Ίσως είμαι ξενέρωμα αλλά από την άλλη δεν μπορώ να κάνω αλλιώς

Αγαπητέ φίλε Πιτσιρίκο. γεια σου ξανά.
Σε ευχαριστώ που ανέβασες το γράμμα μου και την παράκλησή μου να στείλεις το μέιλ μου στον Βασίλη.

Στο παρελθόν είχα σκεφτεί πολλές φορές να σου γράψω και να συνεισφέρω κι εγώ τις σκέψεις μου στην πιτσιρικοπαρέα αλλά λίγο οι δουλειές, λίγο πως δεν το έχω πολύ με την έκφραση το ανέβαλα.

Το γράμμα το έγραψα μες στην καλή χαρά καθ’ οδόν για την Κω μετά από ένα κουραστικό, -σωματικά και ψυχικά- Αύγουστο στην Αθήνα και το νοσοκομείο του Ευαγγελισμού.

Δεν είχα σκοπό να σου γράψω τόσο σύντομα, ούτε να επαναφέρω το θέμα, αλλά μετά την απάντηση του Βασίλη, με την οποία ένιωσα σαν να με παίρνει λίγο από τα μούτρα, αγχώθηκα.

Δεν φταίει ο Βασίλης γι’ αυτό, βέβαια.

Ο άνθρωπος ίσως πιέστηκε κι αυτός με την δημοσιότητα και έστειλε το ποστ για να ξεκαθαρίσει τη θέση του πως άλλος άνθρωπος ο σουρεαλιστικός «ανθυπομπλόγκερ» Βασίλης, όπως είπε ο ίδιος, κι άλλος ο πραγματικός, με σάρκα και οστά, ψυχίατρος Βασίλης.

Έκατσα κι εγώ αμέσως να γράψω μια απάντηση αλλά, μιας και δεν είμαι καλός στην συγγραφή, ταλαιπωρήθηκα.

Φυσούσα, ξεφυσούσα πάνω από τον υπολογιστή αλλά δεν κατάφερνα να εκθέσω τις σκέψεις μου σωστά.

Και αφού ήμουν σε διακοπές, αποφάσισα να κάνω αυτό που θα έκανες ίσως κι εσύ.

Πήγα στην παραλία για μπάνιο την ημέρα, στις ψαροταβέρνες για σαρδελίτσα το μεσημέρι, και στα μπαρ για ρακές και μπύρες τα βράδια.

Μια εβδομάδα μετά βρίσκομαι στο σπίτι μου αλλά ακόμα σκέφτομαι το θέμα και θα ήθελα να ξεκαθαρίσω τα πράγματα από μεριάς μου.

Και ζητάω προκαταβολικά συγνώμη που ανασύρω το ίδια πράγματα ξανά, όταν και τα ποστ στο μπλογκ έχουν πάρει άλλη κατεύθυνση με τα γκομενικά, τον έρωτα, το Brexit, και την όποια άλλη επικαιρότητα.

Κατ’ αρχάς, να απολογηθώ για ένα κάποιο μπέρδεμα που ίσως δημιούργησα.

Εγώ δεν είμαι ο ψυχικά ασθενής, τουλάχιστον όχι ακόμα ή όχι με καθαρά κλινικά κριτήρια (χα χα).

Εγώ είμαι ο φροντιστής (caregiver) του γέρου πατέρα μου, ο οποίος στα 80 του χρόνια, κι ενώ είχε μια ζωή αυτόνομη χωρίς σημαντικές ασθένειες, μέσα σε ένα διάστημα έξι μηνών έκανε ένα κλικ και έπεσε στο κρεβάτι με μια απλή γαστρίτιδα, μια κολπική μαρμαρυγή με αρρυθμία και υψηλό καρδιακό παλμό (110+ μέσο όρο), και τελικά μια κρίση ψυχωτικής καταθλιπτικής διαταραχής με σύνδρομα αγχώδη και ιδεοψυχαναγκαστικά χαρακτηριστικά.

Και μετά από ενάμιση χρόνο μη αποδοχής της κατάστασης -το στίγμα των ψυχικών ασθενειών- και τρεις μήνες σε (πολυ-) φαρμακοθεραπεία, κονόμησε μια μικροβιακή λοίμωξη και έγινε κλινήρης και τυπικά, χωρίς να έχει δει βελτίωση από τα ψυχοφάρμακα.

Το ήξερες Πιτσιρίκο ότι υπάρχει ένα ποσοστό 40% με 50% των καταθλιπτικών ασθενών που δεν τους πιάνουν τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, τουλάχιστον όχι εύκολα; (δες εδώ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9338108 και εδώ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12706951)

Μετά από όλο αυτό το διάστημα ο γέρος μου στη Αθήνα φυσικά συνεχίζει να μην πιστεύει στους γιατρούς και στα φάρμακα (καλά δεν ήταν και ούτε είναι ο πιο βολικός άνθρωπος στον κόσμο, κάθε άλλο).

