμο δεκαννιάχρονων, όχι εσύ. Μην επενδύεις στα όνειρά σου, επένδυσε στα όνειρα του παιδιού σου.

Άντε, και καλές επενδύσεις.

…και την αγάπη μου

Βασίλης

(Καλέ μου Βασίλη,

για να δώσει κάποιος αρχές και αξίες στα παιδιά του, πρέπει να έχει ο ίδιος αρχές και αξίες. Κοίτα γύρω σου. Έλα, το ξέρεις.

Τα παιδιά δεν μαθαίνουν από αυτά που τους λένε οι γονείς τους. Μαθαίνουν από αυτά που βλέπουν να κάνουν οι γονείς τους.

Και, βέβαια, τα παιδιά δεν τα μεγαλώνουν μόνο οι γονείς τους, ούτε μεγαλώνουν σε γυάλα. Μεγαλώνουν μέσα σε έναν κόσμο απληστίας, όπου η μοναδική αξία που αναγνωρίζεται είναι η χρηματική αξία και η μοναδική θρησκεία είναι το χρήμα.

«Τι θα γίνει η περιουσία του Μαζωνάκη;» είναι το βασικό ερώτημα πριν καν τον θάψουν.

Τα παιδιά βλέπουν. Τα παιδιά καταλαβαίνουν. Παιδιά είναι, δεν είναι ηλίθια.

Ηλίθιοι θα γίνουν μετά.

Όταν μεγαλώσουν λίγο, όταν αρχίσουν να ενδιαφέρονται μόνο για τον εαυτό τους, όταν μάθουν να μετράνε την αξία των ανθρώπων σε λεφτά, ακίνητα, followers, αυτοκίνητα και κοινωνική θέση. Όταν βουλιάξουν κι αυτά στην ιδιωτεία και μάθουν να θεωρούν φυσιολογικό έναν κόσμο στον οποίο ο άνθρωπος αξίζει όσο η περιουσία του.

Οπότε, ίσως η σημαντικότερη επένδυση που μπορεί να κάνει ένας γονιός για το παιδί του, να είναι ο ίδιος.

Να γίνει ο ίδιος ο γονιός ένας άνθρωπος που το παιδί του θα μπορεί να θαυμάζει, χωρίς να χρειάζεται να του εξηγήσει γιατί.

Αλλά ξέρεις πώς πάει αυτό:

Τα παιδιά είναι η ιδανική δικαιολογία για να είναι οι γονείς καθάρματα και να λένε “Ό,τι έκανα, το έκανα για το παιδί μου. Δεν φταίω εγώ για τις αθλιότητες που κάνω, τις κάνω για το παιδί μου. Αν δεν είχα παιδί, θα ήμουν ένας καλύτερος άνθρωπος. Το παιδί φταίει για την άθλια συμπεριφορά μου!”.

Πάντως, από επενδυτικής άποψης, σε έναν κόσμο που μετράει τα πάντα σε χρήμα, το να γίνεις και να παραμείνεις άνθρωπος είναι η μόνη απόδοση που δεν υπόκειται σε πληθωρισμό.

Να είσαι καλά, Βασίλη.

Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net για να συνεχίσει να υπάρχει μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία. Οι τρόποι στήριξης εδώ.