Έτσι τώρα έχουμε μείνει ουσιαστικά χωρίς γιατρό.

Με τον Βασίλη θα ήθελα, αν τύχαινε και ερχόταν Κω, να δει «επαγγελματικά» εμένα, και όχι τον πατέρα μου, για να με συμβουλεύσει και καθοδηγήσει για τουλάχιστον μια φορά.

Γιατί τέτοιο τεφαρίκι γιατρό, έστω κι ανθυπομπλόγκερ, δεν τον βρίσκεις κι εύκολα.

Βέβαια, με αφορμή την επικείμενη επιστροφή του Βασίλη, στο γράμμα μου βρήκα επίσης την ευκαιρία να ρίξω κι ένα γαμοσταυρίδι στις ανθρώπινες κοινωνίες.

Καλή η πολιτισμένη ευγένεια αλλά κάποιες φορές οι παναγίτσες είναι αναγκαίες γιατί θα σκάσεις αλλιώς βρε αδερφέ.

Όμως, το ποστ του Βασίλη με προβλημάτισε λίγο και θα ήθελα να αναφερθώ σε αυτό παρακάτω.

Σίγουρα ούτε τον γνωρίζω ούτε ξέρω τι άνθρωπος είναι ο Βασίλης από κοντά.

Το γεγονός, όμως, πως έχει και μια άλλη διαφορετική περσόνα με την οποία εκφράζεται σε ένα μπλογκ δεν τον κάνει λιγότερο καλό, μη επαγγελματία, ή ασυνείδητο από ένα οποιοδήποτε άλλο γιατρό της ειδικότητάς του.

Τουναντίον θα έλεγα· τουλάχιστον σε εμένα αυτή η περσόνα δημιουργεί ένα αίσθημα εμπιστοσύνης και κατανόησης, ένα placebo όπως είπε και ο ίδιος.

Σίγουρα δεν περιμένω να κάνω πλάκα σε ένα ραντεβού με το γιατρό αλλά από την άλλη το παράδειγμα του «επαγγελματία» γιατρού ο οποίος εμφανίζεται τυπικός και άτεγκτος, κάνει τη διάγνωση του, δίνει τα φάρμακά του, και φεύγει εμένα προσωπικά με απωθεί.

Ίσως θέλω να νιώθω το γιατρό ως άνθρωπο με τις δικές του αδυναμίες και ιδιαιτερότητες που όμως θα σκύψει σοβαρά πάνω στον ασθενή και θα τον βοηθήσει. Αυτό με κάνει να τον νιώθω πιο ανθρώπινο, πιο κοντά μου.

Συνέχεια του παραπάνω είναι κι αυτό που είπε ο Βασίλης, πως μπορεί να έχει κανείς φίλους γιατρούς, αλλά δεν κάνει τους γιατρούς του φίλους.

Δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν έχω πολλά πάρε δώσε με γιατρούς, γιατί δεν έχω αρρωστήσει ακόμα σοβαρά ούτε νοσηλευτεί, αλλά από την μικρή μου εμπειρία υπήρξαν κάποιοι γιατροί που πραγματικά θα ήθελα να τους κάνω φίλους. Θα ήθελα να βγω για μια μπύρα μαζί τους, βρε αδερφέ.

Αυτό που θέλω να πω είναι πως πιστεύω πως η σχέση του ασθενή με τον γιατρό του δεν θα πρέπει να είναι μια τυπική σχέση.

Βέβαια, δεν είναι όλοι οι γιατροί το ίδιο για κάθε ένα ασθενή, για κάθε ένα άνθρωπο.

Η δικιά μου μέθοδος επιλογής ενός γιατρού σίγουρα εμπεριέχει και το αν βλέπω το γιατρό να ταιριάζει στα δικά μου κριτήρια, τόσο όσον αφορά τον τρόπο δουλειάς του -που με τις λίγες γνώσεις που μπορώ να έχω θα κρίνω- όσο και αν με καλύπτει σε ένα πιο ανθρώπινο προσωπικό επίπεδο.

Βέβαια, εδώ πρέπει να αναφερθώ και σε καταστάσεις που δεν έχεις την ικανότητα ή την άνεση να διαλέξεις τον γιατρό σου.

Ή όταν μέσα στα στενά πλαίσια ενός συστήματος υγείας δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς.

Τότε δυστυχώς παρακαλάς να είσαι τυχερός και να μην πέσεις στα χέρια κανενός αλμπάνη ή τυχοδιώκτη που κοιτάει τον ασθενή ως πενηντάευρο συνηθισμένος στην αυστηρή, αποστασιοποιημένη, ιατρική πρακτική και στην γεύση του χρήματος (χα χα).

Επίσης, να αναφερθώ και στην ψυχοθεραπεία όπου εκεί η σχέση του θεράποντα με τον ασθενή δεν πρέπει να περιέχει προσωπική σχέση, ώστε να μην επηρεάζει την θεραπεία· αυτό το καταλαβαίνω.

Και τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ στο στίγμα των ψυχικών ασθενειών που σίγουρα παίζει ένα μεγάλο ρόλο μέσα στις κοινωνίες μας (δες εδώ https://www.researchgate.net/publication/247272303_The_stigma_of_mental_illness_Explanatory_models_and_methods_for_change).

Εδώ ο Βασίλης σωστά αναφέρεται στο ιατρικό απόρρητο και στον τρόπο και την διακριτικότητα με την οποία χειρίζεται το θέμα.

Εμένα, όμως, με ενδιαφέρει το ίδιο το στίγμα και πως αυτό εκφράζεται στις κοινωνίες μας.

Σίγουρα, ένα μέρος του πηγάζει από τον ίδιο τον ασθενή που σε στιγμές διαύγειας ίσως νιώθει ντροπή για τις ακραίες πράξεις του και καταλήγει να χάνει την αυτοεκτίμησή του και την όποια αποτελεσματικότητά του μπορεί να έχει σαν αυτόνομος άνθρωπος, ώστε να ξεπεράσει τα προβλήματα που το δημιουργεί η ασθένεια.

Σ’ αυτήν την περίπτωση, το στίγμα μπορεί να επιδεινώσει τα πράγματα.

Όμως και αυτή η ντροπή και αναποτελεσματικότητα δεν πηγάζει από στερεότυπα που οι κοινωνίες αναπαράγουν και που ο ασθενής έχει αποκτήσει και καλλιεργήσει όντας μέρος αυτής αλλά και με την κοινωνία απέναντι;

Για εμένα εκεί βρίσκεται το πρόβλημα, στο ότι δηλαδή η κοινωνία αντιμετωπίζει τις ψυχικές ασθένειες με φόβο και αυταρχικότητα.

Για παράδειγμα, μελετώντας το θέμα της ακούσιας νοσηλείας στην Ελλάδα βρήκα στο διαδίκτυο, μαζί με διάφορα άλλα, μια έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη από το 2007 (https://www.synigoros.gr/resources/docs/206391.pdf) όπου η ακούσια εισαγωγή και εξέταση γίνεται σε ένα ποσοστό 97% όχι από το ΕΚΑΒ αλλά από την αστυνομία κατά την οποία ο ψυχικά ασθενής περιφέρεται με χειροπέδες από το τμήμα σε κάποιο ψυχιατρικό νοσοκομείο χωρίς να ενημερωθεί για τα δικαιώματά του και με την διαδικασία να τραβάει πολλές περισσότερες μέρες από ό,τι ορίζει ο νόμος.

Δεν ξέρω τι γίνεται τώρα -ευτυχώς στην περίπτωση του πατέρα μου δεν χρειάστηκε εισαγγελική εντολή- αλλά με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην Ελλάδα δεν νομίζω πως έχουν αλλάξει και πολλά.

Και δυστυχώς οι κοινωνίες μας δεν κάνουν και πολλά να αλλάξουν αυτήν την εικόνα.

Αντίθετα μέσα από την μαζική κουλτούρα (π.χ. ταινίες τύπου ο μανιακός δολοφόνος με το τσεκούρι, ο Τζόκερ στον Μπάτμαν, κτλ.) τα στερεότυπα ενισχύονται.

Αλλά εδώ ο κόσμος πάει από το κακό στο χειρότερο, τους τρελούς θα σκέφτεται…

Αυτή τη στιγμή βλέπω νοητικά τον Βασίλη να με διαολοστέλνει από μέσα του διαβάζοντας αυτό το γράμμα, νιώθοντας πως θα πρέπει να απαντήσει σε ερωτήματα και προβληματισμούς όταν έχει δηλώσει πως δεν θέλει να μιλάει για την δουλειά του στο μπλογκ και όταν σίγουρα έχει χίλιες δυο δουλειές να κλείσει, οργανώνοντας την επιστροφή του.

Βασίλη, να ξέρεις πως δεν χρειάζεται να γράψεις ούτε μια αράδα για το θέμα. Απλώς, εγώ χρειαζόμουν να βγάλω αυτά τα πράγματα από μέσα μου σε δημόσια θέα.

Πω πω, πάλι σεντόνι βγήκε. Πάνω από χίλιες εξακόσιες λέξεις.

Πιτσιρίκο, σ’ ευχαριστώ πολύ για την υπομονή σου και την καλή σου διάθεση.

Σου υπόσχομαι πως την επόμενη φορά θα σου γράψω για πιο όμορφα θέματα όπως για τον έρωτα της ζωής μου, που τυγχάνει να συγκαταλέγεται στους «εχθρούς του έθνους», και πως μέσω αυτού, αλλά και του επαγγέλματος μου, βρέθηκα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, γνώρισα διάφορους ανθρώπους από πολλές και διάφορες χώρες, έκανα κάποια ταξίδια στον κόσμο, και τελικά κατέληξα να βρίσκομαι στην άλλη πλευρά του Αιγαίου (για την ώρα… γιατί έτσι όπως το πάει το θέμα ο σουλτάνος με βλέπω σε κανένα δυο τρία χρονάκια να περνάω στην Κω, παρέα με πολλά άλλα καρντάσια, κολυμπώντας).

Φιλιά από την Ανατολία,

Μπάρμπα Γιώργος

Υ.Γ. Σήμερα είπες στο podcast πως με τόση ξεραΐλα στην επικαιρότητα βλέπεις τον εαυτό σου να αρχίζει να γράφει λογοτεχνία στο μπλογκ. Συμφωνώ και επαυξάνω. Έχω πεθυμήσει παλιές ιστορίες όπου ξεδίπλωνες την παιδική και νεανική σου ηλικία σαν και τότε που δούλευες bell boy σε ένα ξενοδοχείο, αν θυμάμαι καλά. Επίσης η επικαιρότητα είναι βαρετή· αντίθετα, με το ταλέντο σου μπορείς να την μεταμορφώσεις σε όμορφες μαγικές ιστορίες. Να ‘σαι καλά.

(Αγαπητέ Γιώργο, κατ’ αρχάς εύχομαι τα καλύτερα για τον πατέρα σου. Και μπορώ να καταλάβω την κατάσταση που βιώνεις. Γιώργο, όλοι ψάχνουν έναν καλό γιατρό για τον άνθρωπό τους. Επίσης, ψάχνουν για έναν γιατρό που να είναι και άνθρωπος. Παλιότερα, οι γιατροί ήταν και φιλόσοφοι. Σήμερα, οι γιατροί -στην πλειοψηφία τους- είναι ψυχροί επαγγελματίες. Και δεν μπορείς να τους κατηγορήσεις γι’ αυτό. Ζουν στον ίδιο κόσμο με εμάς και έχουν βγει από την ίδια κοινωνία. Αφού το χρήμα είναι θεός, γιατί να μην είναι και για τους γιατρούς. Αυτή την κοινωνία θελήσαμε, αυτή ελάβαμε. Δεν νιώθω άνετα να γράψω κάτι για τον Βασίλη. Ούτε θεωρώ πως ο Βασίλης θα απαντήσει για τέτοια θέματα στο μπλογκ. Δεν βλέπω το λόγο. Αν ο Βασίλης το επιθυμεί -και μπορεί-, θα επικοινωνήσει μαζί σου προσωπικά. Δεν είναι όλα για δημοσιοποίηση. Ο Βασίλης δεν χρησιμοποίησε το μπλογκ για να προωθήσει την δουλειά του. Τις απόψεις του για την ζωή και την κοινωνία γράφει. Οι γιατροί δεν είναι αποκομμένοι από την κοινωνία. Γιατροί και δάσκαλοι θα έπρεπε να είναι τα σημαντικότερα πρόσωπα σε μια κοινωνία. Επίσης, ο Βασίλης, κάποιες φορές, έγραψε τι συμβαίνει στις ψυχές των ανθρώπων. Όπως, όταν τον παρακάλεσα να γράψει για το τι μπορούμε να κάνουμε όταν έχουμε αίσθημα ανημπόριας, και έγραψε την Αποδοχή. Ο Βασίλης δεν σε διαολοστέλνει. Ένας ψυχίατρος ποτέ δεν διαολοστέλνει. Γιατί καταλαβαίνει περισσότερα από τους άλλους ανθρώπους για τις ανθρώπινες καταστάσεις και αγωνίες. Αλλά να μην τον πιέζουμε τον Βασίλη, γιατί μετά δεν θα θέλει να γράφει στο μπλογκ. Και με το δίκιο του. Εύχομαι πάλι ό,τι καλύτερο για τον πατέρα σου. Και καλό κουράγιο. Να μας γράψεις, όταν θα μπορείς, την εμπειρία σου από την Τουρκία. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.